Translate -TRANSLATE -

Δευτέρα, 16 Ιουλίου 2018

ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΕΙΡΗΝΗΣ







Ο  Άγγελος της ειρήνης

Παραθέτουμε παρακάτω το λόγο που εκφώνησε κατά την απονομή σ’ αυτόν του παγκόσμιου βραβείου Ειρήνης που έγινε στις 25.6.56 στην Βιέννη. Τα λόγια του 30 χρόνια μετά, έχουν μια τραγική επικαιρότητα. Ο λόγος του όπως πάντα μεστός, περιεκτικός και προφητικός δεν επιδέχεται βέβαια σχόλια, εξ ου και τον παραθέτομε αυτούσιο από το βιβλίο του WILL DURAN των εκδόσεων Μπεργαδή.  

Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ 

ΣΕ ΑΥΤΟΝ 

ΤΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΕΙΡΗΝΗΣ



«Αγαπητοί φίλοι,

Δέχομαι την υψηλή αυτή αμοιβή, το Παγκόσμιο Βραβείο της Ειρήνης, όπως ένας γέρος εργάτης το μεροκάματό του άμα πια βραδιάσει. Είμαι βαθιά συγκινημένος, συνάμα, και ντρέπομαι και δεν ξέρω τι να κάμω. Είμαι άξιος να δεχτώ ένα τέτοιο μεροκάματο;
Τις πρώτες στιγμές δίστασα· και τέλος εξ ονόματος της Κρήτης, της πατρίδας μου θεώρησα πως μπορώ να δεχτώ μιαν τέτοιαν τιμή. Αυτή μονάχα, η Κρήτη, το τραγικό νησί, που τόσο ακριβά κατάχτησε την ειρήνη, είναι άξια για μιαν τέτοια αμοιβή.
Αιώνες πολλούς η Κρήτη αγωνιζόταν για την ειρήνη, μα δεν μπορούσε να την πάρει, παρά διαβαίνοντας ποτάμια αίματα και δάκρυα. Να, γιατί από την παιδική μου ηλικία, έζησα με πολλήν ένταση το τραγικό νόημα της ζωής και την πικρή γεύση του αγώνα. Με συνεπήρε η πνοή της Κρήτης και προσπάθησα, ως άνθρωπος κι ως συγγραφέας, να πολεμώ για την ελευθερία, την ειρήνη και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου.
Η σημερινή όμως ετούτη τελετή παίρνει για μένα μια σημασία που βαθιά αγγίζει την καρδιά μου. «Η Επιτροπή των Διεθνών Βραβείων της Ειρήνης», προσφέρει σ’ έναν Έλληνα ποιητή το κλαδί της ελιάς' να δώσει ο Θεός η χειρονομία αυτή νά ’ναι το προδρομικό μήνυμα της ειρήνης σε ολάκερη την Ελληνική γη.
Προσπαθώ να συγκρατήσω τον πόνο μου, μα δεν μπορώ' στην αποψινή γιορτή της ειρήνης, το πρόσωπο της Κύπρου υψώνεται μπροστά μου γεμάτο αίματα. Τη στιγμή που μιλούμε οι σκοτεινές δυνάμεις χυμούν εκεί πέρα και θέλουν να πνίξουν την ελευθερία. Ας ενωθούμε όλοι, ας προσπαθήσουμε όλοι, στο ηρωικό τούτο μαρτυρικό νησί να θριαμβεύσει η ελευθερία· αυτή μονάχα μπορεί να φέρει στον άνθρωπο το ανώτατο αγαθό, την ειρήνη.
Ποτέ το ιδανικό της ειρήνης δε στάθηκε τόσο απαραίτητο όσο στην εποχή μας. Για πρώτη φορά ο άνθρωπος βρίσκεται συνειδητά ομπρός από την άβυσσο. Γι' αυτό, το σάστισμα, η ηττοπάθεια κ' η προδοσία τόσων ψυχών γύρα μας. Για πρώτη φορά συνάμα και τα μέσα της εξόντωσης στάθηκαν τόσο τρομακτικά. Η επιστήμη, το δίστομο αυτό μαχαίρι, έθεσε διαβολική δύναμη στα χέρια του πιθηκάνθρωπου. Του κάκου από χιλιάδες χρόνια, ο πιθηκάνθρωπος αυτός κίνησε να φτάσει στην ανώτατη αποκορύφωσή του, στον άνθρωπο. Δεν έφτασε ακόμη σε ολάκερη την επιφάνεια της γης. Οι σκοτεινές δυνάμεις λυσσούν ακόμη εντός του. Απειλητικές κι αποφασισμένες.
Οπλισμένοι με τη διαβολική αυτή δύναμη μπήκαμε στην άγρια ζούγκλα, που τη λέμε ατομική εποχή. Κρίσιμη η στιγμή. Ανάμεσα στην πρόοδο της διάνοιας και στο ηθικό επίπεδο του σημερινού ανθρώπου, υπάρχει μεγάλη απόκλιση, εξαιρετικά επικίνδυνη. Ο γορίλλας ανακάλυψε υπερβολικά ενωρίς τη φωτιά.
