Η μικρή Αρμένισα

 

Η μικρή Αρμένισα

 

Αυτές τις μέρες διαβάζω ένα βιβλίο γραμμένο από τον George Horton με τίτλο η «Μάστιγα της Ασίας». Δεν είναι διήγημα αλλά ούτε και ένα ιστορικό αφήγημα. Είναι η συγκλονιστική προσωπική μαρτυρία ενός έντιμου διπλωμάτη του George Horton, που υπηρετούσε ως Γενικός Πρόξενος των ΗΠΑ στη Σμύρνη στα χρόνια της Μικρασιατικής τραγωδίας. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου φωτίζονται, παραστατικά και αντικειμενικά, πολλές πτυχές της Μεγάλης Περιπέτειας. Κυρίως, όμως, παρουσιάζεται η απάνθρωπη συμπεριφορά της Οθωμανικής Τουρκίας και στιγματίζεται η «προδοσία» των Μεγάλων Δυνάμεων καθώς μπροστά στα μάτια των δικών τους ανθρώπων  γινόντουσαν οι οργανωμένες σφαγές των Ελλήνων και Αρμενίων από τους Τούρκους.

Συνέπεσε λοιπόν χθες, που  ήταν η Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, να διαβάσω το παρακάτω απόσπασμα που αναφέρεται στο δράμα των Αρμενισών που βίωσαν την τραγική Μεγάλη Πορεία και την εξόντωση τους. Πρόκειται για την διήγηση του δράματος από ένα δωδεκάχρονο τότε κοριτσάκι που βίωσε όλη αυτή την τραγωδία στο πετσί της σαν αυτόπτης μάρτυρας και θύμα.

Όπως γράφει ο Χόρτον η Δόκτορ Elliot στο βιβλίο της Beginning Again at Ararat [Ξεκινώντας ξανά στο Αραράτ], διηγείται την ιστορία ενός νεαρού κοριτσιού. Την ιστορία αυτή την άκουσε από το ίδιο το κορίτσι στο άσυλο Αρμενίων προσφύγων, όπου ήταν Διευθύντρια.

 

«Ήμουν δώδεκα χρονών και βρισκόμουν μαζί με τη μητέρα μου. Μας ανάγκαζαν να περπατούμε με το μαστίγιο και δεν είχαμε νερό. Έκανε πολλή ζέστη και πολλές από την ομάδα μας πέθαιναν από τη δίψα. Μας ανάγκαζαν να περπατάμε με το μαστίγιο, ούτε και ξέρω πόσες μέρες και νύχτες κι εβδομάδες, ώσπου φτάσαμε στην αραβική έρημο. Οι αδελφές μου και το μωρό πέθαναν στη διαδρομή. Πήγαμε σε μια πόλη, ούτε το όνομα της δε θυμάμαι. Οι δρόμοι ήταν γεμάτοι πτώματα, όλα κατακρεουργημένα. Μας ανάγκαζαν να περπατάμε απάνω τους. Το θέαμα αυτό το έβλεπα συνέχεια στον ύπνο μου. Φτάσαμε σε ένα σημείο της ερήμου, ένα κοίλωμα μέσα στην άμμο με λόφους γύρο γύρο. Ήμασταν χιλιάδες, πολλές πολλές χιλιάδες. όλο γυναίκες και κορίτσια. Μας μάζεψαν σαν πρόβατα μέσα στο κοίλωμα. Μετά νύχτωσε και ακούσαμε πυροβολισμούς από μακριά. «Άρχισε το μακελειό», είπαμε. Όλη τη νύχτα τους περιμέναμε η μάνα μου κι εγώ. τους περιμέναμε να φτάσουν. Αλλά δεν ήρθανε και το πρωί. όταν είδαμε γύρω μας. δεν είχε σκοτωθεί καμιά. Δεν είχε σκοτωθεί απολύτως καμιά. Δεν πυροβολούσαν εμάς το προηγούμενο βράδυ. Απλώς, με τις τουφεκιές ειδοποιούσαν τις άγριες φυλές ένα γύρω ότι βρισκόμασταν στο σημείο εκείνο. Οι Κούρδοι έφτασαν αργότερα το ίδιο πρωί. Οι Κούρδοι και πολλοί άλλοι άνδρες από άλλες φυλές της ερήμου. Ήρθαν πίσω από τους λόφους, ροβόλησαν τις πλαγιές και άρχισαν να μας σκοτώνουν. Όλη τη μέρα σκότωναν, βλέπεις ήμασταν τόσο πολλές. Όσες νόμιζαν ότι δεν θα μπορούσαν να πουλήσουν, τις σκότωναν. Συνέχισαν να σκοτώνουν όλη τη νύχτα και το άλλο πρωί - το άλλο πρωί σκότωσαν τη μάνα μου».

