Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2016

ΟΤΖΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΩΝ ΠΑΓΩΝ







ΟΤΖΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΩΝ ΠΑΓΩΝ
19.9.1991
Ανακαλύπτεται ο «Άνθρωπος των Πάγων» (το κατεψυγμένο σώμα του) στις Άλπεις, μεταξύ Αυστρίας και Γαλλίας.


Οτζι, η αρχαιότερη μούμια της Ευρώπης που καταψύχθηκε στα χιόνια των Άλπεων. Έτρωγε ελάφι και φρούτα, ενώ έπασχε από αρτηριοσκλήρωση. Αγώνας δρόμου των αρχαιολόγων να εντοπίσουν και άλλα ευρήματα πριν λιώσουν οι πάγοι και καταστραφούν...
Ελβετοί επιστήμονες πιστεύουν πως απομένουν μόνο λίγες δεκαετίες προτού λιώσουν οι πάγοι που σκεπάζουν κάποιες περιοχές εδώ και χιλιάδες χρόνια. Ήδη το λιώσιμο των πάγων στις ελβετικές Άλπεις αλλά και σε άλλα σημεία στον κόσμο έχει φέρει στη επιφάνεια πολύ σημαντικά αρχαία ευρήματα, όπως εργαλεία, αρχαία δερμάτινα ενδύματα, παπούτσια ακόμα και τα υπολείμματα ενός ανθρώπου, γνωστού ως Ότζι, ο άνθρωπος των πάγων, ο οποίος έζησε πριν από 5.000 χρόνια. Αυτού του είδους τα ευρήματα είναι όλο και πιο συχνά τώρα που λιώνουν οι πάγοι....
Στο πλαίσιο των ενεργειών να εντοπιστούν αυτοί οι θαμμένοι αρχαιολογικοί θησαυροί, το Ελβετικό Ινστιτούτο Πολιτισμού ζήτησε από μία ομάδα Αλπινιστών, που οργανώνουν συχνά ορειβατικές εκδρομές, σε περίπτωση που εντοπίσουν αρχαία αντικείμενα στα λιωμένα χιόνια να τα παραδώσουν στις αρμόδιες αρχές. 


Στην Ελβετία οι πάγοι που λιώνουν αποτελούν ευκαιρία εντοπισμού ευρημάτων για τους αρχαιολόγους, αλλά ταυτόχρονα και μειονέκτημα γιατί ο πάγος αποτελούσε ασπίδα προστασίας. Αφενός δηλαδή αποκαλύπτονται μέρη και αντικείμενα αρχαιολογικής αξίας που ήταν θαμμένα για χιλιάδες χρόνια τα οποία δίνουν σημαντικές πληροφορίες για το παρελθόν, αφετέρου όμως, ο χρόνος πιέζει τους επιστήμονες αφού κάποια ευρήματα είναι πολύ ευαίσθητα και αλλοιώνονται ή καταστρέφονται χωρίς την παρουσία του προστατευτικού πάγου....

Ο Ότζι , ο άνθρωπος των πάγων


Ο Οτζι είναι η αρχαιότερη μούμια της Ευρώπης που βρέθηκε μέσα σε έναν παγετώνα στις Άλπεις το 1991 από κάποιους Γερμανούς τουρίστες. Αρχικά πίστεψαν ότι επρόκειτο για τη σορό κάποιου ορειβάτη ή κάποιου στρατιώτη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Όμως, η επιστημονική έρευνα απέδειξε ότι ο άνθρωπος χρονολογούνταν το 3.000 π. Χ και ότι ο θάνατός του οφείλεται σε χτύπημα στο κεφάλι.
Είναι η παλαιότερη μούμια της Ευρώπης και είναι αξιοθαύμαστο το πως διατηρήθηκαν άθικτα τα αιμοπετάλια, τα οποία μοιάζουν πολύ με τα αιμοπετάλια ενός σύγχρονου ανθρώπου. 

Η σορός ήταν τόσο καλοδιατηρημένη ώστε οι επιστήμονες ήταν σε θέση να πουν μετά βεβαιότητας ότι το τελευταίο του γεύμα ήταν ελάφι και ψωμί από βότανα, καθώς επίσης ρίζες, φρούτα και πίτουρα. Η ανάλυση DNA έδειξε ότι ο Ότζι έπασχε από αρτηριοσκλήρωση, δυσανεξία στη λακτόζη και είναι ο αρχαιότερος άνθρωπος που γνωρίζουμε με την νόσο του Λάιμ, γνωστή και ως βορρελίωση, που προκαλείται από τσιμπούρια....
Ο Ότζι τάφηκε στις Άλπεις, δεν βρέθηκε εκεί τυχαία


Ο Ότζι, ο 5.000 ετών «Άνθρωπος των Πάγων», δεν βρέθηκε τυχαία στις ιταλικές Άλπεις, αλλά, όπως ισχυρίζονται οι αρχαιολόγοι, ετάφη σύμφωνα με τους τελετουργικούς κανόνες της εποχής.
Από την εξέταση του σώματός του, είχε προκύψει, και μάλιστα, είχε γίνει και από όλους αποδεκτό, πως ο Ότζι είχε υπάρξει θύμα δολοφονίας.
Επίσης, έως σήμερα, είχε επικρατήσει η άποψη πως ο χώρος όπου ανακαλύφθηκε το σώμα του ήταν και το σημείο όπου δολοφονήθηκε.
Σήμερα, σύμφωνα με νέες έρευνες των αρχαιολόγων, αποδεικνύεται πως ναι μεν ο Ότζι χτυπήθηκε θανάσιμα, αλλά μεταφέρθηκε αρκετούς μήνες ύστερα από το θάνατο του στις Άλπεις για να ταφεί.
Οπότε, το σημείο όπου ανακαλύφθηκε δεν ήταν τυχαίο, αλλά ένα είδος νεκροταφείου.
Ο Ότζι παρέμεινε περίπου 5.000 χρόνια θαμμένος κάτω από έναν παγετώνα στα σύνορα της Αυστρίας με την Ιταλία πριν ανακαλυφθεί από ορειβάτες το 1991.
Όλο αυτό το διάστημα, ο "Άνθρωπος των Πάγων" έχει αποτελέσει αντικείμενο εξονυχιστικών αναλύσεων.
Ωστόσο, μόλις πρόσφατα, οι ερευνητές πρόσεξαν στο παγωμένο σώμα του Ότζι ένα βαθύ τραύμα στο πίσω μέρος της πλάτης, γεγονός που υποδεικνύει πως πρόκειται για θύμα πολέμου, δολοφονίας ή ανθρωποθυσίας.
Οι ακτίνες Χ αποκάλυψαν μια αιχμή βέλους στον αριστερό ώμο του.


Παλαιότερα, ο αρχαιολόγος Γιόχαν Ρείνχαρντ, ο οποίος συμμετείχε στις έρευνες, είχε υποστηρίξει πως το πέρασμα όπου ανακαλύφθηκε το σώμα του Ότζι είναι ένα ξεχωριστό πέρασμα ανάμεσα σε δύο από τις υψηλότερες κορυφές των Άλπεων Έτσταλερ.
Τέτοια σημεία επέλεγαν οι άνθρωποι για να κάνουν προσφορές στους θεούς.
"Ξέρουμε ότι η λατρεία των βουνών ήταν σημαντική στην προϊστορική Ευρώπη κατά την Εποχή του Χαλκού", είχε δηλώσει.
Η ερμηνεία του Γιόχαν Ρείνχαρντ έδινε απάντηση στα ερωτήματα των ειδικών σχετικά με τα εργαλεία που είχαν βρεθεί κοντά στο σώμα.
Το σπάσιμο αντικειμένων, για παράδειγμα, αποτελούσε τελετουργική πράξη της νεολιθικής Ευρώπης.
Ο χάλκινος πέλεκυς, ο παλαιότερος προϊστορικός πέλεκυς που βρέθηκε στην Ευρώπη με ανέπαφα δεσίματα και λαβή, αποτέλεσε επίσης πολύ σημαντικό εύρημα.
Αν επρόκειτο για δολοφόνους, θα είχαν πάρει μαζί τους κάτι τόσο χρήσιμο. Αν όμως ήταν άνθρωποι που πραγματοποιούσαν μια τελετή, ίσως τον άφησαν δίπλα στον "Άνθρωπο των Πάγων" για να τον χρησιμοποιήσει στην άλλη ζωή του ή ως προσφορά στους θεούς.
Άλλη μία ένδειξη είναι το ότι η μούμια βρέθηκε σε ένα φυσικό χαντάκι κατά μήκος του περάσματος. Σύμφωνα με προγενέστερες ερμηνείες, είχε καταφύγει εκεί για να προφυλαχτεί από την κακοκαιρία. "Το χαντάκι όμως δεν είναι βαθύ και βρίσκεται σε ένα ψηλό σημείο του περάσματος. Θα ήταν ακατάλληλο για προφύλαξη από θύελλες" είχε εξηγήσει ο Γιόχαν Ρείνχαρντ. 


