Σάββατο, 31 Δεκεμβρίου 2016

Θεοφάνης Γραικιώτης : Η μπουκάλα




Η μπουκάλα

Γράφει ο Θεοφάνης Γραικιώτης
Τέτοιες μέρες γιορτών του 1973. Τα γέλια και τα μεταξύ μας πειράγματα δίνανε και παίρνανε στο ζεστό και συμπαθητικό διαμερισμάκι του Αντώνη. Είναι δε Αντώνης Δόκιμος του Πεζικού καταγόμενος από τη Ρόδο. Έξω η βροχή όσο προχωρούσε το βράδυ όλο και δυνάμωνε. Μέρες Γιορτών και κέφι ασταμάτητο σε όλη την παρέα. Και όταν λέμε παρέα εννοούμε τον γράφοντα και τον Αλέξη (Δόκιμοι και οι δύο του πυροβολικού), τον Βασίλη (Δόκιμο των Τεθωρακισμένων) και τον Χρήστο (Δόκιμο του Μηχανικού). Πιτσιρικάδες δηλαδή που γλεντούσαμε στη διάρκεια της στρατιωτικής μας θητείας, μακριά από τα σπίτια μας. Στην παρέα και οι κοπέλες όλες της Φιλοσοφικής Ιωαννίνων. Το παρτάκι οργανωμένο καλά. Ξηροί καρποί, Βερμούτ, Κρασί, πατατάκια τσιπς, και ρομαντική μουσική Ντέμης Ρούσος, BEE GEES, PLATTERS και ότι άλλο βάζει η φαντασία σου. Φωτισμός χαμηλός. Ατμόσφαιρα δηλαδή, αρκετά παρεϊστικη και εξόχως ρομαντική.
Κάποιος έριξε την ιδέα και έγινε αμέσως αποδεκτή· να παίξουμε μπουκάλα. Συμφωνήσαμε όμως ότι όποιον διάλεγε η μπουκάλα αυτός θα ήταν υποχρεωμένος να βγάλει και κάτι από πάνω του. Σε άγνοια του Αντώνη, μυστικά συμφωνήσαμε η μπουκάλα κατά ένα περίεργο τρόπο να δείχνει πάντα τον Αντώνη, όπερ και εγένετο. Αποτέλεσμα … ο Αντώνης έμεινε τελικά μόνο με το φανελάκι και τη σκελέα. Η ατμόσφαιρα απερίγραπτη . Το κέφι στο κατακόρυφο. Δακρύζαμε από τα γέλια σκεπτόμενοι τη συνέχεια. Όταν ξαφνικά κτύπησε η πόρτα.
Κοιταχτήκαμε. Δεν περιμέναμε κανένα άλλο. Ο Αντώνης σαν σπιτονοικοκύρης άνοιξε ΄όπως ήταν την πόρτα που ξαφνικά γέμισε από την πληθωρική παρουσία της κυρίας Παρθενώπης. Είναι δε η κυρία Παρθενώπη η σπιτονοικοκυρά του φίλου μας του Αντωνη. «Ρε άθλιε», τον άρχισε στα κοσμητικά, «Ρε Αχρείε» συνέχισε το στόλισμα. «Τι θα γίνει με τα ενοίκια. Πέντε νοίκια μου χρωστάς. Πότε θα μου τα δώσεις ;;;  Όταν απολυθείς;;;».  Ο Αντώνης με ύφος απολογητικό και χωρίς να κομπιάσει και να χάσει το κέφι του απαντά : «ΤΙ ΦΩΝΑΖΕΙΣ ΚΥΡΙΑ ΠΑΡΘΕΝΩΠΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΡΓΑ ΚΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΦΑΣΑΡΙΑ (εδώ ξεκοιλιαστήκαμε απ’ τα γέλια και κτυπιόμασταν στο πατωμα). ΤΙ ΕΝΟΙΚΙΑ ΝΑ ΣΟΥ ΔΩΣΩ ΚΥΡΙΑ ΠΑΡΘΕΝΩΠΗ, συνέχισε απτόητος ο Αντώνης ΕΔΩ ΔΕΝ ΕΧΩ ΡΟΥΧΑ ΝΑ ΒΑΛΩ ΕΠΑΝΩ ΜΟΥ,ΔΕΝ ΜΕ ΒΛΕΠΕΙΣ ΚΑΙ ΜΟΥ ΖΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΟΙΚΙΑ;;;;;;;;
Σύξυλη η κα Παρθενώπη και ακόμα καταριέται την ώρα και την στιγμή που τον έκανε τότε νοικάρη της. Όσο για μας;; Όταν επιστρέφαμε σπίτια μας, περπατούσαμε στον δρόμο και ακόμα γελούσαμε με τα καμώματα και την παιχνιδιάρικη ετοιμότητα του νεαρού συναδέλφου μας….

Άη Βασίλης: Να μάθετε στα παιδιά σας ότι το μεγαλύτερο δώρο είναι η αγάπη



Άη Βασίλης: Να μάθετε στα παιδιά σας ότι το μεγαλύτερο δώρο είναι η αγάπη
Αποκλειστική συνέντευξη στον Φώτη Βακιρτζηδέλη
Τον Αϊ Βασίλη τον γνώρισα όταν ήμουν πολύ μικρός (όπως και οι περισσότεροι, άλλωστε). Για να πω την αλήθεια ενώ μου ήταν πάντα μια αναγνωρίσιμη εικόνα, δε θυμάμαι αν τον είχα συναντήσει. Μου έφερνε κάθε πρωτοχρονιά το δώρο μου έστω και αν δεν ήταν αυτό που του είχα ζητήσει. Αργότερα έμαθα ότι δεν υπάρχει. Για κάποια χρόνια έκανα το κορόιδο και δεν έλεγα ότι ξέρω την αλήθεια από φόβο μήπως δεν πάρω δώρο. Ποτέ δε θέλησα όμως να τον δω σαν ένα φανταστικό πρόσωπο, γιατί αυτός ενσάρκωνε τις ελπίδες τόσων παιδιών που τον περίμεναν κάθε χρόνο με λαχτάρα. Πάντα το δώρο του είχε μεγαλύτερη αξία από τα δώρα των συγγενών και των φίλων και ας ήταν μικρότερο ή φθηνότερο. Τα παιδιά δεν υπολογίζουν ποτέ ότι κοστίζει, υπολογίζουν μόνο ότι αξίζει.
Σε ότι αφορά το πρόσωπο του υπάρχουν τόσοι μύθοι και τόσο συγκρουόμενες απόψεις και έτσι αποφάσισα να κάνω άλλη μια συνέντευξη μαζί του. Το είχα ξανακάνει πριν καμιά δεκαριά χρόνια. Πιστέψτε με δεν ήταν και πολύ εύκολη υπόθεση. Στην αρχή δεν μπορούσα να επικοινωνήσω μαζί του, έφτασα μέχρι το χωριό το Ροβανιέμι, μετά δεν ήθελε να μιλήσει αλλά τελικά τον έπεισα και έτσι βγήκε αυτή η συνέντευξη. Για όσους αμφισβητούν ότι έγινε έτσι - και επειδή εμείς εδώ στο postlarissa ότι λέμε το αποδεικνύουμε- παραθέτω και φωτογραφικό υλικό από τα πρώτα χρόνια της γνωριμίας μας έως και την ημέρα της συνέντευξης που δόθηκε στα γραφεία του site. Και σας πληροφορώ ότι είπε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα, που νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να τα διαβάσετε. Πάμε λοιπόν.


-Καλωσόρισες, Άη Βασίλη. Θέλω να σε ευχαριστήσω που δέχθηκες την πρόταση μου και έτσι θα κάνω επιτέλους και εγώ μια δημοσιογραφική επιτυχία, για να μπω και στο μάτι των παιδιών της συντακτικής ομάδας του postlarissa.
-Ωχ! Πάλι με σένα έμπλεξα; Τι να πούμε; Δεν έχουν αλλάξει πολλά πράγματα από τότε που ξαναμιλήσαμε. Μόνο που τώρα υπάρχει πιο πολλή πείνα και δυστυχία. Ρώτα με όμως,  γιατί χρόνια τώρα οι άνθρωποι μιλάτε τόσο πολύ για μένα αλλά δεν μιλάτε με μένα. Εξάλλου μου αρέσει και το site σας αλλά δυστυχώς δεν ξέρουμε Ελληνικά στο χωριό μου, το Ροβανιέμι.
-Αλήθεια τι ακριβώς συμβαίνει με την καταγωγή σου; Ξέρω ότι μένεις στο Ροβανιέμι στα βόρεια της Φινλανδίας, αλλά εγώ από μικρός τραγουδούσα στα κάλαντα για τον Άγιο Βασίλη από Καισαρεία.
-Είναι αλήθεια ότι υπάρχει αυτή η σύγχυση. Πολύ σωστά, τα κάλαντα του λαού προσδιορίζουν τον τόπο καταγωγής και διακονίας ενός πραγματικού ανθρώπου του θεού, που έγινε παγκόσμιο σύμβολο αγάπης και προσφοράς, εξαιτίας του νεογέννητου Χριστού πρώτα, που ανέδειξε Αγίους σαν τον Άη Βασίλη, και χάρις στον Άγιο των Χριστουγέννων οι μεγάλοι έχετε μια ευκαιρία να δείξετε έλεος και φιλανθρωπία και τα παιδιά του κόσμου να "δουν" τις επιθυμίες τους να γίνονται πραγματικότητα. Η σημερινή δική μου μορφή με την κόκκινη στολή και την άσπρη γενειάδα άρχισε να γίνεται δημοφιλής το 1932, όταν γνωστή αμερικάνικη εταιρεία αναψυκτικών  παρουσίασε τον Santa Claus με πρωτοχρονιάτικα δώρα τα προϊόντα της εταιρείας, στα χρώματα της βεβαίως. Η διαφήμιση αυτή υπήρξε εμπορικά τόσο επιτυχής που έμελλε να γίνει σήμα δημοτικότητας της ανά τον κόσμο. Η αλήθεια είναι ότι προϋπήρχα πολλά χρόνια πριν στις Σκανδιναβικές χώρες, αλλά η διαφήμιση με έκανε γνωστό.
-Δεν κινδυνεύεις όμως να κατηγορηθείς για πλαστοπροσωπία;
-Γιατί εγώ τα μπέρδεψα; Μπορεί και το σχολείο και η οικογένεια - αν θέλουν - να μάθουν στα παιδιά τη διαφορά μεταξύ ενός Αγίου, όπως ο Βασίλειος ο Μέγας και ενός προσώπου που απλά συμβολίζει κάτι, όπως εγώ. Εξάλλου εμένα με λένε Santa Claus, εσείς μου αλλάξατε όνομα.
-Και σε όλο τον κόσμο σε ξέρουν σαν Santa Claus;
-Όχι. Είμαι γνωστός ως “Πατέρας Χριστούγεννα” στους Άγγλους, “Περ Νοέλ” στους Γάλλους, “Σίντερκλάους” στους Ολλανδούς. Οι Γερμανοί με ονομάζουν “Χριστκίντλ”. Στην Άπω Ανατολή έχουν άλλους συναδέλφους μου. Οι Κινέζοι έχουν το δικό τους “Λαμ Κουνγκ Κουνγκ”, που σημαίνει Καλός γέρο-Πατέρας, και οι Ιάπωνες έχουν τον “Χοτέισο”, που έχει μάτια και μπροστά και πίσω από το κεφάλι του και φέρνει μια μεγάλη σακούλα με παιχνίδια. Στην Ιταλία, την παραμονή των Επιφανίων, η καλή μικρή μάγισσα Μπεφάνα κατεβαίνει από την καμινάδα καβάλα σε μια σκούπα και γεμίζει με παιχνίδια τα παπούτσια των καλών μικρών Ιταλών και Ιταλίδων. Αλλά, αν και είναι εγωιστικό, εγώ είμαι ο πιο γνωστός και ο πιο δημοφιλής.


-Έχω μια απορία. Όλοι οι άνθρωποι δουλεύουν 11 μήνες και ένα μήνα κάνουν διακοπές. Εσύ κάνεις το αντίθετο. Τι κάνεις αυτούς τους 11 μήνες που κάθεσαι;
-Δεν κάθομαι καθόλου. Η βιομηχανία των παιχνιδιών έχει εξελιχθεί τόσο πολύ που κοντεύω να τρελαθώ. Πάνε εκείνες οι εποχές που με μια κούκλα ή με ένα τραινάκι ή αυτοκινητάκι που μοίραζα ήμασταν όλοι ευχαριστημένοι. Και εγώ και τα παιδιά. Σήμερα πρέπει να κάνω συνέχεια έρευνα αγοράς για να παρακολουθώ τα παιχνίδια που παράγουν οι βιομηχανίες και μέσω της διαφήμισης δημιουργούν στα παιδιά ψεύτικες ανάγκες. Δηλαδή, αν η κούκλα δεν είναι η τάδε μάρκα, δε θα μπορέσει το παιδί να παίξει μαζί της; Και τα περισσότερα παιχνίδια είναι τέτοια που αντί να προσφέρουν χαρά και διασκέδαση στα παιδιά τους δημιουργούν τάσεις έντονου ανταγωνισμού και άγχος. Άσε τα πολεμικά παιχνίδια. Αχ! Πού είναι εκείνα τα χρόνια που τα παιδιά από το παιχνίδι έπαιρναν χαρά χωρίς να σκοτώσουν 50 αντιπάλους ή να συμπληρώσουν 6 πίστες. Αλλά τι να πεις; Παιδιά είναι. Το θέμα είναι ότι και σεις δεν κάνετε κάτι για να τα προστατεύσετε. Μην τα αφήνετε να βλέπουν διαφημίσεις στην Τηλεόραση, μην τα αφήνετε ανεξέλεγκτα να ζητάνε ότι θέλουν, συζητήστε λίγο μαζί τους. Βοηθήστε τα. Τέλος πάντων, τι να πεις τέτοιες άγιες μέρες;
-Είναι αλήθεια ότι σε πολλές περιοχές δεν πηγαίνεις. Γιατί;
-Τι να πάω να κάνω στην Αφρική; Να μοιράσω Μπάρμπυ και Μονόπολη; Ξέρεις ότι εκεί τα παιδιά δεν έχουν μια χούφτα ρύζι ή ένα εμβόλιο. Εγώ ντρέπομαι να πάω εκεί για παιχνίδια. Αλλά ξέρω, έτσι γίνεται πάντα. Για όλα φταίνε οι άλλοι και ποτέ εμείς. Τι κάνετε όλοι εσείς οι άνθρωποι για αυτά τα δυστυχισμένα παιδιά; Τίποτα. Και σας φταίει ο Santa Claus που δεν πάει μια νύχτα το χρόνο να τους μοιράσει παιχνίδια. Εσάς έχουν ανάγκη, όχι εμένα. Ακόμη και στην πατρίδα σου ξέρεις πόσα Ελληνόπουλα πεινάνε; Και εσύ τα λίγα ευρώ που σου περισσεύουν τα σκορπάς στα τσιπουράδικα, στα κλαμπάκια και στα μπουζούκια. Κοίταξες γύρω σου, στην γειτονιά σου, τι συμβαίνει; Άντε μην τα πάρω τώρα γιατί έχω να σας σύρω τόσα και τόσα. Πρέπει όμως να διατηρήσω το προφίλ του καλού παππούλη. Είναι και το marketing στη μέση, βλέπεις.
-Καλά, ας αλλάξουμε θέμα. Πως επικοινωνείς με τα παιδιά;
-Παλιά μόνο με γράμματα. Έπαιρνα πολλά γράμματα και αν και ήταν κουραστικό, ήταν όμως πολύ συγκινητικό να διαβάζω αυτά που μου έγραφαν με τα παιδικά γραμματάκια τους ή με τα λαθάκια τους. Αργότερα τα γράμματα λιγόστεψαν και μοιράστηκαν με τα FΑΧ. Τώρα παίρνω πιο πολλά E-mail και λιγότερα γράμματα. Πάντως έστω και έτσι η επικοινωνία υπάρχει. Α!! Και όταν τελειώσουμε θύμισε μου να σου διηγηθώ ένα αστείο περιστατικό που έγινε εδώ στην Ελλάδα.


-Μίλησε μου για το χωριό σου.
-Τι να σου πω; Είναι τόσα πολλά. Βρίσκεται μακριά από την Ελλάδα, στη χιονισμένη Λαπωνία. Είναι μια πόλη που κάθε Χριστούγεννα μας θυμίζει περισσότερο από οποιοδήποτε μέρος στον κόσμο ότι υπάρχει μαγεία. Με το που μπαίνει ο Δεκέμβριος στο Ροβανιέμι όλες οι υπόλοιπες δραστηριότητες παγώνουν. Τα πάντα κινούνται στους ρυθμούς μου, για να ετοιμάσω άψογα το μεγάλο μου ταξίδι σε ολόκληρο τον κόσμο. Όλες τις υπόλοιπες εποχές, παραμένει μια φυσιολογική πόλη. Οι άνθρωποι που ζουν εκεί δουλεύουν σκληρά και οι επισκέπτες μοιράζουν το χρόνο τους στα διάφορα αξιοθέατα της. Η οικονομία στηρίζεται στη βιομηχανία, στο εμπόριο ξυλείας και γούνας. Κατοικείται από 36.000 φιλικότατους κατοίκους και η πόλη τους δημιουργήθηκε μόλις τον προηγούμενο αιώνα στη συμβολή των ποταμών Qunajoki και Kemojoki. Είναι πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο της Λαπωνίας και διαθέτει πανεπιστήμιο, πολυτεχνείο και πολιτιστικούς  χώρους με πλουσιότατο πρόγραμμα. Στην είσοδο της Λαπωνίας, ελάχιστα νοτιότερα από τον αρκτικό κύκλο, διατηρούνται κάποιες από τις παραδόσεις των περίεργων αυτών ανθρώπων του χιονιού. Το Ροβανιέμι διαθέτει καταστήματα με σουβενίρ, εστιατόρια, καφετερίες και το... γραφείο μου που έχει συγκεκριμένες ώρες κοινού. Την περίοδο των Χριστουγέννων κάντε το χατίρι στους μικρούς σας φίλους και πληρώστε τα 20 ευρώ του εισιτηρίου για την είσοδο -αν είστε ενήλικες- και 15 ευρώ για κάθε παιδί. Το πάρκο βρίσκεται 8 χιλιόμετρα βόρεια του Ροβανιέμι και είναι πολύ εύκολο να φτάσετε εκεί με το λεωφορείο. Αν και είναι μακριά, αξίζει τον κόπο να έλθεις να με βρεις εκεί. Αν το αποφασίσεις θα με βρεις εύκολα, είμαι πολύ δημοφιλής. Αν βάλω υποψηφιότητα μέχρι και δήμαρχος μπορώ να βγω, αλλά δε μου αρέσει η πολιτική.
-Για πες μου εκείνο το αστείο περιστατικό που έλεγες.
-Συνηθίζεται σε πολλές χώρες οι υπάλληλοι των ταχυδρομείων να ανοίγουν κάποια από τα γράμματα που μου στέλνουν τα παιδιά και να ικανοποιούν αυτοί τις επιθυμίες τους. Στα ΕΛΤΑ λοιπόν, εδώ στην Ελλάδα, ανοίγουν οι υπάλληλοι ένα φάκελο με παιδικά γράμματα, που γράφει:
"Για τον Άγιο-Βασίλη".  Άγιε μου Βασίλη," γράφει το γράμμα, "είμαι ο Γιωργάκης και είμαι 8 χρονών.
Δεν έχουμε να φάμε και τα ρούχα μας είναι παλιά. Σε παρακαλώ! Στείλε μας 1000 ευρώ να περάσουμε καλά τα Χριστούγεννα." Συγκινούνται οι υπάλληλοι, μαζεύουν 500 ευρώ και τα στέλνουν στο παιδάκι. Την επόμενη χρονιά το παιδάκι ξαναστέλνει γράμμα στον Αϊ-Βασίλη. θυμούνται οι υπεύθυνοι των ΕΛΤΑ τι είχε γίνει πέρσι, το ανοίγουν και διαβάζουν: “Άγιε μου Βασίλη, είμαι ο Γιωργάκης πάλι. Σε ευχαριστώ για τα λεφτά που μου έστειλες πέρσι. Αν μου στείλεις και φέτος, σε παρακαλώ στείλτα με επιταγή, γιατί αυτοί οι κλέφτες των ΕΛΤΑ μου έκλεψαν τα άλλα 500 ευρώ!"
Είναι ένα σίγουρα αστείο περιστατικό, αλλά για σκέψου ότι κάποιοι άνθρωποι αδικήθηκαν γιατί κάποιοι άλλοι έχουν δημιουργήσει την πεποίθηση ότι όλοι είναι κλέφτες. Υπάρχουν και οι καλοί και σωστοί -σαν κατ αυτούς που άνοιξαν το γράμμα - και αυτούς ας δίνουμε σαν πρότυπα στα παιδιά μας.
-Έχω μια απορία. Πως πετάνε οι τάρανδοι σου και πως, αφού μπαίνεις από την καπνοδόχο, δεν λερώνεσαι;
-Αυτές είναι δυο απορίες και όχι μια, και κόψε την πλάκα μη σου πω καμιά βαριά κουβέντα μέρες που είναι. Έχεις παιδιά;
-Ναι.
-Τότε αφού τους φέρνω τα δώρα εγώ γιατί πας κάθε χρόνο και αγοράζεις και εσύ;
-Υπάρχει κάτι που θα ήθελες να προσθέσεις
-Ναι. Θέλω - σαν πιο μεγάλος που είμαι από σας - να δώσω μια συμβουλή. Να μάθετε στα παιδιά σας ότι το καλύτερο και μεγαλύτερο δώρο είναι η αγάπη. Αν το καταφέρετε αυτό θα τους έχετε κάνει εσείς καλύτερο δώρο από αυτά που θα τους φέρω εγώ. Και να είστε όλοι καλά μέχρι του χρόνου που θα ξαναέρθω.
Τελικά εκτός από καλός είναι και πολύ έξυπνος αυτός ο γεράκος με τα άσπρα μαλλιά, την κόκκινη στολή και το γλυκό χαμόγελο. Νομίζω ότι αξίζει να σκεφτούμε λίγο αυτές τις μέρες τα λόγια του.

Η φυλακή του Σωκράτη.




Η φυλακή του Σωκράτη.
Το διασημότερο δεσμωτήριο της αρχαιότητας και η θέση του σήμερα στην Αρχαία Αγορά.
Περιήγηση στο κτίριο της φυλακής του Σωκράτη στην Αρχαία Αγορά. Το διασημότερο δεσμωτήριο της αρχαιότητας και η πιθανή θέση του σήμερα στον αρχαιολογικό χώρο με βάση τα αρχαιολογικά ευρήματα.
Εισαγωγή
Κατευθυνόμενοι από την Αρχαία Αγορά των Αθηνών προς τα νοτιοδυτικά κατά μήκος ενός κοιλώματος που οδηγεί στην Πνύκα, στο χώρο συγκέντρωσης της Εκκλησίας του Δήμου, συναντούμε ερείπια που ανήκουν σε μια οικιστική και εμπορική περιοχή που βρισκόταν σε χρήση για εκατοντάδες χρόνια. Εκεί ένα μεγάλο και ενιαίο κτίσμα, το λεγόμενο Πώρινο Οικοδόμημα, διαθέτει ένα μακρύ διάδρομο που πλαισιώνεται από τετράγωνα δωμάτια, και καταλήγει σε μια αυλή στο πίσω (νότιο) μέρος. Έχει προταθεί η ταύτιση του κτιρίου αυτού με τη φυλακή της πόλης (δεσμωτήριον), όπου εκτελέστηκαν ο Σωκράτης και άλλοι καταδικασμένοι για πολιτικά εγκλήματα. Η χρονολόγηση του οικοδομήματος, η θέση και η διαρρύθμισή του ταιριάζουν σε αυτή τη θεωρία, αν και είναι εξίσου πιθανό το κτίριο να είχε κάποια εμπορική χρήση. Στο παρόν άρθρο γνωρίζουμε αυτό το κτίριο, δισδιάστατα και τρισδιάστατα και αναζητούμε το δωμάτιο που ο μεγάλος φιλόσοφος, ήπιε το κώνειο, αφήνοντας την τελευταία του ανάσα, όπως μας το περιέγραψε ο Πλάτων, στον διάλογο Φαίδων.

Η περιοχή Νοτιοδυτικά του κεντρικού τομέα της Αγοράς


Όπως αναφέραμε νοτιοδυτικά της κεντρικής περιοχής της Αρχαίας Αγοράς των Αθηνών ανακαλύφθηκαν ερείπια που ανήκουν σε μια οικιστική και εμπορική περιοχή με συνεχή λειτουργία για εκατοντάδες χρόνια. Η ανασκαφή των οικιών αποκάλυψε ότι εδώ εργάζονταν:
- μεταλλουργοί,
- κατασκευαστές πήλινων ειδωλίων και
- γλύπτες.
Αυτές οι αθηναϊκές οικίες:
- είχαν μικρές διαστάσεις,
- διέθεταν προσόψεις προς το δρόμο χωρίς ανοίγματα, και
- οι χώροι τους φωτίζονταν και αερίζονταν από μια εσωτερική αυλή.
Οι τοίχοι είχαν λίθινα θεμέλια και ανωδομή από ωμόπλινθους. Στις στέγες τοποθετούνταν κεραμίδια, ενώ τα δάπεδα φτιάχνονταν από πατημένο χώμα –σπάνια κατασκευάζονταν ψηφιδωτά δάπεδα. 


Το Δεσμωτήριο της Αγοράς

Στην άκρη αυτής της περιοχής, πλησίον του κεντρικού τομέα της Αγοράς και της περιοχής των δικαστηρίων, βρέθηκε, όπως αναφέραμε ένα μεγάλο και ενιαίο πώρινο οικοδόμημα. 


Με την ύπαρξη των δικαστηρίων πρέπει να σχετίζεται και η ύπαρξη ενός κτιρίου φυλακής, το οποίο λογικά θα πρέπει να βρισκόταν κοντά σε αυτά, αν και καμία αρχαία πηγή δεν αναφέρει σαφώς κάτι τέτοιο.


Αρκετές πιθανότητες ταύτισης με το Δεσμωτήριο συγκεντρώνει ένα κτίσμα που βρίσκεται έξω από την ΝΔ γωνία της πλατείας, σε μικρή απόσταση από το υποτιθέμενο δικαστήριο του 6ου αιώνα. Το μεγάλο μέγεθος του κτιρίου υποδηλώνει ότι αυτό εξυπηρετούσε πιθανότατα κάποια δημόσια λειτουργία, παρόλο που η κάτοψη του δεν θυμίζει κανένα γνωστό δημόσιο οικοδόμημα.


Στην ελληνική αρχιτεκτονική η μορφή των κτιρίων σχετίζεται τις περισσότερες φορές με την λειτουργία τους. Οι ναοί, τα θέατρα, οι στοές και τα γυμνάσια αναγνωρίζονται εύκολα από την αρχιτεκτονική μορφή τους, ακόμη και όταν είναι ερειπωμένα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει ένας μακρύς διάδρομος που καταλήγει σε μεγάλη αυλή. Στην μια πλευρά του διαδρόμου, παρατάσσονται πέντε τετράγωνα δωμάτια και στην άλλη τρία. Στην είσοδο υπάρχει ένα συγκρότημα τεσσάρων ακόμη δωματίων που είχαν διαφορετικό προσανατολισμό, αλλά χτίστηκαν όπως φαίνεται, την ίδια περίοδο με τα υπόλοιπα.


Το κτίριο βρίσκεται σε βιοτεχνική περιοχή και η μορφή του θα ταίριαζε σε εμπορικό κέντρο η ξενώνα. Ωστόσο, η διάταξη των χώρων θα εξυπηρετούσε θαυμάσια και τις ανάγκες μιας φυλακής. Τα τετράγωνα δωμάτια χρησίμευαν για κελιά, η μεγάλη αυλή θα εξυπηρετούσε είτε μαζικές κρατήσεις, είτε τον προαυλισμό των κρατουμένων και το συγκρότημα των τεσσάρων δωματίων που έλεγχε την μοναδική είσοδο θα χρησίμευε ως κατάλυμα των φυλάκων. 




Χτισμένο στα μέσα του 5ου αιώνα, το κτίριο έβλεπε σε κεντρικό δρόμο, βρισκόταν σε κοίλωμα του εδάφους και διέθετε εγκαταστάσεις για λουτρά. Όλα αυτά τα στοιχεία συμφωνούν με όσα γνωρίζουμε για το δεσμωτήριο από τις αρχαίες πηγές.


Στην επόμενη εικόνα φαίνεται μια φανταστική απεικόνιση ενός δωματίου του δεσμωτηρίου, πιθανόν παρόμοιου με αυτό που ο Σωκράτης έζησε τις τελευταίες του στιγμές.


Η ταύτιση του οικοδομήματος με το Δεσμωτήριο ενισχύεται από την ανακάλυψη στο εσωτερικό του δεκατριών πήλινων φαρμακευτικών φιαλιδίων που είχαν πεταχτεί σε εγκαταλειμμένη δεξαμενή. 


Σ’ όλο το χρονικό διάστημα που διαρκούν οι ανασκαφές έχουν έλθει στο φως μόνον είκοσι ένα (21) τέτοια φιαλίδια. Η συγκέντρωση δεκατριών (13) από αυτά στον ίδιο χώρο μας βάζει αναπόφευκτα σε σκέψεις. Δεν θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι η παρουσία των φιαλιδίων οδηγεί στην ερμηνεία του κτιρίου ως θεραπευτικού ιδρύματος, γιατί κατά την Αρχαιότητα, όταν κάποιος ήταν σοβαρά άρρωστος, κατέφευγε στο τοπικό Ασκληπιείο για να θεραπευτεί, και στην περίπτωση της Αθήνας αυτό βρισκόταν στα νότια της Ακρόπολης, κοντά στο θέατρο του Διονύσου. Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι τα φιαλίδια περιείχαν το κώνειο με το οποίο θανατώνονταν οι καταδικασμένοι στην εσχάτη των ποινών, αφού είναι γνωστό ότι οι δόσεις του δηλητηρίου ετοιμάζονταν χωριστά και υπολογίζονταν με ακρίβεια. 


Ένα αγαλμάτιο του Σωκράτη που εντοπίστηκε στα ερείπια του κτιρίου ίσως αποτελεί μικρό αναμνηστικό του φιλοσόφου, το οποίο τοποθετήθηκε εκεί από τους Αθηναίους, όταν συνειδητοποίησαν το λάθος που διέπραξαν θανατώνοντας έναν από τους κορυφαίους στοχαστές της Αθήνας των Κλασικών χρόνων.

  
Επίλογος


Είτε είναι είτε δεν είναι αυτό το κτίριο όπου ο φιλόσοφος έζησε τις τελευταίες του στιγμές αξίζει την επίσκεψη μας και τον στοχασμό μας πάνω σε έννοιες όπως δίκαιο, δικαιοσύνη, δεσμωτήριο και σωφρονισμός. Καλά ταξίδια νου και σώματος.

Κείμενο - Έρευνα:
Θεοδοσόπουλος Δημήτρης, Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός Ε.Μ.Π.

Πηγές:
Ιστοσελίδες:
Βιβλία:
1.      Η Αρχαία Αγορά της Αθήνας, John M. Camp, Μ.Ι.Ε.Τ., 2005