 

 

Παραθέτω αυτό το απόσπασμα, γράφει ο Χόρτον γιατί, σε λίγες ζωντανές και γλαφυρές αράδες, το κοριτσάκι αυτό συνοψίζει την πιο σαφή και ξεκάθαρη περιγραφή που έχει δημοσιευτεί μέχρι σήμερα (εννοεί το 1926) σχετικά με τον χαρακτήρα των τουρκικών «εκτοπίσεων» των Αρμενίων. Όλα τα επίσημα έγγραφα και οι μαρτυρίες πλήθους Αμερικανών, Γερμανών και άλλων αυτοπτών μαρτύρων πιστοποιούν την ακρίβεια της εικόνας αυτής.

Σε αυτή λοιπόν την μικρούλα Αρμένισα αλλά και σε όλες τις γυναίκες της Αρμενίας είναι αφιερωμένη η σημερινή ανάρτηση με μια ευχή:  Ποτέ ξανά ο κόσμος να μην βιώσει παρόμοιες τραγωδίες αν και πολύ αμφιβάλλω αν θα πιάσει με όλα όσα απάνθρωπα συμβαίνουν σήμερα στον κόσμο.

Κων. Γραικιώτης

Μάρτης 2024

 

ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΑΝΑΜΙΞΗΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΤΗ ΔΙΑΜΑΧΗ ΑΖΕΡΜΠΑΪΤΖΑΝ - ΑΡΜΕΝΙΑΣ

ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΑΝΑΜΙΞΗΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΤΗ ΔΙΑΜΑΧΗ ΑΖΕΡΜΠΑΪΤΖΑΝ - ΑΡΜΕΝΙΑΣ

Το υπουργείο Άμυνας της Αρμενίας ανακοίνωσε ότι εξετάζει τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες μαχητές από τη Συρία πολεμούν στο πλευρό των Αζέρων, στις συγκρούσεις που ξέσπασαν στον θύλακα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Ο Χικμέτ Χατζίγιεφ, ο σύμβουλος του Αζέρου προέδρου σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, απέρριψε αυτήν την πληροφορία χαρακτηρίζοντάς την «ανοησία».

Η πληροφορία όμως αυτή προέρχεται από το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που εδρεύει στη Βρετανία και παρακολουθεί τις εξελίξεις στα μέτωπα της Συρίας από την αρχή του πολέμου, το 2011.

 

Η ανάμιξη της Τουρκίας περιπλέκει τη σύγκρουση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ

 

Των Henry Foy και Laura Pitel (*)

Οποτε έχουν ξεσπάσει εχθροπραξίες μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για τα διαμφισβητούμενα εδάφη, οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αυτή τη φορά, όμως, οι εκκλήσεις της Μόσχας για αυτοσυγκράτηση δεν είχαν αποτέλεσμα και ο βασικός λόγος είναι η ανάμιξη της Τουρκίας που αλλάζει τη λεπτή ισορροπία στα βουνά του Καυκάσου.

Η υποστήριξη της Αγκυρας προς το Αζερμπαϊτζάν έχει οδηγήσει στις πιο βίαιες μάχες των τελευταίων ετών και έχει προκαλέσει πονοκέφαλο στον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η Ρωσία, που προσπαθούσε ως τώρα να κρατήσει ουδέτερη στάση, διατηρεί μια στρατιωτική βάση στην Αρμενία και έχει υπογράψει μαζί της σύμφωνο στήριξης σε περίπτωση επίθεσης από τρίτες χώρες.

Την ίδια στιγμή, η στήριξη της Τουρκίας προς το Αζερμπαϊτζάν έχει ενθαρρύνει το Μπακού και έχει διαβρώσει την επιρροή της Μόσχας στην αζερική ηγεσία.

«Η αυξανόμενη ανάμιξη της Τουρκίας στον Νότιο Καύκασο μέσω του Αζερμπαϊτζάν είναι κάτι που δεν αρέσει στη Ρωσία», σημειώνει ο Ντμίτρι Τρένιν, επικεφαλής του Carnegie Moscow Center. «Τα ρωσικά και τουρκικά συμφέροντα συγκρούονται εδώ περισσότερο από οπουδήποτε αλλού. O Πούτιν και ο Ερντογάν ούτε ήταν ούτε θα είναι ποτέ πραγματικοί σύμμαχοι. Αυτό που κάνουν είναι να δίνουν έμφαση στα παράλληλα συμφέροντά τους και να υποβαθμίζουν τις διαφορές τους, ώστε να μην υπάρξει ευθεία σύγκρουση Ρωσίας και Τουρκίας.»

Η μαχητική απάντηση του Ερντογάν στις συγκρούσεις και η επίθεσή του στην αρμενική ηγεσία αποτυπώνουν μια μεγάλη στροφή στην τουρκική πολιτική, επισημαίνει από την πλευρά του ο Τόμας ντε Βάαλ, ειδικός για την περιοχή. «Η Τουρκία ανέκαθεν παρείχε πολιτική στήριξη στο Αζερμπαϊτζάν, αλλά επέμενε ότι η διένεξη πρέπει να λυθεί με ειρηνικά μέσα. Υπήρχε ως τώρα μια γεωπολιτική ισορροπία όπου κανείς δεν υποστήριζε πραγματικά τη μία πλευρά. Τώρα ξαφνικά ένας από τους πρωταγωνιστές στηρίζει το Αζερμπαϊτζάν.»

Ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας κατηγόρησε τη Δευτέρα την Τουρκία για ενεργή παρουσία στο έδαφος του Αζερμπαϊτζάν, με όπλα και μαχητικά αεροσκάφη. Τούρκος αξιωματούχος χαρακτήρισε αυτούς τους ισχυρισμούς ανυπόστατους.

Η προσπάθεια της Ρωσίας να κρατά ικανοποιημένες και τις δύο πλευρές θα οδηγήσει μοιραία τη Μόσχα να προτιμήσει τη διπλωματία έναντι των στρατιωτικών λύσεων που είχε επιλέξει στις περιπτώσεις της Ουκρανίας και της Γεωργίας. Το αμυντικό σύμφωνό της με την Αρμενία δεν καλύπτει το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, οπότε το Γερεβάν μπορεί να ζητήσει ρωσική στρατιωτική βοήθεια μόνο αν δεχθεί επίθεση σε μη διαμφισβητούμενα εδάφη.

«Θα δούμε πιθανότατα μια προσεκτική απάντηση από τη Μόσχα», εκτιμά ο Ρίτσαρντ Γκιραγκοσιάν, διευθυντής του Κέντρου Περιφερειακών Σπουδών που εδρεύει στο Γερεβάν. Όπως επαναλαμβάνει άλλωστε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, η Ρωσία έχει καλές σχέσεις τόσο με την Αρμενία όσο και με το Αζερμπαϊτζάν.

Ο Σινάν Ουλγκέν, ένας τούρκος πρώην διπλωμάτης που διευθύνει σήμερα το ίδρυμα Edam στην Κωνσταντινούπολη, πιστεύει ότι η Ρωσία και η Τουρκία θα προσπαθήσουν να βρουν λύση στη σύγκρουση χωρίς να βλάψουν τη διμερή τους σχέση. Αν όμως οι μάχες επεκταθούν σε περιοχές όπως ο αυτόνομος θύλακας του Ναχτσιβάν, που συνορεύει με την Αρμενία και που η Τουρκία είναι υποχρεωμένη να προστατεύει με βάση μια συμφωνία του 1921, τα πράγματα θα περιπλακούν.

(*) Ο Χένρι Φόι και η Λάουρα Πιτέλ είναι ανταποκριτές των Financial Times στη Μόσχα και την ‘Αγκυρα αντιστοίχως

(Πηγή: Financial Times)

Από Militaire News και  Sofokleousin

103 χρόνια από τη Γενοκτονία των Αρμενίων (24 Απριλίου 2015)

 Συμβολική φωτογραφία από αμερικανική ταινία του 1919 με τίτλο Auction of souls.
 Αναφέρεται στη Γενοκτονία των Αρμενίων

103 χρόνια από τη Γενοκτονία των Αρμενίων (24 Απριλίου 2015)

Δεν ξεχνάμε...