Ωστόσο, οι απόψεις του δεν είχαν πείσει τους Ευρωπαίους ειδικούς, ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγεται και ο συντηρητής της μούμιας, ο παθολόγος Έντουαρντ Έγκαρτερ Βιγκλ, από το Αρχαιολογικό Μουσείο του Νότιου Τιρόλου.
Η αμφισβητούμενη έως σήμερα θεωρία του Γιόχαν Ρείνχαρντ έρχεται να επιβεβαιωθεί ύστερα από τις νέες αποκαλύψεις που ήρθαν στο φως.
Η νέα μελέτη, με επικεφαλής τον καθηγητή Λούκα Μποντιόλι του Εθνικού Μουσείου Προϊστορίας και Εθνολογίας της Ρώμης, δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Antiquity.

Πρόσθετα στοιχεία για τον Ότζι


"Iceman" ονόμασαν μια μούμια ανθρώπου που ανακαλύφθηκε το 1991 στις Άλπεις του Τιρόλο σε έναν παγετώνα στην κοιλάδα Φtztal Similaun σε υψόμετρο 3200 μέτρων.
Η μούμια, σύμφωνα με την μέθοδο της ραδιοχρονολόγησης είναι περίπου 5.300 χρονών.


Το χέρι του "ανθρώπου από τους πάγους"


Οι Ολλανδοί καλλιτέχνες Adrie και Alfons Kennys χρησιμοποιώντας σύγχρονα μέσα σκανάροντας την μούμια αναδημιούργησαν ένα αντίγραφο στο μέγεθός του. Οι επιστήμονες αρχικά πίστευαν ότι τα μάτια του ήταν μπλε αλλά με μια τελευταία εξέταση DNA διαπίστωσαν ότι τα μάτια του ήταν καφέ.


Τα παπούτσια του όπως διασώθηκαν.


Μεταφέρθηκε στο εργαστήριο και σε θερμοκρασία 64 βαθμούς Κελσίου για να ξεπαγώσει. Το νερό της τήξης εξετάστηκε για την παρουσία των βακτηρίων που συνέβαλαν να διατηρήσουν τόσο καλά την μούμια για τόσα πολλά χρόνια.  Μετά από την εξέταση που διέρκησε 9 ώρες  επιστράφηκε στην αρχική θερμοκρασία, στους 21 βαθμούς Fahrenheit και τοποθετήθηκε σε σαρκοφάγο από γυαλί. Μελέτες διεξήχθησαν στο Μουσείο Αρχαιολογίας στο Bolzano Νότιο Τιρόλο της Ιταλίας.


Το βέλος δείχνει το σημείο όπου βρέθηκε από 2 τουρίστες Γερμανούς το 1991 σε υψόμετρο 3200 μέτρα. Βρέθηκαν επίσης και λίθινα εργαλεία και αντικείμενα της Νεολιθικής εποχής.


Στην περιοχή κοντά στο γόνατα μπορεί να δει κανείς ένα τατουάζ σε σχήμα σταυρού. Οι επιστήμονες λένε ότι αυτό γινόταν από ένα είδος ιεροτελεστίας με στόχο την θεραπεία της αρθρίτιδας.


Στους πρόποδες που βρέθηκε η μούμια βρέθηκαν ένα μαχαίρι και παπούτσια, ένα τσεκούρι από χαλκό, δύο βέλη και φύλο ενός δέντρου.


Ο Δρ Edward Egarter Wigley και οι συνεργάτες του μελέτησαν με τη χρήση ενδοσκοπίου τον ώμο και ανακάλυψαν ότι ένα το βέλος,  έσπασε μια αρτηρία, προκαλώντας του  μια μεγάλη απώλεια αίματος.


Το κόκκινο βέλος δείχνει το σχήμα του βέλους που τον τραυμάτισε στον ώμο.


Οι επιστήμονες μελέτησαν εννιά ώρες στη μελέτη τη μούμια, προσπαθώντας να καταλάβουν λεπτομέρειες από την ζωή  και το θάνατό του. Τα περιεχόμενα από το στομάχι του δείξανε ότι ο άνθρωπος αυτός είχε μεγάλη όρεξη.


Νευροχειρουργοί πιστεύουν ότι λίγο πριν το θάνατό του χτυπήθηκε στο κεφάλι του.


Δύο αντικείμενα, τα οποία μάλλον χρησιμοποιήθηκαν για ιατρικούς σκοπούς και προφανώς να σταματήσει η αιμορραγία.


Το μαχαίρι του

Λεπίδα από χαλκό, γεγονός που υποδηλώνει ότι, στη φυλή του, είχε  μια υψηλή θέση.


Δύο βέλη, τα οποία χρησιμοποιούνται για το κυνήγι και την αυτοάμυνα


Φύλλα σφένδαμου, που βρέθηκαν μεταξύ του εξοπλισμού. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι το φύλλο έπεσε από το δέντρο στα τέλη της άνοιξης.


Φλοιός ξύλου.


Παπούτσι - που αποτελείται από γρασίδι, ένα δέρμα ελαφιού και  δέρμα  αρκούδας. Τα παπούτσια αυτά είναι από τα παλαιότερα που βρέθηκαν ποτέ από τους επιστήμονες.


Ο Δρ Eduard Egarter Wigley καλύπτει τη μούμια με ένα ειδικό διάλυμα πριν το τοποθετηθεί  πίσω στη  σαρκοφάγο από γυαλί.


Η μούμια είναι στο Νότιο Τιρόλο Μουσείο Αρχαιολογίας στο Bolzano της Ιταλίας.
Η θερμοκρασία περιβάλλοντος διατηρείται στους 21 βαθμούς Κελσίου και η υγρασία στους 98,5 τοις εκατό, με καπάκι από πάγο, το οποίο προστάτευε τη  μούμια για πέντε χιλιάδες χρόνια.


Σύμφωνα με τις υποθέσεις των επιστημόνων, ο άνθρωπος από τους πάγους θα μπορούσε να είναι λίγο μεγαλύτερος από σαράντα χρονών.

ΑΛΛΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ


Τα άλλα ευρήματα των πάγων

Το 2006 ένας ξυλουργός που περπατούσε στο Λέντμπρην της Νορβηγίας βρήκε τυχαία ένα δερμάτινο παπούτσι το οποίο είχε φορεθεί για τελευταία φορά την εποχή του Χαλκού, δηλαδή περίπου πριν από 3.400 χρόνια.
Το 2011 βρέθηκε ένα άλλο εκπληκτικό εύρημα, ένας καλοδιατηρημένος δερμάτινος χιτώνας, 1.700 ετών, από μαλλί προβάτου.
Ανάμεσα στα υλικά που διατηρήθηκαν μέσα στον πάγο, το ύφασμα και το δέρμα είναι τα πιο ευαίσθητα, αλλά και τα πιο αξιοθαύμαστα.
Τα ξύλινα αντικείμενα αντέχουν λίγα χρόνια αφού ξεπαγώσουν, αλλά και για αυτά ο χρόνος κυλά αντίστροφα.
Οι ερευνητές είχαν λιγότερο από μία εβδομάδα να εξετάσουν το δέρμα πριν στεγνώσει και αρχίσει να θρυμματίζεται....

ΠΗΓΕΣ:

Πηγές φωτογραφιών: Mårten Teigen/Museum of Cultural History...



Δεν υπάρχουν σχόλια: