Translate -TRANSLATE -

Πέμπτη, 4 Ιουνίου 2020

Ο αρχαίος δρόμος της Μ. Ανατολής (Δρόμος των βασιλιάδων)



Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΙΑΔΩΝ

Ο αρχαίος δρόμος της Μ. Ανατολής

Προϊστορικοί οικισμοί της Λίθινης εποχής, βιβλικές πόλεις, ρωμαϊκά οχυρά και βυζαντινοί ναοί, πρώιμοι ισλαμικοί οικισμοί, κάστρα σταυροφόρων και λαξευμένες πολιτείες υπόσχονται ένα απίστευτο οδοιπορικό 335 χλμ. πάνω στον αρχαιότερο δρόμο της Μέσης Ανατολής.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μητσάκης

Εικάζεται ότι ο «Δρόμος του Βασιλέα» πήρε το όνομα του από ένα ιστορικό γεγονός που αναφέρεται στη Βίβλο (Γέννηση 14). Πριν από περίπου 5.000 χρόνια, τέσσερεις βασιλείς από τον Βορρά της Ιορδανίας οδήγησαν τα στρατεύματα τους -ακλουθώντας τη συγκεκριμένη διαδρομή- στο κέντρο της Ιορδανίας, για να πολεμήσουν ενάντια στον στρατό που είχαν συγκεντρώσει πέντε βασιλείς της περιοχής. Οι εισβολείς ηττήθηκαν, αλλά πριν οπισθοχωρήσουν προς τον Βορρά, αιχμαλώτισαν τον Λωτ, ανιψιό του Αβραάμ. Ο Αβραάμ καταδίωξε τον στρατό των τεσσάρων βασιλέων και κατάφερε να απελευθερώσει τελικά τον Λωτ κοντά στη Δαμασκό.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΕΥΦΡΑΤΗ



Ο «ΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΑ» (King's Highway) ήταν μια εμπορική οδός ζωτικής σημασίας για όλη την αρχαία Μέση Ανατολή. Ξεκινούσε από την Ηλιούπολη της Αιγύπτου, διέσχιζε τη χερσόνησο Σινά μέχρι την Άκαμπα και αφού διέτρεχε κατόπιν όλη την Ιορδανία περνώντας μέσα από σημαντικές αρχαίες πόλεις της περιοχής (Edom, Petra, Maan, Shobak, Kerak, Madaba και Rabbath Ammon),  κατέληγε στη Δαμασκό και στον Ευφράτη ποταμό.
Ο «Δρόμος του Βασιλέα» πρωτοαναφέρεται μ' αυτήν την ονομασία στη Βίβλο (Αριθμοί 20:17-21) ως ο Δρόμος που επιθυμούσε να ακολουθήσει ο Μωυσής για να οδηγήσει τον λαό του βόρεια, διασχίζοντας το βασίλειο της Εδώμ (τη σημερινή νότια Ιορδανία). Πολλοί πόλεμοι των Ισραηλιτών ενάντια σε γειτονικά βασίλεια διεξάχθηκαν για τον έλεγχο της βασιλικής οδικής αρτηρίας. Οι Ναβαταίοι χρησιμοποιούσαν τον «Δρόμο του Βασιλέα» για να μεταφέρουν λιβάνι και μπαχαρικά από τη νότια Αραβία στην Πέτρα, ενώ κατά τη ρωμαϊκή περίοδο ο Δρόμος ανακαινίστηκε από τον Τραϊανό και μετονομάστηκε σε Via Traiana Nova
Στους επόμενους αιώνες, ο «Δρόμος» χρησιμοποιήθηκε ως κύρια προσκυνηματική διαδρομή από τους χριστιανούς, μιας και περνούσε μέσα από ιερές τοποθεσίες (όρος Νέμπο, Ιορδάνης ποταμός). Αλλά και οι Μουσουλμάνοι τον χρησιμοποιούσαν, τουλάχιστον μέχρι τον 16ο αιώνα, ως τη βασική διαδρομή για το ταξίδι-προσκύνημα (Χατζ) στη Μέκκα.
Με αφετηρία το Αμμάν και σημείο άφιξης την Ακαμπα, ο «Δρόμος του Βασιλέα» στην Ιορδανία οδηγεί σήμερα τον ταξιδιώτη στα χνάρια μιας διαδρομής Ιστορίας και πολιτισμού.

ΑΙΩΝΙΑ ΠΑΛΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ


ΤΟ ΑΜΜΑΝ, ΜΕ ΙΣΤΟΡΙΑ τουλάχιστον 9.000 χρόνων, είναι μια πόλη με διττή προσωπικότητα. Σύγχρονη στο μεγαλύτερο μέρος της, εντυπωσιάζει με το πλήθος των μοντέρνων κατασκευών της, ενώ λίγα χιλιόμετρα πιο μακριά, στην Κάτω Πόλη (περιοχή Balad), κυριαρχεί η γνώριμη ατμόσφαιρα μιας ανατολίτικης πόλης.
Το ρωμαϊκό θέατρο των 6.000 θεατών και το παρακείμενο Ωδείο, η Ακρόπολη με τον ναό του Ηρακλή, το τζαμί Abu Darwish και το τζαμί του βασιλιά Abdullah με τον υπέροχο γαλάζιο τρούλο, αποτελούν τους κυριότερους σταθμούς στο ταξίδι των αξιοθέατων του Αμάν.
Με αφετηρία την ιορδανική πρωτεύουσα, ξεκινήστε το οδοιπορικό σας πάνω στον Δρόμο των Βασιλέων. Κάντε την πρώτη σας στάση στην κωμόπολη Μάnταμπα (Madaba), 35 χλμ. νοτιοδυτικά του Αμμάν. Αρκετές παλαιοχριστιανικές εκκλησιές με εντυπωσιακά ψηφιδωτά. βυζαντινής τεχνοτροπίας βρίσκονται διάσπαρτες στην περιοχή.
Εσείς δεν έχετε παρά να πάτε κατευθείαν στον ελληνορθόδοξο ναό του Αγίου Γεωργίου στο κέντρο της Μάταμπα, για να δείτε τον πρώτο αυθεντικό μωσαϊκό χάρτη των Αγίων Τόπων και της Ιερουσαλήμ. Πρόκειται για ένα απαράμιλλο έργο τέχνης του 6ου αιώνα μ.Χ., όπου αναπαρίσταται με ψηφίδες στο δάπεδο του ναού ο χάρτης της Παλαιστίνης· οι επεξηγήσεις είναι στην ελληνική γλώσσα.
Περίπου 10 χλμ. δυτικά της Μάταμπα δεσπόζει το όρος Νέμπο (Νebo). Σκαρφαλώστε στη γυμνή κορυφή του -η παράδοση αναφέρει πως εδώ βρίσκεται ο τάφος του Μωυσή- και επισκεφθείτε μια Βασιλική εκκλησία του 6ου αιώνα, της οποίας το δάπεδο είναι διακοσμημένο με ψηφιδωτά εξαιρετικής τέχνης.
Κι αφού απολαύσετε από την κορυφή του Νέμπο μια πανοραμική θέα της κοιλάδας του Ιορδάνη και της Νεκράw Θάλασσας, συνεχίστε το βασιλικό ταξίδι σας προς τον Νότο της χώρας.

ΑΞΕΠΕΡΑΣΤΗ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΕΙΑ


Επόμενος σταθμός η ροδοκόκκινη Πέτρα των Ναβαταίων (230 χλμ. νότια του Αμμάν). Αφήνονταδ πίσω τη Μάταμπα, μικροί οικισμοί και γραφικές αραβικές κωμοπόλεις παρεμβάλλονται πάνω στην πορεία του στριφτερού οδικού άξονα, ενώ το φυσικό ανάγλυφο της διαδρομής είναι έντονα ορεινό, με τεράστιους φαλακρούς λόφους, άγονα οροπέδια και απόκρημνα γρανιτένια όρη.
Τα ιστορικά μνημεία που αξίζει να επισκεφθείτε καθ' οδόν είναι η βυζαντινή εκκλησία στην κωμόπολη Raaba, το κάστρο που έκτισαν το 1136 οι Σταυροφόροι στην πόλη Kerak και το κάστρο τους στην πόλη Shobak (1115).
Σκαλισμένη πριν από 2.300 χρόνια πάνω στα μαλακά ψαμμιτικά πετρώματα της περιοχής, η αρχαία πολιτεία της Πέτρας είναι ένα αξεπέραστο αριστούργημα γλυπτικής που οφείλει την ύπαρξη της στη φυλή των Ναβαταίων, ενός δραστήριου αραβικού λαού με ανεπτυγμένο το εμπορικό πνεύμα.
Η εξαιρετική αρχιτεκτονική της πόλης, κτισμένη σε απόκρημνους λόφους με στενά περάσματα ανάμεσα σε ρόδινους βράχους, την έχει αναδείξει στον πιο εντυπωσιακό αρχαιολογικό προορισμό της Μέσης Ανατολής.
Αντλώντας στοιχεία από την αρχαιοελληνική και τη ρωμαϊκή αρχιτεκτονική, λαξευμένοι ναοί, δημόσια κτίρια, κατοικίες, θέατρα, αγορές και χιλιάδες σκαλοπάτια αποτελούν τις συγκλονιστικές μαρτυρίες της ροδοκόκκινης Πέτρας.
Το «Θησαυροφυλάκιο» (Ελ Καζνέ), το αρχαίο ρωμαϊκό θέατρο του 1ου μ.Χ. αιώνα, ο ναός Ελ-Ντεΐρ, («Μοναστήρι»), το Νυμφαίο, η Αγορά και το Γυμνάσιο αντιπροσωπεύουν τα διασημότερα μνημεία της ροδοκόκκινης πολιτείας, για την οποία ο Άγγλος ποιητής Dean Burgan είχε γράψει: «Μοιάζει να ξεφύτρωσε σαν από θαύμα μέσα από τον βράχο».

ΤO ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΣΟΛΟΜΩΝΤΑ


Συνεχίζοντας σε άλλους δύο αξιόλογους και κοντινούς  προορισμούς στα νότια της Ιορδανίας: την κοιλάδα Wadi Rum και την παραλιακή πόλη Άκαμπα της Ερυθράς Θάλασσας.
Σαγηνευτικοί αμμόλοφοι, στενά φαράγγια, κόκκινη άμμος και πανύψηλοι γρανιτένιοι βράχοι αποτελούν την εμπνευσμένη δημιουργία της τοπικής φύσης: η κοιλάδα Wadi Rum. Πρόκειται για μια προστατευόμενη περιοχή 720 τ.χλμ. που έχει ανακηρυχθεί Εθνικό Πάρκο και έχει συνδέσει το όνομα της με τον Τ.Ε. Λόρενς (τον επονομαζόμενο Λόρενς της Αραβίας). Ο Άγγλος συνταγματάρχης, προκειμένου να αιφνιδιάσει την τοπική τουρκική φρουρά είχε διασχίσει το 1917 την ιορδανική έρημο, κερνώντας από την περιοχή της Wadi Rum.
Μπορείτε να εξερευνήσετε τη Wadi Rum με άλογα, καμήλες και τετρακίνητα οχήματα. Η περιοχή προσφέρεται και για αναρριχήσεις, πεζοπορίες και διαδρομές μέσα σε άγρια φαράγγια, ενώ μπορείτε να διανυκτερεύσετε στην έρημο, σε σκηνές Βεδουίνων.
Περίπου 50 χλμ. ΝΔ βρίσκεται το παραθαλάσσιο θέρετρο Άκαμπα, η νοτιότερη πόλη της χώρας, όπου και κατέληγε η Βασιλική Οδός. Κτισμένη στον μυχό του ομώνυμου κόλπου της Ερυθράς Θάλασσας, η Άκαμπα είναι η μοναδική διέξοδος της Ιορδανίας στη θάλασσα και κατοικείται συνεχώς από το 4.000 π. Χ. Στη Βίβλο αναφέρεται μάλιστα ότι ο βασιλιάς Σολομώντας ναυπήγησε εδώ τα πλοία του.
Οι αμμουδερές παραλίες, τα καταγάλανα νερά και η πλούσια ζωή στους κοραλλιογενείς υφάλους, σε συνδυασμό με το εύκρατο μεσογειακό κλίμα και την άριστη τουριστική υποδομή, έχουν αναδείξει την Άκαμπα σε έναν μικρό παράδεισο για τους οπαδούς των καταδύσεων. Το σημαντικότερο ιστορικό μνημείο της Ακάμπα είναι το κάστρο (Helim), που θεμελίωσαν οι Σταυροφόροι τον 12ο αι.

ΕΘΝΟΣ/ΤΑΞΙΔΙΑ

H εξέγερση της Τιενανμέν



Πλήθη φοιτητών προσπαθούν να σπάσουν τον αστυνομικό κλοιό και να περάσουν στην πλατεία Τιενανμέν κατά τη διάρκεια μιας δημοκρατικής διαδήλωσης, στις 4 Ιουνίου 1989.

H εξέγερση της Τιενανμέν

Το χρονικό των γεγονότων, που το Πεκίνο θα ήθελε να ξεχάσει

Σαν σήμερα το κινεζικό κομμουνιστικό καθεστώς γράφει μια από τις πιο μαύρες σελίδες της ιστορίας του. Πρόκειται για τη λεγόμενη, «σφαγή της Πλατείας Τιενανμέν» με τον μεγάλο και άγνωστο μέχρι σήμερα αριθμό θυμάτων.

Την άνοιξη του 1989, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Κινέζοι φοιτητές και εργάτες κατέλαβαν την πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου στην πιο μαζική πολιτική διαμαρτυρία στην κομμουνιστική ιστορία της Κίνας. Το κινεζικό καθεστώς μετά από μια μικρή περίοδο ανοχής αποφασίζει να θέσει τέρμα στις διαδηλώσεις που κρατούσαν έξι εβδομάδες βγάζει τον στρατό με τανκς στους δρόμους της κινεζικής πρωτεύουσας με εντολή να ανοίξει πυρ εναντίον των συγκεντρωμένων στην Πλατεία Τιεν Αν Μεν. Οι διαδηλώσεις καταστέλλονται με τη σφαγή της 3ης και 4ης Ιουνίου.
Μέχρι σήμερα οι κινεζικές αρχές φροντίζουν με δρακόντεια μέτρα λογοκρισίας να εξαφανίζουν την όποια δημόσια αναφορά από την βαμμένη με αίμα σελίδα αυτή της ιστορίας της Κίνας. Δεν απαγορεύονται μόνο τα σχόλια  από τους συγγενείς των θυμάτων και τους υπόλοιπους απλούς πολίτες της χώρας αλλά η απαγόρευση αφορά τους πάντες στην Κίνα.
Οι δηλώσεις αξιωματούχων για τα γεγονότα αυτά είναι σπάνιες, σαν το Πεκίνο να προσπαθεί να σβήσει όχι μόνο από τον δημόσιο διάλογο, αλλά και από τη συλλογική μνήμη τα όσα συνέβησαν.
Οι προσπάθεια όμως αυτή γύρισε μπούμεραγκ το 2019 εξαιτίας μια προκλητικής δήλωσης του υπουργού Άμυνας που προσπάθησε να υπερασπιστεί την τότε βιαιότητα του καθεστώτος με μια δήλωση που άφησε άναυδους τους πάντες. «Η ένοπλη καταστολή ήταν πολιτικά ορθό μέτρο» είπε και αιφνιδίασε τους πάντες αναγνωρίζοντας- ακόμη και υπερασπιζόμενος- το γεγονός ότι η ένοπλη καταστολή όντως συνέβη και δεν μπορεί να σβήσει από την ιστορία.


Αξίζει τώρα  να θυμηθούμε το χρονικό των δραματικών γεγονότων: 

15 Απριλίου: Όλα άρχισαν με τον θάνατο του Χου Γιαομπάνγκ. Ο πρώην επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος και ηγετική φυσιογνωμία του μεταρρυθμιστικού κινήματος πεθαίνει από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 73 ετών. Πολίτες αρχίζουν να συγκεντρώνονται στην πλατεία για να θρηνήσουν. Εκφράζουν όχι μόνο τη θλίψη τους για το θάνατο του Χου, αλλά και την δυσφορία τους για την ανακοπή των μεταρρυθμίσεων.
20 Απριλίου: Δεκάδες χιλιάδες βρίσκονται πια συγκεντρωμένοι στην πλατεία, ενώ οι διαδηλώσεις επεκτείνονται σε μεγάλες πόλεις και πανεπιστήμια ανά την κινεζική επικράτεια. Φοιτητές, εργαζόμενοι ακόμη και μερίδα αξιωματούχων ζητούν περισσότερη ελευθερία και ένα τέλος στον αυταρχισμό. Τα αιτήματα αυτά συνοδεύονται από διαμαρτυρίες για τον υψηλό πληθωρισμό, τους χαμηλούς μισθούς και το μεγάλο πρόβλημα της στέγασης.
22 Απριλίου: Η τελετή στη μνήμη του Χου στην πλατεία Τιενανμέν παρακολουθείται από εκατοντάδες χιλιάδες συγκεντρωμένους  κόντρα στις προειδοποιήσεις των αρχών ότι κινδυνεύουν με σκληρή τιμωρία. Μία λίστα αιτημάτων προωθείται στον πρωθυπουργό Λι Πενγκ, ο οποίος και την απορρίπτει άμεσα.
26 Απριλίου: Στην κρατική Εφημερίδα του Λαού δημοσιεύεται άρθρο γνώμης υπό τον τίτλο «Η αναγκαιότητα για μία ξεκάθαρη στάση κατά της αναταραχής», στο οποίο οι διαδηλωτές κατηγορούνται ευθέως για προσπάθεια υπονόμευσης και ανατροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το άρθρο τροφοδοτεί περαιτέρω την οργή της κοινής γνώμης.
4 Μαΐου: Μαζικές διαδηλώσεις λαμβάνουν χώρα σε τουλάχιστον πέντε μεγάλες πόλεις και για πρώτη φορά ακούγεται και το αίτημα για Δημοκρατία. Οι διαδηλώσεις συμπίπτουν με την 70η επέτειο κινήματος διανοουμένων που ήθελε μία πιο δυνατή Κίνα.
13 Μαΐου: Εκατοντάδες φοιτητές αρχίζουν απεργία πείνας στην Τιενανμέν ζητώντας πολιτική μεταρρύθμιση, ενόψει και της επίσκεψης του Σοβιετικού ηγέτη, Μιχαήλ Γκομπαρτσόφ.
15 Μαΐου: Ο Γκορμπατσόφ πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στο Πεκίνο. Θα διεξαχθεί η πρώτη σινο-σοβιετική Σύνοδος μετά από ένα  διάστημα 30 ετών, με στόχο να μπει τέλος στην εχθρότητα των δύο κρατών. Οι διαδηλώσεις αναγκάζουν την κυβέρνηση να ακυρώσει τα σχέδια υποδοχής του Σοβιετικού ηγέτη στην κεντρική πλατεία.
19 Μαΐου: Ο Ζάο Ζιγιάνγκ επισκέπτεται την πλατεία και απευθύνει έκκληση για συμβιβασμό. Συνοδεύεται από τον σκληροπυρηνικό Λι Πενγκ και τον Γουέν Τζιαμπάο. «Ήρθαμε πολύ αργά» φέρεται να είπε τότε ο Ζάο, που ήταν υπέρμαχος των μεταρρυθμίσεων. 
20 Μαΐου: Επιβάλλεται στρατιωτικός νόμος και ο στρατός αρχίζει να κινείται προς το κέντρο του Πεκίνου. Οι πολίτες προσπαθούν να τον μπλοκάρουν, στήνοντας οδοφράγματα. Οι στρατιώτες φέρεται να έχουν λάβει αρχικά εντολή να μην ανοίξουν πυρ.
2 Ιουνίου: Ύστερα από συνεχιζόμενες διαδηλώσεις το Κομμουνιστικό Κόμμα εγκρίνει την εντολή για βίαιη καταστολή της «αντι- επαναστατικής εξέγερσης».
3 Ιουνίου: Το απόγευμα εκείνη της ημέρας τα τανκς κατευθύνονται στο κέντρο του Πεκίνου. Μία πλημμυρίδα ανθρώπων ξεχύνεται στους δρόμους για να τα σταματήσει. Ο στρατός ανοίγει πυρ με πυροβόλα όπλα σκοτώνοντας και τραυματίζοντας πολλούς άοπλους πολίτες. Η νύχτα βάφεται με αίμα.
4 Ιουνίου: Σοκ, θρήνος και κυρίως οργή επικρατεί μετά την μεγαλύτερη αιματοχυσία, που έζησε η κινεζική πρωτεύουσα υπό κομμουνιστικό καθεστώς. Η κυβέρνηση χαιρετίζει τη μεγάλη νίκη του στρατού. 


5 Ιουνίου. Το Πεκίνο βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο των στρατιωτικών δυνάμεων. Αλλά ένας πολίτης είναι αποφασισμένος να αψηφήσει την στρατιωτική εξουσία. Το περιστατικό αυτό που περιγράφεται παρακάτω φέρεται ότι συνέβη στη βόρεια πλευρά της πλατείας Τιεν Αν Μεν και διήρκεσε περίπου 3,5 λεπτά. Το άτομο στεκόταν στη μέση της Λεωφόρου απέναντι σε μια ίλη αρμάτων μάχης. Φορούσε λευκό πουκάμισο, μαύρα παντελόνια και κρατούσε σακούλες αγορών. Καθώς η φάλαγγα των αρμάτων σταμάτησε, ο άντρας έκανε μια χειρονομία με το δεξί του χέρι προς το προπορευόμενο άρμα. Το άρμα αντέδρασε προσπαθώντας να αλλάξει την πορεία του και να τον προσπεράσει, ωστόσο αυτός άλλαξε την θέση του έτσι ώστε να συνεχίσει να το εμποδίζει με το σώμα του. Το άρμα τελικά έσβησε την μηχανή του και τα υπόλοιπα άρματα της ίλης έπραξαν το ίδιο. Για ένα μικρό χρονικό διάστημα δε συνέβη τίποτα, καθώς η κατάσταση βρισκόταν σε αδιέξοδο.
Έχοντας σταματήσει την πορεία των αρμάτων, ο διαδηλωτής ανέβηκε πάνω στο προπορευόμενο και έσκυψε κοντά στην οπή του οδηγού του όπου και φάνηκε σαν να προσπαθούσε να απευθυνθεί στο πλήρωμα εντός. Κατόπιν σκαρφάλωσε στον πύργο του τανκ, και ενώ ακούγονταν ριπές όπλων στη γύρω περιοχή, είχε συνομιλία λίγων δευτερολέπτων με ένα μέλος του πληρώματος που βγήκε από την καταπακτή του πύργου. Μετά το τέλος της συζήτησης ο άντρας κατέβηκε από το τανκ και έκανε χειρονομίες στα άρματα να αποχωρήσουν. Τα άρματα έβαλαν μπροστά τις μηχανές τους και ξεκίνησαν να προχωρούν με ταχύτητα. Τότε ο διαδηλωτής τοποθέτησε ξανά το σώμα του μπροστά από το πρώτο άρμα το οποίο σταμάτησε αμέσως.


Σύντομα εμφανίστηκαν δύο άντρες με γαλάζια ένδυση οι οποίοι αποτράβηξαν τον διαδηλωτή και εξαφανίστηκαν μαζί του εντός του πλήθους. Μετά την απομάκρυνση του τα άρματα συνέχισαν την πορεία τους. Οι αυτόπτες μάρτυρες δεν είναι βέβαιοι για το ποιοι ήταν αυτοί που τον απομάκρυναν, με τις εκτιμήσεις να αναφέρουν πως ήταν προσωπικό της κινεζικής κυβέρνησης ή πως ήταν τυχαίοι περαστικοί.
Πάρα πολύ λίγα είναι γνωστά για την ταυτότητα του ατόμου ή του πληρώματος του πρώτου άρματος μάχης και τι απέγιναν μετά. Σύντομα μετά το περιστατικό, αναφέρθηκε από βρετανική εφημερίδα τάμπλοϊντ πως ονομαζόταν Ουάνγκ Ουεϊλίν (维林) και ήταν ένας 19χρονος σπουδαστής ο οποίος αργότερα αντιμετώπισε κατηγορίες για πολιτικό χουλιγκανισμό και απόπειρα υπονόμευσης μελών του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού. Ωστόσο ο ισχυρισμός αυτός δεν βρίσκεται σε συμφωνία με την εσωτερική αλληλογραφία του Κομμουνιστικού  Κόμματος της Κίνας όπου αναφέρεται πως δεν μπόρεσαν να βρουν ποιός ήταν ο διαδηλωτής. Η άποψη αυτή υποστηρίχτηκε από το Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με έδρα το Χονγκ Κονγκ το οποίο υποστήριξε ότι απέκτησε πρόσβαση στα έγγραφα αυτά. Στα έγγραφα επίσης εμφανίζεται ένα μέλος του κόμματος να λέει «Δεν μπορούμε να τον βρούμε. Μάθαμε το όνομα του από τους δημοσιογράφους. Κάναμε ελέγχους μέσω υπολογιστών αλλά δεν μπορούμε να τον βρούμε ανάμεσα στους νεκρούς ή τους φυλακισμένους».
Πολλές θεωρίες αναπτύχθηκαν έκτοτε σχετικά με την ταυτότητα του ατόμου. Σύμφωνα με μία από αυτές, η οποία στηρίζεται στην μαρτυρία ενός βοηθού του προέδρου Νίξον, ο άντρας αυτός εκτελέστηκε 14 ημέρες αργότερα. Άλλες πηγές αναφέρουν πως εκτελέστηκε λίγους μήνες αργότερα, ενώ άλλοι πίστευαν πως παρέμεινε αόρατος και εξακολουθούσε να ζει στο Πεκίνο.
Ο Ζιάνγκ Ζεμίν, τότε γενικός γραμματέας του κόμματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και μετέπειτα πρόεδρος, σε μια συνέντευξη που παραχώρησε το 1990 σε αμερικανικό τηλεοπτικό μέσο ρωτήθηκε σχετικά με το τι απέγινε το πρόσωπο αυτό. Ο Ζεμίν, ο οποίος έδινε την συνέντευξη μέσω διερμηνέα, απάντησε αρχικά στα κινεζικά λέγοντας : «Δεν μπορώ να επιβεβαιώσω το κατά πόσο αυτός ο νέος άντρας που αναφέρατε συνελήφθη ή όχι» και κατόπιν συμπλήρωσε μιλώντας στα αγγλικά «Νομίζω ποτέ δεν σκοτώθηκε (I think never killed)». Η κυβέρνηση της Κίνας κατόπιν προέβαλε το περιστατικό ως παράδειγμα του ανθρωπισμού που διαπνέει τον στρατό της χώρας καθώς ο διαδηλωτής δεν συνεθλίβη από το άρμα. Αργότερα σε  συνέντευξη του το 2000 και πάλι σε αμερικανικό μέσο, απαντώντας στο ίδιο ερώτημα, ο Ζεμίν είπε «Δεν συνελήφθη ποτέ», και κατόπιν συμπλήρωσε, «Δεν ξέρω που είναι τώρα». Παράλληλα τόνισε με έμφαση πως το άρμα σταμάτησε και δεν συνέθλιψε τον νεαρό.
Έρευνα αμερικανικού τηλεοπτικού μέσου ανέφερε πως η νέα γενιά των Κινέζων δεν φαίνεται γνωρίζει καλά ή δεν γνωρίζει καν για την εξέγερση στην Τιέν Αν Μεν, εξ αιτίας της κυβερνητικής προπαγάνδας κατά τα χρόνια που ακολούθησαν. Άλλωστε οι φωτογραφίες από τα γεγονότα είναι απαγορευμένες στην Κίνα. Όταν κάποιοι φοιτητές του πανεπιστημίου του Πεκίνου είδαν φωτογραφίες που τους έδειξαν οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι, κατά τα φαινόμενα εμφανίστηκαν να εκπλήσσονται και να έχουν πλήρη άγνοια. Μπορεί ακόμα και ο πρωταγωνιστής του γεγονότος εάν ζεί να μην γνωρίζει ούτε και ο ίδιος την διεθνή έκταση που πήρε το γεγονός ακριβώς  λόγω της κυβερνητικής προπαγάνδας στην Κίνα.



Κατά την διάρκεια, αλλά και μετά από τις διαδηλώσεις στην πλατεία, οι δυνάμεις καταστολής ήταν εχθρικές προς τους ξένους δημοσιογράφους και κατάσχεσαν και κατέστρεψαν όλα τα φιλμ που μπορούσαν να βρουν, ενώ μέσω στρατιωτικού νόμου. Η φωτογράφιση γεγονότων έγινε ποινικό αδίκημα το οποίο επέσυρε μακρόχρονη φυλάκιση.
Στις 3 Ιουνίου, οι περισσότεροι δημοσιογράφοι θεώρησαν πως οι διαμαρτυρίες είχαν φτάσει στην κορύφωση τους και πολλοί ετοιμάζονταν να φύγουν, ώσπου συνέβη το περιστατικό με τα άρματα μάχης δύο ημέρες αργότερα στις 5 Ιουνίου.
Πέντε πάντως φωτογράφοι κατάφεραν να απαθανατίσουν το συγκεκριμένο γεγονός και να διαφύγουν από τον έλεγχο των κινεζικών κυβερνητικών ελέγχων. Ένας από αυτούς δεν δημοσιοποίησε το υλικό του για 20 χρόνια, παρά μόνο το 2009 όπου έδειχνε το περιστατικό από το ίδιο επίπεδο του δρόμου με τον διαδηλωτή.
Οι φωτογραφίες που εμφανίστηκαν στα περιοδικά Time και Life δόθηκαν από τους δημοσιογράφους σε ένα Γάλλο φοιτητή ο οποίος τα μετέφερε λαθραία έξω από τη χώρα εντός ενός κουτιού τσαγιού, ενώ αυτές του Newsweek μεταφέρθηκαν εκτός της Κίνας από τον ίδιο τον δημοσιογράφο.Υπήρξαν  και άλλες φωτογραφίες της εξέγερσης από διεθνείς εφημερίδες, ΜΜΕ και ειδησεογραφικά πρακτορεία, ωστόσο η πλέον διάσημη φωτογραφία του γεγονότος και της εξέγερσης συνολικά είναι αυτή που τραβήχτηκε από τον Τζεφ Ουάιντενερ (Jeff Widener), φωτογράφο του Associated Press, ο οποίος την τράβηξε με χρήση τηλεφακού από τον 6ο όροφο του μπαλκονιού ενός ξενοδοχείου στην περιοχή, και ενώ βρισκόταν σε περίπου 800 μέτρα απόσταση από το σημείο του φοιτητή απέναντι στα άρματα μάχης. Η φωτογραφία αυτή κατόπιν αναπαράχθηκε ευρέως από όλα τα διεθνή μέσα

Πηγή :
  • H εξέγερση της Τιενανμέν: Το χρονικό των γεγονότων, που το Πεκίνο θα ήθελε να ξεχάσει (άρθρο της Νατάσας Στασινού στην εφημερίδα) Ναυτεμπορική.
  • Τότε και τώρα στην πλατεία Τιεν Αν Μεν (από την Εύα Τομαρά στην εφημερίδα Καθημερινή)
  • Βικιπαίδεια : Ο Διαδηλωτής απέναντι στο τανκ

Τετάρτη, 3 Ιουνίου 2020

ΦΡΕΝΤΥ ΓΕΡΜΑΝΟΥ : Μία φιλική συνομιλία μεταξύ παλαιών αντιπάλων στα Χανιά



Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ:
ΘΡΥΛΟΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ

Μία φιλική συνομιλία μεταξύ παλαιών αντιπάλων στα Χανιά

του   ΦΡΕΝΤΥ  ΓΕΡΜΑΝΟΥ

Αυτές τις ήμερες η Κρήτη αναπνέει φωτιά  και  σίδερο.
Σαν σήμερα, πριν 20 χρόνια, όλα είχαν τελειώσει. Οι Γερμανοί είχαν κερδίσει την μάχη της Κρήτης, αφού πλήρωσαν το ακριβότερο αντίτιμο που τους είχε ζητηθεί ως τότε στον πόλεμο. Τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο ήταν σωροί από ερείπια. Αλλά μέσα από τα ερείπια η καρδιά της Κρήτης χτυπούσε πάντα.
Είκοσι χρόνια πέρασαν από τότε. Άλλα κάθε χρόνο  αυτή την εποχή το έπος ξαναζεί  καθώς ο ήλιος πυρπολεί με τις ακτίνες του τα περιβόλια της Κρήτης με τις πορτοκαλιές και τα αμπέλια. Έτσι έλαμπε και τότε ο ήλιος. Έτσι μύριζαν και τότε οι πορτοκαλιές, Έτσι γελούσε  η φύση.   Και   ξαφνικά άρχισε το κακό.
Και η γη άρχισε να καταπίνει αίμα —να καταπίνει, να καταπίνει...
Πόσο αίμα; Κανείς δεν ξέρει πόσο ακριβώς. Ένας Γερμανός ανταποκριτής έγραφε μετά τον πόλεμο: «Για πρώτη φορά στην Κρήτη χύθηκε τόσο πολύ αίμα σε τόσο  μικρό   χρονικό   διάστημα»,
Τα χρόνια πέρασαν. Το μεθύσι του αίματος έσβησε. Οι χθεσινοί αντίπαλοι, όσοι έζησαν» γέρασαν, κουράστηκαν, άσπρισαν.
Έτσι, πριν λίγες ήμερες στα Χανιά συναντήθηκαν επτά απόμαχοι του Έπους: Τρείς Νεοζηλανδοί, ένας Γερμανός και τρεις Κρητικοί. Κάθισαν γύρω από ένα τραπέζι και μίλησαν για τις δέκα ήμερες της μάχης της Κρήτης όπως θα μιλούσαν για τις φοιτητικές τους αναμνήσεις.
Είχαν πολεμήσει στην περιοχή του Μάλεμε. Ο Γερμανός ήταν ο υπολοχαγός των Αλεξιπτωτιστών Φράντς Πητερ Βαΐξλερ, οι Νεοζηλανδοί: ο ταγματάρχης ΜάκΓκρεγκορ και οι υπαξιωματικοί Τζέφκρουτ καί Νάθαν. Και Κρητικοί, οι αδελφοί Πάτεροι (από τους πρωταγωνιστές της Αντιστάσεως) και ο Μαν. Μανουσάκης που εξετέλεσε και χρέη διερμηνέα.
Ο Γερμανός άνοιξε την συζήτηση.


ΒΑΙΞΛΕΡ: Ήμουν μέ το πρώτο κύμα των 'Αλεξιπτωτιστών. Καθόμουν τελευταίος   στην ουρά ενός ανεμοπτέρου. Στα Δραπτάνια κάναμε την πρώτη ρίψη. Έπεσαν 70 άνδρες με επικεφαλής το φίλο μου υπολοχαγό   Μπύρμπε, ένα πελώριο κατάξανθο Γερμανό. Σκοτώθηκαν και οι   εβδομήντα.
ΤΖΕΦΚΟΥΤ :  Ένα από τα αγαπημένα μας σπορ στη Νέα Ζηλανδία είναι να κτυπούμε τα περιστέρια στο φτερό. Όλοι ήμασταν πολύ εξασκημένοι στη σκοποβολή και οι αλεξιπτωτιστές ήταν εξαιρετικά εύκολοι   στόχοι.
ΒΑΙΞΛΕΡ: Βρέθηκα σε μια κόλαση φωτιάς πού θύμιζε Βερντέν. 0ι εννέα άνδρες που ήταν στο ανεμόπτερο μου σκοτώθηκαν. Μόνο εγώ γλύτωσα, Δεν το κούνησα όμως από   το ανεμόπτερο ώσπου νύχτωσε. Εκεί κοντά μου πήδηξε και ο αρχηγός των Αλεξιπτωτιστών υποσμήναρχος Μαίντλ πού τραυματίστηκε στη κοιλιά. Τον αντικατέστησε ο λοχαγός Γκαΐργκε που είναι σήμερα αρχηγός των Αλεξιπτωτιστών  της  Δυτικής  Γερμανίας.
Στο Μάλεμε πήδησε μαζί μου και ο επιτελάρχης της Μεραρχίας κόμης Φον Ίξκυλ. Θυμάμαι ότι πήδηξε με το μονόκλ του. Το περίεργο είναι ότι  όταν έφτασε στη γη το μονόκλ δεν είχε φύγει από την θέση τον.
ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ: Ο Ίξκυλ, είχε διαμαρτυρηθεί για τις εκτελέσεις στην   Κρήτη.  Τί   απέγινε;
ΒΑΙΞΛΕΡ: Τον κρέμασε ο Χίτλερ για την απόπειρα της εικοστής Ιουλίου 1944. Ο συνταγματάρχης Σταούφενμπεργκ που τοποθέτησε την   βόμβα   ήταν   ανιψιός   του.
ΜΑΚ ΓΚΡΕΓΚΟΡ: Ήμουν στο Μάλεμε όταν άρχισαν να πέφτουν ο αλεξιπτωτιστές. Όπως κατέβαιναν από   πάνω   μας   ήταν   ιδεώδης   στόχος
ΒΑΙΞΛΕΡ: Είχαμε τρομερές απώλειες. Από 14 ανεμόπτερα με 170 άνδρες και πέντε αξιωματικούς που ρίξαμε εκεί πού είναι σήμερα το Πουλί (Σ.Σ.: Πρόκειται για το μνημείο των Γερμανών αλεξιπτωτιστών στο Γαλατά) γλύτωσε μόνο ένας Αξιωματικός και τέσσαρες άνδρες. Τρία ανεμόπτερα έπεσαν στη  θάλασσα.
ΤΖΕΦΚΟΟΥΤ: Εγώ ήμουν στην πυροβολαρχία εκείνη και  θυμάμαι  τα τρία ανεμόπτερα που έπεσαν στη θάλασσα. Θυμάμαι ότι σ' ένα άλλο ανεμόπτερο ο πιλότος ήταν 16 ετών.
ΒΑΙΞΛΕΡ: Από τους 1.700 που έπεσαν με το πρώτο κύμα σκοτώθηκαν περίπου 700 και άλλοι τραυματίσθηκαν, Με το δεύτερο κύμα μάς έρριψαν υγειονομικό υλικό πού έπε σε όλο στα χέρια σας,
ΜΑΚ ΓΚΡΕΓΚΟΡ: Ναι θυμάμαι καλά, πως δεχτήκαμε τα κιβώτια με τους   επιδέσμους   και   τα  φάρμακα.
ΒΑΙΞΛΕΡ: Σ' ένα χωράφι δυτικά του Ταυρωνίτη ήταν ξαπλωμένοι πεντακόσιοι τραυματίες με μόνο δυο  γιατρούς και δυο νοσοκόμους. Ήταν μία σκηνή της κολάσεως: οι τραυματίες βογκούσαν συνεχώς και ο γιατρός έπρεπε να κάνει ακρωτηριασμούς χωρίς αναισθητικό. Όταν επρόκειτο να γίνει επέμβαση χτυπούσαν τον τραυματία στο πίσω μέρος του κεφαλιού με ένα ρόπαλο για να χάση τις αισθήσεις  του και  να του πριονίσουν το χέρι ή το πόδι. Όταν νύχτωσε συγκεντρωθήκαμε στη γέφυρα του Ταυρωνίτη. Είμασταν 57 ζωντανοί, ξεθεωμένοι όλοι από την κούραση και πολύ φοβισμένοι. Περιμέναμε να έλθετε να μάς μαζέψετε  από ώρα σε ώρα. Γιατί δεν ήρθατε  βρέ  παιδιά;
ΝΑΘΑΝ: Είχαμε τέσσερα τάγματα διαθέσιμα για να κάνουν αυτή τη δουλειά. Άλλα ή διαταγή της αντεπιθέσεως   δεν  ήρθε ποτέ.


 Η συνομιλία αύτη πού την διέσωσε ο κ. Μαν. Μανουσάκης, περιέχει πολλά ενδιαφέροντα σημεία άλλα ίσως αυτό το τελευταίο είναι το σημαντικότερο: το ίδιο βράδυ της επιθέσεως, είχαν μείνει γύρω από το Μάλεμε μονό 57 Γερμανοί αλεξιπτωτιστές. Η εισβολή είχε αποτύχει. Το πρώτο κύμα εφόδου των αλεξιπτωτιστών είχε αποδεκατιστεί. Ίσως ποτέ άλλοτε από την έναρξη του πολέμου οι Άγγλοι δεν βρέθηκαν    τόσο    κοντά   στη    νίκη.    Αν   ο Νεοζηλανδός στρατηγός Φραΐμπεργκ διέταζε αντεπίθεση, τα ξεκούραστα τμήματα του θα έριχναν τους εξουθενωμένους Γερμανούς στη θάλασσα. Το αεροδρόμιο θα ελευθερωνόταν και θα ήταν πολύ δύσκολο για τους Γερμανούς να το κατακτήσουν ξανά αφού η μεραρχία των Αλεξιπτωτιστών που έριξαν στην Κρήτη ήταν η μοναδική πού διέθεταν. Χωρίς αεροδρόμιο και χωρίς αλεξιπτωτιστές δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν την εισβολή από αέρος. Θα έπρεπε να επιχειρήσουν εισβολή από θαλάσσης. 'Αλλά εκεί αγρυπνούσαν τα (αγγλικά πολεμικά πού θα  την συνέτριβαν (πράγμα πού έγινε ως   ένα σημείο στις 22 Μαΐου).
Αυτά βέβαια είναι υποθέσεις και συμπεράσματα «μετά είκοσι έτη». Αλλά όσοι έζησαν τις πίκρες εκείνες ήμερες της μάχης και αισθάνθηκαν την νίκη να γλιστρά μέσα από  τα χέρια τους δεν έπαψαν ποτέ να   αναρωτιούνται:   Γιατί   οι   Άγγλοι   δeν   έκαναν αντεπίθεση στις 20  Μαΐου το  βράδυ;  Τι  ήταν αυτό που κράτησε τον Φραΐμπεργκ και τον έσπρωξε προς τα πίσω την στιγμή πού έπρεπε να τραβήξει το πιστόλι του και να διάταξη : «Εμπρός»; Η Ιστορία δεν μπόρεσε ακόμη να απάντηση. Ίσως η ψυχανάλυση   να  είναι   αρμοδιότερη.,.
Αλλά οι συνομιλητές των Χανίων δεν προχώρησαν στα ιστορικά ερωτήματα της εποχής. Ούτε είχαν άλλωστε συγκεντρωθεί με το σκοπό αυτό. Ήταν απλοί άνθρωποι, κουρασμένοι από τον πόλεμο και την αγριότητα του πού ήλθαν να ανταλλάζουν τις αναμνήσεις τους και να βρουν στην ήρεμη εκείνη συνομιλία κάποια  παρηγοριά.
Ήθελαν λίγη γαλήνη - και την ζήτησαν   στο   ίδιο   μέρος   όπου   τον
είχαν χάσει, πριν 20   χρόνια.
Την επομένη μέρα ο υπολοχαγός Βαίξλερ κατέθεσε ένα στεφάνι από λουλούδια και φύλλα δάφνης στο αιματοβαμμένο ύψωμα 107. 'Από το στεφάνι   κρέμονταν  δυο  ταινίες. Η μία έγραφε: «Στους γενναίους μας αντιπάλους Έλληνες και Άγγλους» και η άλλη : «Στους πιστούς μας συντρόφους χαιρετισμούς από   την   πατρίδα».

ΦΡ.   ΓΕΡΜΑΝΟΣ
«ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ»/Κυριακή 4 Ιουνίου 1961