Ντοκουμέντο από τα Αρχεία του Βατικανού

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΒΑΛΑΤΑ

Ιστορικός - Ερευνήτρια

Στις 24 Απριλίου του 1915, δηλαδή πριν ακριβώς 103 χρόνια, λίγες ημέρες μετά το Πάσχα, ο τουρκικός στρατός σταύρωσε γυμνές τις γυναίκες των Αρμενίων.

Ως Γενοκτονία των Αρμενίων αναφέρονται τα γεγονότα εξόντωσης Αρμενίων πολιτών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τη διάρκεια του Ν Παγκοσμίου Πολέμου.

Ως έναρξη της Αρμενικής Γενοκτονίας συμβολικά θεωρείται η 24η Απριλίου του 1915. όταν η   ηγεσία της Αρμενικής Κοινότητας της Κωνσταντινούπολης φυλακίστηκε και εκατοντάδες Αρμένιοι της Πόλης απαγχονίστηκαν. Τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι ο αριθμός των νεκρών Αρμενίων ήταν από 600.000 ως 800.000, ενώ Δυτικές και Αρμενικές πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των σφαγιασθέντων στο 1.500.000.

Θεωρείται μια από τις πρώτες σύγχρονες γενοκτονίες.

Η Τουρκία αρνείται την ύπαρξη «γενοκτονίας» και ισχυρίζεται ότι πραγματοποιήθηκε ένας βίαιος εκτοπισμός του Αρμενικού πληθυσμού.

Η Γενοκτονία των Αρμενίων πραγματοποιήθηκε παράλληλα και με τον ίδιο τρόπο με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλ. των Ελλήνων και των Ασσυρίων.

Η μαρτυρία που έγινε ταινία

Παρόλο που οι Τούρκοι, δεν αναγνωρίζουν τη γενοκτονία των Αρμενίων, οι μαρτυρίες όσων επέζησαν, συγκλονίζουν.

Μία από αυτές έγινε βιβλίο και στη συνέχεια ταινία, που αν και προβλήθηκε για πρώτη φορά το 1919, σοκάρει ακόμα.

Η Ορόρα (ή Αουρόρα) Μαρντιγκανιάν (Aurora Mardiganian) ήταν η αυτόπτης μάρτυρας που διηγήθηκε όσα εκτυλίχθηκαν μπροστά στα μάτια της και όσα έζησε όταν τη συνέλαβαν οι Τούρκοι.

Η κοπέλα ήταν τότε 14 ετών και η εύπορη οικογένεια της που ζούσε στο Χαρπούτ, δολοφονήθηκε. Μόνο αυτή επέζησε.

Συνελήφθη και μαζί με άλλες κρατούμενες εξαναγκάστηκαν σε πεζοπορία περίπου 1.400 μιλιών, μέχρι να φτάσουν στα σκλαβοπάζαρα για να τις πουλήσουν σε κάποιο χαρέμι.

Η Ορόρα κατάφερε να αποδράσει και διέφυγε στην Τιφλίδα, μετά στην Αγία Πετρούπολη, στο Όσλο και μετά από μια συγκλονιστική περιπέτεια κατέληξε στη Νέα Υόρκη.

Εκεί γνωρίστηκε με ένα νεαρό σεναριογράφο, ο οποίος τη βοήθησε να καταγράψει όσα έζησε και η διήγηση της έγινε σενάριο ταινίας.

Τα γυρίσματα έγιναν τα το 1918-19 στην Καλιφόρνια και η Ορόρα έπαιξε στην ταινία, ενσαρκώνοντας τον εαυτό της.

Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων χτύπησε στον αστράγαλο, με αποτέλεσμα να την κουβαλάνε στα χέρια, προκειμένου να γυρίσει τις υπόλοιπες σκηνές.

Όπως δημοσίευσαν οι New York Times, στο πρώτο μέρος της ταινίας φαίνεται πώς ήταν η Αρμενία πριν από τη γενοκτονία και πώς έγινε μετά.

Η ταινία σήμερα δεν σώζεται ολόκληρη, αλλά μόνο ένα μέρος της.

Η φωτογραφία με τις σταυρωμένες γυναίκες.   Το πιθανότερο είναι ότι πρόκειται για δραματοποίηση για της ανάγκες της ταινίας του 1919. Η πραγματικότητα, σχολιάζουν οι ιστορικοί, ήταν χειρότερη.

Η σοκαριστική σκηνή με τις σταυρωμένες γυναίκες

Μια από τις πιο σοκαρίστηκες σκηνές δείχνει τις γυναίκες των Αρμενίων γυμνές και καρφωμένες πάνω σε σταυρούς. Ήταν η τιμωρία τους επειδή δεν αλλαξοπίστησαν και αρνήθηκαν να πάνε στα χαρέμια.

Η σκηνή ήταν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της Βιαιότητας των Οθωμανών, ωστόσο, όπως ανακάλυψε η ίδια η Ορόρα, δεν ήταν 100% αληθινή. Δυστυχώς για τις γυναίκες, η πραγματικότητα ήταν ακόμα πιο σκληρή.

Όπως ανέφερε η κοπέλα, ο τρόπος με τον οποίο συνήθιζαν οι Οθωμανοί να σκοτώνουν δεν ήταν η σταύρωση, αλλά το παλούκωμα, η τοποθέτηση μυτερών ξύλινων πασσάλων μέσα στον κόλπο των γυναικών (ανασκολοπισμός), αφού πρώτα τις βίαζαν.

Πρόσφατα μια φωτογραφία με σταυρωμένες γυναίκες ήρθε στη δημοσιότητα με την παρατήρηση ότι προέρχεται από τα αρχεία του Βατικανού. Η φωτογραφία είναι από αμερικάνικη ταινία του 1919 με τίτλο Auction of souls.

Η πραγματικότητα, σχολιάζουν οι ιστορικοί, ήταν χειρότερη. Χιλιάδες αρμένισσες βρήκαν τραγικό θάνατο στα χέρια των Οθωμανών.

Δείτε απόσπασμα από την ταινία «Auction of Souls»:

Πηγές :

ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

http://www.mixanitouxronou.gr/to-martiriko-telos-gia-chiliades-armenises-pou-tis-paloukosan-ke-tis-stavrosan-i-tourki-i-peripetiodis-apodrasi-tis-14chronis-orora-egine-tenia-ke-katingile-tin-genoktonia-tous-viasmous-ke-ta-skl/

Διαβάστε επίσης :

Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΜΕΝΙΩΝ : (http://boraeinai.blogspot.gr/2009/04/blog-post_27.html)

Η Κωνσταντινούπολη με το φακό του Αρά Γκιουλέρ

Η Κωνσταντινούπολη με το φακό του Αρά Γκιουλέρ

Τον ονομάζουν «Το μάτι της Κωνσταντινούπολης» ή και «Ο Φωτογράφος της Κωνσταντινούπολης» και θεωρείται ως ο πιο γνωστός διεθνώς Τούρκος φωτογράφος. Πρόκειται για τον Αρμένιο φωτορεπόρτερ Ara Güler (Armenian: Արա Կիւլեր), που γεννήθηκε στις 16 Αυγούστου του 1928 στο Beyoğlu, της Πόλης. Ο διάσημος φωτογράφος, ο «Τούρκος Μπρεσόν», μιλάει εδώ στο περιοδικό «Κ» της Καθημερινής λίγο πριν από τα εγκαίνια της μεγάλης αναδρομικής έκθεσης που έγινε στο Μουσείο Μπενάκη τον Μάιο του 2010. Η συνέντευξη δόθηκε στην Έλενα Μοσχίδη και δημοσιεύτηκε στο τεύχος 362/9.5.2010

Με τις φωτογραφίες του κατέγραψε ιστορία 50 χρόνων. Ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο, απαθανατίζοντας πολέμους αλλά και άγνωστους πολιτισμούς. Ο Αρά Γκιουλέρ φωτογράφισε τη χώρα του, την Τουρκία, και ειδικά την πόλη του, την Κωνσταντινούπολη, σε στιγμές από την καθημερινότητα της, όπως κανένας άλλος. Πρωταγωνιστές των εικόνων του; Οι άνθρωποι, σε ένα «πάντρεμα» του φωτορεπορτάζ και της τέχνης, στο οποίο ο Γκιουλέρ οφείλει και το χαρακτηρισμό του ως «λυρικός φωτορεπόρτερ».

Τον περιγράφουν ως άνθρωπο απότομο και εκκεντρικό, συχνά αθυρόστομο και αυστηρό. Το διαπιστώσαμε στο « Καφέ Αρά», στο ισόγειο του ιδιόκτητου τριώροφου, στο κέντρο του Πέραν, στην Κωνσταντινούπολη. «Έχω βαρεθεί πλέον να δίνω συνεντεύξεις. Τα έχω πει όλα. Τι καινούργιο θα πω τώρα στα γεράματα μου;» μας είπε μόλις συναντηθήκαμε. Είχε καθυστερήσει μία ώρα στο ραντεβού μας, γιατί έψαχνε ένα φιλμάκι του, και επιπλέον μας είχε ξεχάσει...

«Μην ξεχνάτε ότι κάποτε ζητούσατε και εσείς συνεντεύξεις από τα πρόσωπα που σας ενδιέφεραν. Πώς χειριζόσασταν τα δύσκολα πορτρέτα;» τον ρωτήσαμε, θέλοντας να «ζεστάνουμε» το κλίμα. «Πάντα απέφευγα να φωτογραφίζω και να μιλώ με ανθρώπους που δεν ήξερα. Είναι σημαντικό για μένα να υπάρχει συναισθηματικός σύνδεσμος. Να γνωρίζω τα χούγια τους, αυτά που αγαπούν... Φωτογράφισα τον Φελίνι, τον Πικάσο, τον Χίτσκοκ -και οι φωτογραφίες βγήκαν θαυμάσιες, γιατί τους γνώριζα. Άλλη λογική έχει το στημένο πορτρέτο και άλλη το φωτορεπορτάζ. Σε κάθε περίπτωση, όμως, φωτογραφία σημαίνει να παγώσεις μια σημαντική στιγμή της ζωής ή κάποιου προσώπου. Αυτό θα μείνει για πάντα και είναι όλη η γοητεία της φωτογραφίας ». Πόσες εικόνες, όμως, ενός φωτογράφου μπορούν να μείνουν στην αιωνιότητα; Όχι πολλές, σύμφωνα με τον Γκιουλέρ. «Ο φίλος μου Καρτιέ Μπρεσόν έχει πεθάνει. Ήταν μεγάλος φωτογράφος. Σε πενήντα χρόνια από τώρα, πόσες φωτογραφίες του πιστεύεις πως θα θυμάται ο κόσμος; Το μεγαλύτερο σουρωτήρι στη ζωή είναι ο χρόνος...»

Ο ίδιος, πάντως, στα 82* του, συνεχίζει να φωτογραφίζει. Και μιλώντας για τους νέους φωτογράφους, γίνεται απότομος. «Έρχονται και ζητούν τη γνώμη μου για τις δουλειές τους. Πιο πολύ οι ξένοι. Οι Τούρκοι με φοβούνται, γιατί τους βρίζω για τα χάλια τους, και έτσι με αποφεύγουν. Ξέρω, είμαι λίγο περίεργος άνθρωπος και έχω γίνει ακόμη περισσότερο εξαιτίας της ανοησίας που αντιμετωπίζω στην εποχή μας. Όλοι πια έχουν γίνει φωτογράφοι! Κάποιος φωτογραφίζει ένα λουλούδι, συμμετέχει σε μια έκθεση και ο κόσμος το κοιτάζει αποχαυνωμένες και λέει: "Τι τέχνη! ".Και το χειρότερο είναι ότι μια τέτοια φωτογραφία μπορεί να πουλιέται έναντι χιλιάδων δολαρίων και να παρουσιάζεται σε μεγάλα μουσεία. Αυτό σημαίνει πως υπάρχουν πολλοί ανόητοι σε αυτό τον κόσμο. Τι πρέπει, λοιπόν, εγώ να πω σε αυτούς τους φωτογράφους;»

«Ποτέ δεν θα ξεχάσω τον Πικάσο»

Τον πληγώνει που σήμερα βλέπει τη φωτογραφία να γελοιοποιείται. «Έχει γίνει η πιο εύκολη τέχνη. Πάρε μια μηχανή, βγες έξω και ορίστε η φωτογραφία. Κάνεις και μια έκθεση και αμέσως γίνεσαι φωτογράφος. Προτιμώ να πάω να δω το ηλιοβασίλεμα παρά μια τέτοια έκθεση. Πρέπει να αξίζει αυτό που θέλεις να πεις. Αν δεν έχεις να πεις κάτι σημαντικό με την εικόνα σου, δεν έχεις το δικαίωμα να σπαταλάς την ώρα μου...»

Αρνείται να τον αποκαλούν φωτογράφο. Θεωρεί τον εαυτό του φωτορεπόρτερ και θυμώνει με όποιον δεν ξεχωρίζει τις διαφορές. «Η σκέψη μου είναι να βρίσκομαι πάντα κοντά στην τέχνη. Όμως, ο φωτορεπόρτερ είναι επαγγελματίας. Κάνει μια δουλειά. Ο φωτογράφος βγαίνει κάθε Κυριακή και φωτογραφίζει, για να ικανοποιήσει κυρίως τον εαυτό του. Το να ισορροπήσει κανείς ανάμεσα σε αυτά τα δύο είναι δύσκολο και σπάνιο. Από την άλλη, είμαι άνθρωπος που λειτουργεί γρήγορα και αποφασιστικά. Δεν αντέχω να βλέπω το χρόνο να φεύγει άσκοπα. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος είναι φίλος μου. Τον αγαπώ και είναι καλός σκηνοθέτης. Αλλά μέχρι να πει αυτό που θέλει σε ένα πλάνο του, σου βγάζει την ψυχή. Γιατί τόση σπατάλη χρόνου; Στη φωτογραφία δεν συμβαίνει αυτό».

Οι προσωπικότητες που γνώρισε και απαθανάτισε ήταν πολλές. Ποτέ δεν ξεχνάει τον Πικάσο. «Δημιουργούσε μονάχα για τον εαυτό του. Αδιαφορούσε για τα κοινωνικά και δεν πήγαινε ποτέ ούτε στις δικές του εκθέσεις. Ούτε και εγώ πηγαίνω. Τι να πάω να κάνω; Με κοιτούν κρίνοντας το παρουσιαστικό μου. Σχολιάζουν αν με συνοδεύει η γυναίκα μου ή όχι. Τι θα πω και τι δεν θα πω...»

Ο Αρά Γκιουλέρ μπορεί να κουβαλά το φορτίο ενός μεγάλου παρελθόντος, δεν σνομπάρει ωστόσο τα σύγχρονα ψηφιακά μέσα. Πιστεύει σε αυτά, και ας μην τα χρησιμοποιεί ο ίδιος. «Στην αρχή σιχαινόμουν την ιδέα της ψηφιακής μηχανής. Έπειτα είδα τα οφέλη της και την εκτίμησα. Πάντως, συνεχίζω να δουλεύω με την αγαπημένη μου Leica. Έχω ψηφιακή μηχανή, αλλά βρίσκεται ακόμα μέσα στο κουτί της...»

Έχει επισκεφτεί πολλές φορές την Ελλάδα. Δεν τον συγκινεί. Όπως και καμία άλλη «πολιτισμένη» χώρα. «Για έναν φωτορεπόρτερ δεν έχουν ενδιαφέρον οι τακτοποιημένες χώρες. Και η Ελλάδα είναι τέτοια. Φωτογραφικά με συγκλόνισαν η Ινδία και η Βιρμανία. Εκτιμώ πολύ όμως δύο Έλληνες φωτογράφους: τον Νίκο Οικονομόπουλο και τον Κώστα Μάνο».  

·    *Η συνέντευξη δόθηκε το 2010 και η έκθεση με έργα του παρουσιάστηκε στο Αθηναϊκό κοινό από τις 12/5 έως 25/7 του ιδίου έτους στο Μουσείο Μπενάκη στην οδό Πειραιώς. Η έκθεση έγινε για να συνοδεύσει το βιβλίο του Αρά Γκιουλέρ «Istanbul», που κυκλοφόρησε τότε από τις εκδόσεις ΟΛΚΟΣ. Στο βιβλίο περιλαμβάνεται κείμενο του βραβευμένου με Νόμπελ Ορχάν Παμούκ, το οποίο συνδιαλέγεται νοερά με το έργο του φωτογράφου.

· H επίσημη σελίδα του φωτογράφου με πλούσιο υλικό βρίσκεται εδώ: http://www.araguler.com.tr/