Αν δε θέλουμε ν’ αφήσουμε τον κόσμο να βουλιάξει στο χάος, πρέπει, όπως λευτερώσαμε τις δυνάμεις που είναι κρυμμένες μέσα στην ύλη να λευτερώσουμε και την αγάπη που είναι φυλακισμένη στην καρδιά του κάθε ανθρώπου. Πρέπει η ατομική δύναμη να μπει στην υπηρεσία της ατομικής καρδιάς.
Η ελευθερία και η ειρήνη είναι, δεν πρέπει ποτέ να το ξεχνούμε, έξω από τα πλαίσια του υλικού κόσμου" είναι θυγατέρες κ’ οι δυο του ανθρώπου, που τις γέννησε με ιδρώτα και με δάκρυα. Όσο θ’ αναπνέουν οι άνθρωποι απάνω στη γης ετούτη, θα ’ναι κ’ οι δυο πάντα μπροστά του πρωτοπορία, συντρόφισσες πιστές. Μα κάθε στιγμή κινδυνεύουν. Χρέος έχομε κάθε στιγμή να επιστρατεύουμε όλες μας τις δυνάμεις, για να τις υπερασπίζουμε· πρέπει να στεκόμαστε πλάι τους μερόνυχτα όρθιοι.
Ο αβάς Μυνιέ, το λαμπρό και φίνο αυτό μυαλό, μού ’λεγε μια μέρα:
- Πήγα να δώ το φίλο μου το Μπέρξον. - Ερρίκο, τού ’πα, μπορείς να μου συνοψίσεις σε μια λέξη, σε μια λέξη μονάχα όλη σου τη φιλοσοφία;
Ο Μπέρξον σώπασε μια στιγμή, βυθίστηκε σε συλλογισμούς κι άξαφνα:
- Επιστράτεψη ! φώναξε.  Επιστράτεψη !   Όταν βρισκόμαστε   μπροστά από  ένα εμπόδιο, να   επιστρατεύουμε όλες τις δυνάμεις της ψυχής μας κ' ευτύς το εμπόδιο θα νικηθεί.
Αγαπητοί φίλοι,
Οι δυνάμεις του Κακού επιστρατεύθηκαν ας επιστρατέψουμε κ’ εμείς τις δυνάμεις του Καλού. Ας καλέσουμε σε συναγερμό ό,τι ανθρώπινο επιζεί ακόμα μέσα μας και γύρα μας. Ας πολεμούμε με όλες μας τις δυνάμεις για την ειρήνη και την αδελφοσύνη των ανθρώπων.
Οι Κινέζοι έχουν μια κατάρα που φαινομενικά είναι παράξενη: «Την κατάρα μου νά ’χεις και να γεννηθείς σε μιαν ενδιαφέρουσα εποχή». Γεννηθήκαμε σε μιαν ενδιαφέρουσα εποχή. Ένας κόσμος τρεκλίζει να πέσει, ένας άλλος ανυψώνεται. Οι μορφές της καταστροφής και της ανοικοδόμησης ρέουν γύρα μας αναρίθμητες. Να, γιατί η ευθύνη του ανθρώπου σήμερα είναι μεγάλη. Ξέρει τώρα πια πως κάθε του πράξη μπορεί νά ’χει αντίχτυπο στην ανθρώπινη μοίρα. Ξέρει πως οι άνθρωποι, όλοι οι άνθρωποι, άσπροι μαύροι, είναι ένα. Στην άκρα του κόσμου ένας να πεινάει εμείς φταίμε : Δεν μπορούμε νά ’μαστέ λεύτεροι αν ένας στην άκρα του κόσμου παραμένει ακόμα σκλάβος.
Η αγωνία όμως που πνίγει σήμερα τον κάθε άνθρωπο που αξίζει, συνοδεύεται από μια μεγάλη ελπίδα, όχι ελπίδα, βεβαιότητα. Το Κακό στο τέλος νικιέται πάντα από την παντοδυναμία την αργή, μα σίγουρη, του Καλού. Αν ο μυστηριώδης αυτός νόμος δεν κυβερνούσε την ανθρώπινη μοίρα, το πνέμα θα ‘χε από χιλιάδες χρόνια συντρίβει από την ύλη. Η ελευθερία κ’ η ειρήνη θα καταπνίγονται από το Μεγάλο Φόβο.
Ένας παλιός ανατολίτικος θρύλος εκφράζει με καταπληκτική δύναμη το μυστηριώδη αυτό νόμο.
Ένας Άγγελος κατέβηκε στη Γής. Ο Δαίμονας, ο άρχοντας του κόσμου, έξω φρενών χύθηκε απάνω του και με το σπαθί του τον έκοψε σε δυο κομμάτια. Ευτύς από τα δυο κομμάτια τινάχτηκαν δυο Άγγελοι. Μανιάζει ο άρχοντας του κόσμου, χυμάει και τους μοιράζει σε τέσσερα. Κ’ ευτύς τέσσερεις Άγγελοι τινάχτηκαν. Κατατρομαγμένος τώρα ο Άρχοντας του κόσμου χυμάει και τους μοιράζει. Οι τέσσερεις Άγγελοι γίνανε οχτώ. Οι οχτώ δεκάξη. Οι δεκάξη τριανταδύο... Και σε λίγο αναρίθμητος στρατός Άγγελοι σκέπασαν τη Γής. Αγαπητοί φίλοι ο Άγγελος αυτός θα τον αναγνωρίσατε, είναι ο  Άγγελος της ειρήνης.

Νίκος Καζαντζάκης».


Δεν υπάρχουν σχόλια: