Το συγκινητικό τέλος ενός ζευγαριού πουλιών στη Λίμνη της Καστοριάς.

 

Μάθημα αφοσίωσης  και συντροφικότητας

Στις 28 Μαρτίου του 2015 ο φωτογράφος Κώστας Καπουργάς πήγε στη λίμνη της Καστοριάς για να φωτογραφίσει ένα ζευγάρι Καρατζάδων. Αυτό που τελικά φωτογράφισε ήταν κάτι που άγγιξε χιλιάδες ανθρώπους από όλη την Ελλάδα.

 

Μαζί στην ζωή μαζί και στον θάνατο….

Γράφει ο Κώστας Καπουργάς

Ένα δυσάρεστο και συνάμα συγκινητικό περιστατικό, βίωσα σήμερα το πρωί, καθώς πήγα να φωτογραφίσω και πάλι το ζευγάρι των Καρατζάδων (sterna caspia) που είδα για πρώτη φορά χτες στην λίμνη της Καστοριάς.

Από μακριά είδα πως το ζευγαράκι βρίσκονταν στο ίδιο μέρος που το είδα και χτες, όσο πλησίαζα όμως είδα πως δεν κινούνταν καθόλου, τελικά αντίκρισα αυτό που βλέπετε και εσείς στην φωτογραφία που ανάρτησα.

Πιθανόν αποκαμωμένο από το μακρινό ταξίδι το ζευγάρι των Καρατζάδων δεν άντεξε πια και ξεψύχησαν το ένα στην αγκαλιά του άλλου.

Οι Καρατζάδες ενηλικιώνονται στο τέταρτο έτος της ηλικίας τους, είναι μονογαμικό είδος, το ζευγάρι δηλαδή δεν χωρίζει ποτέ όσο ζει. Μαζί κλωσάν και τα αυγά τους για 22 μέρες, εναλλάξ.

 

 

Στο στερνό τους αυτό ταξίδι από την Αφρική για τις χώρες του βορρά, έκαναν μια στάση στην μικρή λίμνη της Καστοριάς όπου έμελλε να είναι και η τελευταία τους.

Μετά από χιλιάδες μίλια, μετά από πάρα πολλά ταξίδια, κινδύνους καθημερινούς, γεμάτο από εχθρούς, το ταξίδι τους έφτασε στο τέλος. Με όσες δυνάμεις τους απέμειναν σύρθηκαν ο ένας πλάι στον άλλον και ξεψύχησαν αγκαλιά όπως ήταν σε όλη τους την ζωή, διδάσκοντάς μας τι θα πει πραγματική αγάπη και αφοσίωση. Μαζί λοιπόν ξεκίνησαν για ένα νέο ταξίδι, σε έναν άλλο κόσμο, πιο δίκαιο για καρατζάδες, πιο φιλικό για πουλιά που έχουν αισθήματα.

… Γιατί αν δεν το ξέρετε και τα πουλιά έχουν αισθήματα».

 

Ο καρατζάς

 

 

Ο καρατζάς είναι παρυδάτιο πτηνό της οικογενείας των Λαριδών, που απαντάται και στον ελλαδικό χώρο. Η επιστημονική ονομασία του είδους είναι Hydroprogne caspia.

Ο καρατζάς είναι το μεγαλύτερο σε μέγεθος, από μία κατηγορία πτηνών που στην Ελλάδα έχει τη γενική ονομασία, γλαρόνια (λόγια ονομασία δρεπανίδες).

Άγνωστη είναι η σημασία της ελληνικής λαϊκής ονομασίας Καρατζάς, που απαντά ευρέως ως ελληνικό επώνυμο. Η λέξη είναι τουρκικής προέλευσης, σημαίνει «μελαχρινός», αλλά αναφέρεται και ως ονομασία κάποιου είδους μαύρου αιγάγρου. Πιθανόν να σχετίζεται με το μαύρο στέμμα (κορυφή κεφαλιού) του πτηνού, αλλά κάτι τέτοιο δεν είναι βέβαιο.

 

 

Στην Ελλάδα, ο καρατζάς είναι μεταναστευτικό είδος, που εμφανίζεται σπανιότερα στη βόρεια και συχνότερα στη νότια χώρα.  Πολύ σπάνια, κατά τη φθινοπωρινή του αποδημία παραμένει στη χώρα για να διαχειμάσει, ιδιαίτερα στη δυτική χώρα (Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, πιθανόν και στην Αλυκή Κίτρους. Στη λιμνοθάλασσα της Πύλου, τα πρώτα περαστικά πουλιά την άνοιξη εμφανίζονται στα τέλη Μαρτίου, με το πέρασμα να κορυφώνεται από τις αρχές μέχρι τις 25 Απριλίου. Η φθινοπωρινή μετανάστευση είναι από Σεπτέμβριο μέχρι Οκτώβριο και αφορά σε λιγότερα πουλιά. Παρατηρείται, σε μικρούς αριθμούς, σε λίμνες με εκτεταμένες ανοικτές όχθες (Κερκίνη, Αμβρακία), ενώ, χαρακτηριστικό είναι ότι, το 2011, παρατηρήθηκε στον Σχοινιά Αττικής μόνον ένα (1) άτομο. Αναφέρεται και από την Κύπρο, ως σπάνιος διαβατικός επισκέπτης.

Ο καρατζάς δεν είναι ένα ιδιαίτερα κοινωνικό είδος εκτός περιόδου αναπαραγωγής, αλλά μπορεί να αθροίζεται σε σμήνη κατά την μετανάστευση, ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα μπορεί να σχηματίζει χαλαρές ομάδες  στις πλούσιες περιοχές αλίευσης ή στις νυκτερινές θέσεις κουρνιάσματος. Αντίθετα με τα άλλα γλαρόνια, συμπεριφέρεται περισσότερο ως γλάρος, πολλές φορές μάλιστα επιπλέει όπως εκείνοι στην επιφάνεια του νερού.

https://el.wikipedia.org/wiki/ Καρατζάς_(πτηνό)

 

Στο φως το ανάκτορο που γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος

 

Στο φως το ανάκτορο που γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος

Το θαύμα της αρχαιολογικής σκαπάνης:

Εφόσον όλα κυλήσουν ομαλά, από το ερχόμενο καλοκαίρι οι Έλληνες αλλά και επισκέπτες από όλον τον πλανήτη θα έχουν την δυνατότητα να επισκεφθούν το μέρος όπου γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος, καθώς πλέον η επιστημονική κοινότητα είναι βέβαιη για το ανάκτορο στο οποίο ήρθε στον κόσμο και στη συνέχεια μεγάλωσε ο μεγάλος στρατηλάτης.

Φυσικά μιλάμε για την Πέλλα, την πρωτεύουσα του Μακεδονικού κράτους μετά την απόφαση για μεταφορά της από τις Αιγές, μια περιοχή που τότε ήταν παραθαλάσσια και στέγασε την βασιλική οικογένεια πριν και μετά το μεγάλο ταξίδι του Αλεξάνδρου μέχρι την άκρη του γνωστού –τότε- κόσμου και ακόμη παραπέρα.

Μέρος των ανακτόρων είχε έρθει στο φως από την αρχαιολογική σκαπάνη ήδη από το 1957, με την διαφορά ότι ουδείς τότε γνώριζε ότι επρόκειτο για κάτι τόσο σημαντικό. Άλλωστε οι αλλαγές στην μορφολογία της περιοχής σε αυτά τα περίπου 2.500 χρόνια που μεσολάβησαν ήταν τεράστιες. Η Πέλλα σήμερα δεν βρέχεται από θάλασσα και στην πορεία του χρόνου οι παρακείμενοι ποταμοί κατέβασαν φερτά υλικά τα οποία μετέτρεψαν τον κάποτε κόλπο της σε λίμνη που στη συνέχεια αποξηράνθηκε.

Στην πορεία όμως και καθώς οι ανασκαφές προχωρούσαν βγήκαν στην επιφάνεια τα στοιχεία που δεν χωρούσαν αμφισβήτησης, με αποτέλεσμα σήμερα να γνωρίζουμε το σημείο όπου γεννήθηκε και ανδρώθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος, σε μια επιφάνεια κτηριακών συγκροτημάτων που φτάνει στα 70 στρέμματα γης,

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας, Ελισάβετ Τσιγαρίδα εξηγεί: «Οι διαστάσεις αυτές μπορούν να γίνουν αντιληπτές αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η Πέλλα ήταν τότε η πρωτεύουσα του Μακεδονικού Βασιλείου. Το ανάκτορο ξεκίνησε πιο μικρό, αλλά επεκτάθηκε μετά την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η περίοδος από το 320 ως το 250 π.Χ. ήταν μια εποχή τεράστιας ακμής για τη Μακεδονία, ενώ ήταν γνωστός και ο πλούτος του ανακτόρου. Δεν ξεχνάμε ότι σε όλο τον τρίτο και τον δεύτερο π.Χ. αιώνα, η Πέλλα ήταν το κέντρο του Μακεδονικού Βασιλείου, ένα από τα σπουδαιότερα κράτη της εποχής».

 

 

Οι εργασίες οι οποίες χρηματοδοτούνται από τα ευρωπαϊκά προγράμματα ΕΣΠΑ συνεχίζονται με πυρετώδεις ρυθμούς ώστε να γίνει επισκέψιμο το μεγαλύτερο μέρος αυτής της έκτασης και να μπορεί ο ταξιδιώτης να βιώσει το πρωτόγνωρο συναίσθημα του να ξεναγηθεί και να περπατήσει στα βήματα του Μακεδόνα βασιλιά. Να δει με τα μάτια του τα απομεινάρια της παλαίστρας όπου γυμναζόταν, το ανάκτορο στο οποίο μεγάλωσε ή ακόμη και την κολυμβητική δεξαμενή που λειτουργούσε ως αρχαίου τύπου πισίνα για τους βασιλικούς γόνους.

Παράλληλα τρέχει και ένα δεύτερο πρόγραμμα, που αναμένεται να υλοποιηθεί μέχρι το 2023. Ουσιαστικά αφορά την ψηφιακή αποτύπωση του συνόλου των οικοδομημάτων ώστε να είναι δυνατή μια εικονική «ξενάγηση» στους χώρους, με μια όσο το δυνατόν πιο πιστή αναπαράσταση των επτά βασικών κτηρίων αλλά και των τρόπων ή των οδών που αυτά συνδέονταν μεταξύ τους με εσωτερικούς διαδρόμους, αυλές, σκάλες και διάφορες στοές.

Εκείνο που είναι αδύνατο να μεταφερθεί επαρκώς στο «σήμερα» είναι ο πλούτος ως ένδειξη δύναμης και ισχύος που υπήρχε στο παλάτι. Μετά την ήττα των Μακεδόνων από τους Ρωμαίους το 168 π.Χ, οι κατακτητές μετέβησαν άμεσα στην Πελλα, στην καρδιά δηλαδή του βασιλείου των Μακεδόνων. Αν και δεν προχώρησαν σε καταστροφές των κτηριακών εγκαταστάσεων, λεηλάτησαν ανελέητα τα ανάκτορα αποσπώντας αμύθητους θησαυρούς, νομίσματα, πολύτιμους λίθους, καλλιτεχνήματα και κάθε λογής αντικείμενα και ένα μέρος εξ αυτών κατέληξε είτε στις τσέπες τους είτε πίσω στη Ρώμη.

Ανάλογη τύχη είχαν και τα μέλη της βασιλικής οικογένειας των Μακεδόνων. Οι τελευταίοι στην γραμμή αίματος του Αλέξανδρου που μεταφέρθηκαν ως σκλάβοι εκεί όπου τους περίμενε τραγική μοίρα και τέλος. Μετά από αυτό το γεγονός τα ανάκτορα δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ ξανά ως τέτοια παρά το γεγονός ότι η Πέλλα παρέμεινε σημαντικό κέντρο κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους αφού περνούσε από εκεί η περίφημη Εγνατία Οδός που ένωνε την Ανατολή με την Δύση.

πηγή: menshouse.gr

https://kefaloniamagazine.gr/koinonia/to-thayma-tis-archaiologikis-skapanis-sto-fos-to-anaktoro-poy-gennithike-o-megas-alexandros-pics/

 

 

Το μεγάλο χρονικό των Ιουλιανών του 1965

 

Το μεγάλο χρονικό των Ιουλιανών του 1965

Η κρίση του 1965 μέσα από τα λόγια του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, του Ανδρέα Παπανδρέου και του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου - Ο Γεώργιος Παπανδρέου ήξερε ότι ο Ανδρέας είχε εμπλοκή στον ΑΣΠΙΔΑ. «Ο Γέρος ήταν ανήσυχος», λέει ο Μητσοτάκης – Ο Ανδρέας πίστευε ότι το σχέδιο ανατροπής θα εκδηλωνόταν στην Κέρκυρα, αλλά κάτι προέκυψε που άλλαξε το χρονοδιάγραμμα.

Του ΠΑΥΛΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Η πτώση της κυβέρνησης της Ένωσης Κέντρου και η Αποστασία, που συνέβη ακριβώς πριν από 58 χρόνια τον Ιούλιο του 1965, ήταν το αποκορύφωμα της διαμάχης για τη διαδοχή του Γεωργίου Παπανδρέου που μαινόταν ανάμεσα στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και στον Ανδρέα Παπανδρέου. «Ο ουσιαστικός έλεγχος της Ένωσης Κέντρου βαθμιαία άλλαζε χέρια», λέει ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος. «Είναι η εποχή που ο Ανδρέας Παπανδρέου δημιουργεί ουσιαστικά το δικό του κόμμα μέσα στο κόμμα». Γύρω στα μέσα Μαΐου αποκαλύπτεται από την εφημερίδα της Λάρισας «Ημερήσιος Κήρυκας» η ύπαρξη μυστικής ομάδας αξιωματικών υπό την πολιτική καθοδήγηση του Ανδρέα Παπανδρέου με το όνομα ΑΣΠΙΔΑ (Αξιωματικοί Σώσατε Πατρίδα, Ιδανικά, Δημοκρατίαν, Αξιοκρατίαν). Η πηγή των πληροφοριών του Κωνσταντίνου ήταν ο Γεώργιος Γρίβας, που του έστελνε πολλές σχετικές επιστολές, ενώ την ύπαρξη του ΑΣΠΙΔΑ έχει επιβεβαιώσει ο ίδιος ο πρωτεργάτης της κίνησης, Άρης Μπουλούκος. «Οι νεαροί αξιωματικοί οι οποίοι δημιούργησαν τον ΑΣΠΙΔΑ ήρθαν πρώτα σε μένα», έχει πει ο Μητσοτάκης. «Εγώ τους έστειλα πίσω και πήγαν στον Ανδρέα, ο οποίος τους καλοδέχτηκε. Ήταν μια υπαρκτή κίνηση που στρεφόταν κατά του βασιλιά».

 

Το «Σχέδιο Περικλής»

Ο Γεώργιος Παπανδρέου ήξερε ότι ο Ανδρέας είχε εμπλοκή στον ΑΣΠΙΔΑ. «Ο Γέρος ήταν ανήσυχος», λέει ο Μητσοτάκης. «Κατά σύμπτωση έπεσε στα χέρια μου μια επιστολή του Παπαγεωργόπουλου, ενός από τους λοχαγούς, τους πρώτους συνεργάτες του Άρη Μπουλούκου στον ΑΣΠΙΔΑ όπου τα έλεγε όλα... και την πήρα και την πήγα στον Παπανδρέου και του λέω: "Πρόεδρε, αυτά είναι". Βεβαίως ανησύχησε πάρα πολύ, φώναξε αυτόν που μου έδωσε την επιστολή, τον επίεσε, το ξεκαθαρίσαμε, το κρύψαμε... Τη συγκάλυψη την έκανε ο (σ.σ.: υπουργός Αμυνας) Πέτρος Γαρουφαλλιάς σε απόλυτη αρμονία και συνεννόηση με τον Γεώργιο Παπανδρέου...». Η έρευνα ολοκληρώθηκε χωρίς να υποδεικνύει καμία ευθύνη του Ανδρέα, αλλά ο Κωνσταντίνος επέμενε να μην αρχειοθετηθεί και να σταλεί στη Δικαιοσύνη. Στις 9 Ιουνίου 1965 ασκήθηκε δίωξη κατά των εμπλεκομένων στην υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ. Μια κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι ο στενός φίλος του Ανδρέα και υπαρχηγος της ΚΥΠ Αλέξανδρος Παπατέρπος είχε πρωτοστατήσει στη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων για το «Σχέδιο Περικλής» που αφορούσε τη μυστική προετοιμασία για επέμβαση του στρατού και της αστυνομίας στις εκλογές του 1961 προκειμένου να περιοριστεί η επιρροή της ΕΔΑ, που είχε εκλεγεί δεύτερη στις εκλογές του 1958. Έτσι κατέστη εφικτό ώστε την ίδια μέρα, 9 Ιουνίου, να ασκηθεί δίωξη και κατά των συμμετεχόντων σε αυτό το σχέδιο. Ο Γεώργιος Παπανδρέου, που αισθάνεται απειλούμενος από την «υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ», αξιοποιεί το «Σχέδιο Περικλής», που άλλωστε είχε ο ίδιος καταγγείλει δημόσια ήδη από τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους. Σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου θέτει θέμα αλλαγής της ηγεσίας του στρατεύματος, και συγκεκριμένα του αρχηγού ΓΕΣ Ιωάννη Γεννηματά, που είχε τοποθετηθεί στη θέση αυτή από τα Ανάκτορα το 1964. 0 υπουργός Αμυνας Γαρουφαλλιάς ενημερώνει μυστικά το Παλάτι. Ο Κωνσταντίνος αντιδρά με επιστολή του διευθυντή του Πολιτικού Γραφείου του, Κωνσταντίνου Χοϊδά, προς τον πρωθυπουργό, στην οποία τονίζεται η αντίθεση του Κωνσταντίνου σε κάθε αλλαγή. Εγείρεται τώρα θέμα υπουργού Άμυνας, καθώς ο Γαρουφαλλιάς παραβίασε το απόρρητο της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου και ενημέρωσε το Παλάτι για κάτι που είχε συζητηθεί μόνο ως ενδεχόμενο.

 

Η κρίση με το παλάτι

Ο Γέρος ζητεί να αντικατασταθεί ο Γαρουφαλλιάς και να αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο Άμυνας λέγοντας ότι ο Κωνσταντίνος δεν μπορεί να τον εμπιστεύεται ως πρωθυπουργό, αλλά όχι ως υπουργό Άμυνας. «Αν δεχόμουν να γίνει υπουργός Αμύνης ο πρωθυπουργός-πατέρας του εμπλεκόμενου, είναι βέβαιο ότι όλοι θα έλεγαν πως ο βασιλιάς έχει μπει στη συγκάλυψη», λέει ο Κωνσταντίνος, ο όποιος θυμάται ότι την έσχατη ώρα αντιπρότεινε στον Γέρο ότι μπορεί να αναλάβει το υπουργείο Άμυνας μόνο εάν η έρευνα για τον ΑΣΠΙΔΑ περάσει στο υπουργείο Δικαιοσύνης. Η πρόταση δεν έγινε δεκτή. Ο Ανδρέας περιγράφει έναν διάλογο του με τον επιτετραμμένο της αμερικανικής πρεσβείας Νόρμπερτ Ανσουιτς. «(σ.σ.: Ο Ανσουιτς) υποστήριξε την άποψη ότι ο βασιλιάς έκαμε καλά να αρνηθεί στον Γεώργιο Παπανδρέου το χαρτοφυλάκιο της Εθνικής Άμυνας. Σε παρατήρηση μου πως αυτό δεν συμβιβαζόταν με το Σύνταγμα μας, χαμογέλασε: "Έγινε ποτέ σεβαστό το Σύνταγμα σας; Γιατί να γίνει σεβαστό τώρα; Εξάλλου, η ανάμειξη σου στην υπόθεση αυτή είναι σαφής"».

Οι σχέσεις του Γεωργίου Παπανδρέου με τον βασιλιά επιδεινώθηκαν λόγω τριών μακρών επιστολών του Κωνσταντίνου προς τον πρωθυπουργό, που εστάλησαν μεταξύ 8 και 14 Ιουλίου. Το ύφος τους ήταν επιτιμητικό, αυστηρό και σε ορισμένα σημεία σχεδόν προσβλητικό. «Οι επιστολές αυτές γραφτήκαν κατά βάση από τον Χοϊδά με τη δική μου συμπαράσταση, ενώ ρόλο στη σύνταξη τους, όπως αργότερα ομολόγησε ο Χοϊδάς, είχε και ο Πάνος Κόκκας», εξηγεί ο Κωνσταντίνος. Ο Κόκκας, εκδότης της «Ελευθερίας», ήταν ο πιο στενός φίλος του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Ήταν ένας άνθρωπος πνευματώδης, πληθωρικός και τολμηρός. «Ο Μητσοτάκης ο Κόκκας και ο Χοϊδάς ήσαν οι εγκέφαλοι που συνέλαβαν και οργάνωσαν το σχέδιο της συνωμοσίας», λέει ο Ανδρέας. Ο αναγνώστης των επιστολών δεν μπορεί να μην σκεφτεί ότι ήταν ειδικά γραμμένες για να διευκολυνθεί η ρήξη. «Η συγγραφή και η αποστολή των επιστολών υπήρξε ένα σοβαρό μου ολίσθημα», παραδέχεται ο Κωνσταντίνος.

Ο Γέρος θα ταξιδέψει στις 11 Ιουλίου στην Κέρκυρα για να συναντήσει τον Κωνσταντίνο, ο οποίος παρέμενε εκεί λόγω του τοκετού της βασίλισσας Άννας-Μαρίας Η γέννηση της Αλεξίας είχε γίνει στις 10 Ιουλίου. Τη νύχτα 10 προς 11 Ιουλίου ο βασιλιάς έστειλε τον υπασπιστή του Μιχάλη Αρναούτη μυστικά στην Αθήνα με το βασιλικό αεροσκάφος. Μαζί με τον Κόκκα συνάντησαν τον Μητσοτάκη στο σπίτι του στη Γλυφάδα. Ο βασιλιάς ήθελε τη γνώμη του Μητσοτάκη για τη ρήξη. «Του είπα ότι τον εξορκίζω να συγκρατηθεί», λέει ο Μητσοτάκης. «Θα χάσεις τον Θρόνο και θα δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα στην Ελλάδα... Εμείς θα λύσουμε εσωτερικά το θέμα μέσα στο κόμμα». Ο Μητσοτάκης σκεφτόταν τη σύγκληση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ένωσης Κέντρου. Οι βουλευτές -προφανώς υπό την καθοδήγηση του- θα επέβαλλαν στον Γέρο συμβιβαστική λύση.

 

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΝΟΒΑ

«Εδώ δεν είναι Κονγκό»

Ο Μητσοτάκης πείθει τον Γέρο να πάρει μαζί του στην Κέρκυρα τον πρόεδρο της Βουλής Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα. «Εκείνη την εποχή όλοι συζητούσαν ποιος μπορεί να είναι πρωθυπουργός μιας μεταβατικής κυβέρνησης», λέει ο Μητσοτάκης. «Τον Νόβα υποψήφιο μελλοντικό πρωθυπουργό τον είχε προτείνει ο Κόκκας». Λέγεται ότι ο Νόβας παρέμεινε στο ανάκτορο της Κέρκυρας μιάμιση ώρα παραπάνω μετά την αποχώρηση του Γέρου, ωστόσο ο Κωνσταντίνος έχει πει ότι δεν θυμάται κάτι τέτοιο. Επιβεβαιώνει όμως ότι τρείς ημέρες αργότερα, το βράδυ της 14ης Ιουλίου τηλεφώνησε στον Νόβα και τον ρώτησε αν θα μπορούσε να αναλάβει πρωθυπουργός. Εισέπραξε καταφατική απάντηση.

Ο Ανδρέας πίστευε ότι το σχέδιο ανατροπής της κυβέρνησης θα εκδηλωνόταν στην Κέρκυρα, αλλά κάτι προέκυψε που επηρέασε το χρονοδιάγραμμα. «Η μόνη αιτία που μπορώ να σκεφτώ είναι η υπερβολική δεισιδαιμονία του Κωνσταντίνου. Είναι πιθανό να μην ήθελε να συνδυαστεί το χαρμόσυνο γεγονός της γέννησης της Αλεξίας με την παραίτηση της κυβέρνησης».

Το βράδυ της 14ης Ιουλίου ο Μητσοτάκης πηγαίνει στο Καστρί. Το ίδιο και ο Ανδρέας με τη σύζυγο του Μαργαρίτα. Στις διηγήσεις τους για εκείνη τη νύχτα ο ένας δεν αναφέρει τον άλλον. Καθώς εξελισσόταν η βραδιά, ο Χοϊδάς φτάνει στο Καστρί με την τρίτη επιστολή του Κωνσταντίνου. Ο Γέρος ζήτησε αμέσως συνάντηση για την Πέμπτη 15 Ιουλίου. Η συνάντηση ορίστηκε στις 7 το απόγευμα. «Μόλις έφυγε ο Χοΐδάς (σ.σ.: ο Γέρος) μας ανέλυσε το σχέδιο του», γράφει ο Ανδρέας. «Κατά τη συνάντηση του με τον βασιλιά θα του παρέδιδε τη γραπτή απάντηση στην επιστολή του. Θα επιβεβαιωνόταν η διαφωνία τους, οπότε θα του ζητούσε μία ακόμα συνάντηση για την επομένη κατά την οποία θα υπέβαλλε την παραίτηση του. Λίγο πριν από την παραίτηση του θα πήγαινε στον ραδιοφωνικό σταθμό για να απευθυνθεί στον λαό... Παρατήρησα πως δεν θα του δινόταν ποτέ η ευκαιρία να πάει στον ραδιοφωνικό σταθμό. Ο πατέρας μου γέλασε με την καχυποψία μου. "Εδώ δεν είναι Κονγκό", είπε. Πραγματικά, στον Γεώργιο Παπανδρέου δεν δόθηκε ποτέ η δυνατότητα να απευθυνθεί στον ελληνικό λαό από το ραδιόφωνο». Από την ίδια βραδιά ο Μητσοτάκης καταθέτει το εξής: «Θυμάμαι ο Γέρος με τη βαριά του φωνή μου είπε: "Και εσύ, αγαπητέ μου Κώστα, τι θα κάμεις;" Κι εγώ του είπα: "Κύριε πρόεδρε, δεν έχει καμία σημασία τι θα κάνω εγώ. Εγώ θα κάνω εκείνο που θα πει η συνείδησης μου, το ερώτημα είναι πού πάτε τον τόπο με αυτό που πάτε να κάνετε"».

Η υποψία του βασιλιά

Στην ιστορική συνάντηση επιβεβαιώθηκε η ρήξη. Ο Κωνσταντίνος απάντησε στο ερώτημα της ανάληψης του υπουργείου Άμυνας από τον πρωθυπουργό με ένα ξερό «όχι», «(σ.σ.: Η συνάντηση) δεν διήρκεσε ούτε 15 λεπτά. Ήμουν κυριευμένος από θλίψη και θυμό», λέει ο Κωνσταντίνος. «Ο πατέρας μου είπε στον βασιλιά πως θα υπέβαλλε την παραίτηση του την επομένη κι έφυγε. Πριν καλά καλά φτάσει στο Καστρί ανακοινώθηκε στο ραδιόφωνο η ορκωμοσία του Νόβα ως πρωθυπουργού... Πώς ήταν δυνατόν να κινηθεί ο βασιλιάς με τόσο αστραπιαία ταχύτητα χωρίς να περιμένει την επίσημη παραίτηση της κυβέρνησης;». Την ίδια απορία είχε και ο Μητσοτάκης. «Έκαμε αυτό το τραγικό λάθος ο βασιλιάς και όρκισε (σ.σ.: αμέσως) τον Νόβα και μας κόλλησε στον τοίχο... Εγώ έχω την αίσθηση ότι μπορεί αυτή την ιδέα, την ανόητη, την τρελή, να την είχε ο Κόκκας».

Η άμεση αντικατάσταση του πρωθυπουργού εμπέδωσε την εντύπωση ότι υπήρχε σχέδιο ανατροπής της κυβέρνησης. Όμως ο Κωνσταντίνος αντέδρασε γιατί πίστευε ότι οι Παπανδρέου ετοίμαζαν την ανατροπή του: «Ήμουν ο αρχηγός του κράτους και εκείνη τη στιγμή υπήρχε μια συνωμοσία στο στράτευμα... Από τη στιγμή που υπήρχε αυτό και ο πρωθυπουργός μου ζήτησε να αναλάβει αυτός την ευθύνη του υπουργείου που διαχειριζόταν το ζήτημα της συνωμοσίας στην οποία φερόταν να εμπλέκεται και ο γιος του, εγώ δεν μπορούσα να αφήσω τη χώρα μου όλο το βράδυ χωρίς κυβέρνηση».

Σημείωση της εφημερίδας  Καθημερινή της Κυριακής

Οι εκδοχές και οι ερμηνείες νια τις αιτίες και τα γεγονότα που οδήγησαν την ανατροπή της κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου στις 15 Ιουλίου 1965 παραμένουν ακόμα και σήμερα αποσπασματικές. Η «Καθημερινή της Κυριακής» επιχείρησε με αυτό το άρθρο  να φωτίσει ένα από τα πιο καταλυτικά γεγονότα της μεταπολεμικής ιστορίας μας και να συνθέσει μία ενιαία και ολοκληρωμένη αφήγηση αξιοποιώντας τις καταθέσεις τριών εκ των κορυφαίων πρωταγωνιστών: Πρώτον, την ιστορική κατάθεση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, όπως καταγράφεται στο βιβλίο του διευθυντή της «Κ» Αλέξη Παπαχελά «Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης Με τα Δικά του Λογία: Τόμος Α' 1942-1974» (εκδόσεις Παπαδόπουλος, Νοέμβριος 2017). Δεύτερον, τις αποκαλύψεις και τις εξιστορήσεις του πρώην βασιλιά Κωνσταντίνου Β', όπως αποκρυσταλλώθηκαν σε μια σειρά από συνεντεύξεις που παραχώρησε στον διευθυντή της «Καθημερινής» στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας (σ.σ.: 1980). Και τρίτον, το βιβλίο του Ανδρέα Παπανδρέου «Η Δημοκρατία στο Απόσπασμα» (εκδόσεις Λιβάνη), στο οποίο ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ εξιστορεί τα επίμαχα γεγονότα. Ο συνδυασμός των τριών καταθέσεων ενδεχομένως εξασφαλίζει την πιο αντικειμενική προσέγγιση της αλήθειας.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 15.7.2018

Βασιλικές κρουαζιέρες στο Αιγαίο

 

Βασιλικές κρουαζιέρες στο Αιγαίο

Πολιτικές αντιδράσεις για τις σπατάλες της βασιλικής οικογένειας - Οι αυλικοί που μετείχαν σε οικονομικές επιχειρήσεις και συμβούλια.

Του Γ.Α. ΛΕΟΝΤΑΡΙΤΗ

Τα μεταπολεμικά χρόνια, δεν ήταν καθόλου εύκολο να αμφισβητήσεις ή να κριτικάρεις οποιαδήποτε ενέργεια των Ανακτόρων. Κάθε μομφή που θα διατυπωνόταν για το στέμμα, είχε συνέπειες και φυσικά, οι φάκελοι της ασφάλειας ήσαν... υπερφορτωμένοι! Συχνά άφρονες ενέργειες -κυρίως της Βασίλισσας Φρειδερίκης- έφερναν σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση, ενώ η αντιπολίτευση ασκούσε πολεμική, με τρόπο που έπρεπε να είναι πολύ προσεγμένος, για να μη θεωρηθεί ότι έθετε «καθεστωτικό θέμα». Θα αναφερθούμε σε μία μόνο χαρακτηριστική περίπτωση που είχε προκαλέσει αίσθηση στην κοινή γνώμη. Το 1956, ήταν μια δύσκολη χρονιά. Στην Κύπρο γινόταν μεγάλη αιματοχυσία, ενώ στο εσωτερικό της χώρας μας οι εργαζόμενοι διαμαρτύρονταν για τις χαμηλές αποδοχές. Τότε ακριβώς -στις 20 Αυγούστου- η Φρειδερίκη έκρινε ότι ήταν κατάλληλη στιγμή για να διοργανώσει μια ακόμη κρουαζιέρα γαλαζοαίματων.

Στην Κέρκυρα έφθασε το κρουαζιερόπλοιο «Αχιλλεύς» με 110 πρίγκιπες, δούκες, μαρκησίους κ.α. Τους υποδέχθηκαν στ' ανοιχτά με τη βασιλική ατμάκατο «Κεραυνός» τα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Για τα γεύματα μιας μόνο μέρας, φορτώθηκαν στο «Αχιλλεύς» 120 αστακοί, 24 συναγρίδες, 110 κιλά κρέας κ.λπ. Ύστερα από λίγες μέρες έφτασε στην Κέρκυρα η βασίλισσα της Ολλανδίας Τζουλιάνα με τον «βασιλικό σύζυγο» Βενάρδο και τη συνοδεία τους. Σαν χρηματοδότης της κρουαζιέρας, παρουσιαζόταν ο εφοπλιστής Στ. Νιάρχος. Στην πραγματικότητα όλη αυτή η κρουαζιέρα είχε κοστίσει 140.000 δολάρια και έλεγαν ότι ο Νιάρχος κάλυψε μόνο τα ναύλα του κρουαζιερόπλοιου...

 

 

Ο βουλευτής του ΔΚΕΛ (κόμμα των Καρταλη - Σβώλου) Ηλίας Μπρεδήμας, κατέθεσε επερώτηση με έντονο αντιβασιλικό περιεχόμενο και επιθετικό τόνο, στην οποία μεταξύ άλλων, επέκρινε την κυβέρνηση επειδή «ανέχεται την πραγματοποίησιν της επίσης πολυδάπανου βασιλικής κρουαζιέρας (αποκληθείσης προσφυώς υπό του λαού "πλωτόν νυφοπάζαρο" των αργόσχολων πρώην εστεμμένων)... Ούτοι οργάνωσαν εις τα ανάκτορα του "Μον Ρεπό", οργιαστικήν εις πολυτέλειαν δεξίωσιν...».

Λίγους μήνες αργότερα, η Επιτροπή Εξουσιοδοτήσεως συζήτησε νομοσχέδιο για την αύξηση της βασιλικής χορηγίας, που καθιέρωνε και ασυμβίβαστο προς το «λειτούργημα» των αυλικών των έργων «διοικητού, διαχειριστού, εκπροσώπου, προέδρου και μέλους παρ' οιουδήποτε εν τη ημεδαπή ή τη αλλοδαπή νομικού προσώπου». Και σε συζήτηση που έγινε στη Βουλή, ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της ΕΔΑ Ηλίας Ηλιού, μίλησε για «επέλαση» των αυλικών «κατά των περισσοτέρων, αποδοτικότερων και κυριοτέρων θέσεων των διοικητικών συμβουλίων των μεγάλων επιχειρήσεων», και τόνισε: «...Η ευπρεπής, λελογισμένη και καλόπιστος κριτική, προερχομένη και από αντιπάλους, όπως ημείς, οι οποίοι δεν απεκρύψαμεν ποτέ τας θεωρητικός πολιτειακός μας προτιμήσεις υπέρ της αβασιλεύτου δημοκρατίας, πάντοτε υπήρξεν επωφελής, διότι περιεφρούρησεν από απρόσεκτους υπερβολάς και παρεκτροπάς και κατετόπισεν επί επιμελώς αποκρυπτομένων αντιδράσεων της δημοσίας γνώμης...». Τότε δεν είχε γίνει γνωστό, ότι ο πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής είχε προβεί σε αυστηρότατες συστάσεις προς το βασιλικό ζεύγος (κυρίως προς τη βασίλισσα) ότι έπρεπε να περιορίσουν τα έξοδα τους. Μόλις λοιπόν οι Βασιλείς επέστρεψαν από ένα ταξίδι τους στη Γερμανία και Αυστρία, ο Παύλος έστειλε μια επιστολή στον Καραμανλή, με την οποία δεν απέκρυπτε τη δυσαρέσκεια του για Κυβέρνηση και Αντιπολίτευση και ανέφερε μεταξύ άλλων: «...Η Βασιλική Χορηγία παρέχεται εις τον Βασιλέα δια την αξιοπρεπή εμφάνισιν αυτού ως Βασιλέως και όχι δια την προσωπικήν του άνεσιν. Θα επεθύμουν όπως αύτη καθορίζηται μακράν παντός θορύβου και άνευ αμφισβητήσεων...».

 

«Στέμμα και πολιτική»

 

Φυσικά, η αντίδραση των κομμάτων της Αντιπολιτεύσεως, υπήρξε έντονη. Ο αρχηγός των Φιλελευθέρων Γεώργ. Παπανδρέου, απαντώντας στην παρατήρηση της βασιλικής επιστολής ότι ύστερα από πολλά χρόνια, για πρώτη φορά δημιουργήθηκε ζήτημα για συμμετοχή των αυλικών σε διάφορα συμβούλια, παρατήρησε: «... Αλλά ήτο φυσικόν να τεθή σήμερον υπό συζήτησιν, διότι η κυβέρνησις, εσχέτισε την αύξησιν της βασιλικής χορηγίας με την ανεπαρκή αμοιβή των. Και διότι, τινές εξ αυτών έχουν προκαλέσει την κοινήν γνώμην με την απαράδεκτον ανάμιξίν των όχι μόνον εις συμβούλια οικονομικών επιχειρήσεων, αλλά και εις τον πολιτικόν βίον της χώρας». Ο Ηλίας Ηλιού εδημοσίευσε στην «Αυγή» πρωτοσέλιδο άρθρο με τον τίτλο «Στέμμα και πολιτική», που προκάλεσε μεγάλη αίσθηση. Στην αρχή του άρθρου του, ο Ηλιού επεσήμαινε: «Όταν πριν από δέκα και πλέον χρόνια (το κείμενο είχε γραφτεί το 1957) υπό τας γνωστάς συνθήκας, με την ύπαιθρον κάτω από την ανεξέλεγκτον κυριαρχίαν δυναμικών παρακρατικών οργανώσεων, διεξήχθη το δημοψήφισμα, 600 περίπου χιλιάδες Έλληνες, το 1/3 και πλέον του συνόλου των ψηφοφόρων, ημπόρεσαν να εκφράσουν την προτίμησίν των υπέρ της αβασιλεύτου δημοκρατίας. Το ποσοστόν υπερέβαινε τα 50 εκατοστά εις τα αστικά κέντρα και τας νήσους, όπου η βία, η νοθεία και ο κάθε λογής επηρεασμός ήσαν ολιγώτερον αποφασιστικά. Θ' αποτελούσε μικρολογίαν -και άλλωστε δεν είναι αυτό η ουσία του ζητήματος- το να ανοίξωμεν συζήτησιν αν σήμερα μεγαλύτερον ή μικρότερον ποσοστόν από το 1946 έχει θεωρητικός προτιμήσεις αντιθέτους προς την υπάρχουσαν μορφήν πολιτεύματος. Κανείς πάντως δεν αμφισβητεί ότι πρόκειται περί σοβαρότατης  μερίδος των Ελλήνων. Όπως και κανείς δεν αμφισβητεί ότι παρά τας θεωρητικάς αυτάς επιφυλάξεις, κανείς σήμερον δεν πιστεύει ότι συμφέρει εις τον τόπον, και γι' αυτό δεν επιδιώκει, την ανακίνησιν καθεστωτικού ζητήματος...». Μετά την τολμηρή αυτή τοποθέτηση για το πολιτειακό θέμα, ο Ηλιού έκανε λόγο στο άρθρο του για τις πολυδάπανες βασιλικές κρουαζιέρες, και σημείωνε: «... Τηρείται η πλέον αψυχολόγητη και πεισματική στάσις εις το θέμα της θερινής κρουαζιέρας, που εις εποχή γενικής δυσπραγίας απετέλεσαν οξυτάτην πρόκλησιν του δημοσίου αισθήματος. Διότι συνεζητήθη από το νομοθετικόν σώμα το ύψος της βασιλικής χορηγίας -αναφαίρετον δικαίωμα της λαϊκής αντιπροσωπείας που δεν ημπορεί να ξενίση κανένα -δίδεται η συμβουλή εις τον ανώτατον άρχοντα να τηρήση στάσιν πεισμωμένης δυσαρέσκειας. Να προβή εις επίδειξιν πενίας, δεχόμενος τα συγχαρητήρια της Πρωτοχρονιάς από τρία μόνον πρόσωπα εις το γραφείον του κ. Ροδοπούλου. Με την γενικήν απαλλαγήν και της ιδιωτικής περιουσίας και των επιχειρήσεων του Στέμματος από κάθε άμεσον ή έμμεσον φόρον, τέλος, δασμόν ή δικαίωμα, και με χορηγίαν 280 χιλιάδων δολαρίων το χρόνο, δεν είναι πειστικόν ότι υπήρξε δυσχέρεια να ετοιμασθεί μία αίθουσα των ανακτόρων διά την καθιερωμένην τελετήν. Η βασιλική χορηγία δεν αποτελεί ελευθεριότητα του δημοσίου ταμείου προς τον ανώτατον κρατικόν λειτουργόν διά την αντιμετώπισιν ιδιωτικών δαπανών. Έχει ως δικαιολογίαν την αξιοπρεπή και μάλιστα την μεγαλοπρεπή παράστασιν της πολιτείας εν τω προσώπω του ανωτάτου άρχοντος. Και η ευθύνη εκείνων, που συνεβούλευσαν να αγνοηθή αυτός ο προορισμός της, είναι βαρύτατη...».

 

Ευχές και... κυνήγι...

Παρά τις συμβουλές της κυβερνήσεως και τις επικρίσεις της αντιπολιτεύσεως, οι αυλικοί σύμβουλοι παρέσυραν την βασιλικήν οικογένεια σε άστοχες και αψυχολόγητες ενέργειες, που προκαλούσαν δυσφορία στο λαό. Ο Δημήτρης Ψαθάς, σ' ένα χρονογράφημα του στα «Νέα» σατίριζε πολύ εύστοχα -και με τόλμη- το θέμα αυτό. Με τον τίτλο «Γκρίνια και αφορμές», ο Ψαθάς έγραφε: «Εχει το δημοκρατικό μας καθεστώς τα καλά του -ο θεός να μας τιμωρήσει αν δεν το πιστεύουμε ειλικρινά. Ξεκινάει, φερ' ειπείν, ο Ανώτατος Αρχων μας να πάει να κυνηγήσει, και αμέσως αρχίζει η μουρμούρα, που φτάνει διακριτικά μέχρι τις στήλες των εφημερίδων: "Οι ευχές του Εθνους συνοδεύουν τον Βασι-λέα στη θηρευτική εξόρμηση", γράφει αγαπητός εν χρονογραφήματι συνάδελφος. Αγάλλεται το πανελλήνιο όταν βλέπει τους άρχοντες του να μην αφήνωνται στην πλήξη της πόλεως, αλλά να επωφελούνται από τις τέρψεις της κάθε σεζόν. Κρουαζιέρες το καλοκαίρι.

Τώρα δε που η χιονισμένη Θράκη προσφέρει το κυνήγι, μονάδα του ναυτικού διαπλέει το Αιγαίο για να φέρει τον Ανακτά σε μεθοριακή περιοχή όπου οι εκδρομείς θα 'χουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν την ευθυβολία των όπλων και την σκοπευτική τους επίδοση. Είχαμε δη κι' εμείς, από τη σκοπιά της στήλης τούτης το πολεμικό του στόλου μας ν' αναχωρεί προς το κυνήγι των αγριόχοιρων, αλλά από αισθήματα ευλάβειας προς τους κυνηγούς είπαμε να μην τους προπέμψουμε με μουρμούρες, έστω και διακριτικές, αφού ήδη οι ανώτατοι μας άρχοντες στερήθηκαν ακόμα και την άνεση των ανακτόρων τους -λόγω της δημοσίας γκρίνιας στη Βουλή και στις εφημερίδες- κι' αναγκάστηκαν να βάλουνε λουκέτο, λόγω οικονομιών, ακόμα και την πατροπαράδοτη γιορτή του Νέου Ετους...». Κι ο Ψαθάς συνέχιζε: «...Έδωσε, λοιπόν, σήμερα ο καλός Θεός και ζούμε σ' ένα καθεστώς που εξασφαλίζει αρκετά την ελευθερία της γλώσσας και του Τύπου κι' έτσι γκρινιάζουμε μάλλον ελεύθερα για το καλό του τόπου μας. Κάνουν οι Βασιλείς κρουαζιέρα, σχολιάζουμε. Ανακατεύονται οι παλατιανοί σε επιχειρήσεις, γκρινιάζουμε. Δεν τους επαρκεί η χορηγία, σχολιάζουμε. Βγάζει λόγους πολιτικούς ή φιλοουγγρικούς ο Βασιλεύς, γρινιάζουμε! (Ηταν πρόσφατη τότε η εισβολή των Σοβιετικών στην Ουγγαρία). Έτσι αναγκάσαμε τους Ανώτατους Άρχοντες μας να αρνηθούν την αύξηση της χορηγίας και να στερηθούν ακόμα και το παλάτι τους. Να, τώρα που ξεκίνησαν για το χειμερινό κυνήγι μ' ένα πολεμικό του στόλου κι' αρχίσαμε πάλι την μουρμούρα, θυμηθήκαμε την Κύπρο και τον αγώνα της, θυμηθήκαμε τον Μακάριο που βρίσκεται εξορία, τα μπλόκα και τις κρεμάλες, τον αγώνα ζωής και θανάτου που διεξάγει η ΕΟΚΑ, θυμηθήκαμε την κρίσιμη μάχη που πρόκειται να δώσει -ή να μη δώσει- η διπλωματία μας στους Οηέδες. Θυμηθήκαμε τους κατατρεγμούς των Ελλήνων της Πόλης, τους εμπρησμούς της Λευκωσίας, την τραγική θέση του ελληνισμού της Αιγύπτου και κρίναμε τη στιγμή εντελώς ακατάλληλη -εδώ που τα λέμε- δεν ήταν η στιγμή, αλλά ξεχνάμε ότι τ' αγριογούρουνα δεν κυνηγιούνται το καλοκαίρι αλλά τώρα τον χειμώνα που η φύσις σκεπάζεται από χιόνι και προσφέρει τις αισθητικές και κυνηγετικές της απολαύσεις στους ανθρώπους...»!..

Η δυσαρέσκεια του Παύλου

 

Στην επιστολή που είχε στείλει ο Παύλος στον Πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή, εμμέσως πλην σαφώς, διατύπωνε την δυσαρέσκεια και διαφωνία του για την καθιέρωση του «ασυμβιβάστου» για τους αυλικούς, κι έγραφε: «Όσον αφορά τον εγερθέντα περί αυλικούς θόρυβον, επιθυμώ να σημειώσω ότι η συμμετοχή αυτών εις διάφορα Συμβούλια χρονολογείται από πολλών ετών, εγένετο εν γνώσει όλων των μεταπολεμικών Κυβερνήσεων και παρ' ουδενός μέχρι σήμερον ηγέρθη ζήτημα απαραδέκτου. Είμαι βέβαιος, ότι τα υπηρετούντα εις τα Ανάκτορα πρόσωπα, τα οποία εξεπλήρωσαν ευόρκως τα καθήκοντα των απέναντι του Θρόνου, θα ηρνούντο τα ίδια να δεχθούν παρομοίους διορισμούς, εάν εκράτει εις την χώραν μας η αντίληψις του ασυμβιβάστου».

Ύστερα από μερικές μέρες, δόθηκε στη δημοσιότητα ανακοίνωση του Μεγάλου Αυλάρχη Λεβίδη, που ανέφερε, ότι περιορίζοντο σε δέκα οι οργανικές θέσεις των αυλικών. Οι Μιχ. Πεσμαζόγλου, νομικό σύμβουλος του Βασιλέως, Χαρ. Ποταμιάνος, ιδιαίτερος σύμβουλος του Βασιλέως και δύο ακόμη αυλικοί, έστειλαν τις παραιτήσεις τους. Οι αυλικοί που παρέμειναν, παραιτήθηκαν από τις άλλες θέσεις των, τα Ανάκτορα των Αθηνών έκλεισαν, και η βασιλική οικογένεια έμεινε στο Τατόι. Ο κυβερνητικός Τύπος ερμήνευσε την επιστολή του Παύλου, σαν αποδοκιμασία της Αντιπολιτεύσεως. Στην πραγματικότητα ο Βασιλεύς εξέφραζε έμμεσα την δυσφορία του και κατά της Κυβερνήσεως, αφού ο Πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής ήταν αυτός που επέμενε ότι τα Ανάκτορα θα έπρεπε να περιορίσουν τα έξοδα τους. Ο Κ. Τσάτσος, στο βιβλίο του «Ο άγνωστος Καραμανλής» αποκαλύπτει: «...Την ίδια εποχή τα Ανάκτορα έθεσαν θέμα αύξησης της χορηγίας. Ο Καραμανλής θεωρώντας τη στιγμή ακατάλληλη, στην αρχή αρνήθηκε. Μετά όμως από συνεχείς συζητήσεις, κατά τις οποίες προσπαθούσε ματαίως να πείσει τους βασιλείς να περιορίζουν τις δαπάνες τους αντί να τις αυξάνουν, κατέθεσε σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή»... Και σε μακρά επιστολή που έστειλε ο Κ. Καραμανλής στον Παύλο, τόνιζε μεταξύ άλλων: «Η ικανοποίησις των αναγκών του στέμματος, όταν αύτη συνεπάγεται δαπανάς του Δημοσίου, θα πρέπει ν' αποφεύγεται...».

Πηγή:

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 9.4.1994