«Αόρατος» πόλεμος με μυστικά νέα υπερόπλα

«Αόρατος» πόλεμος με μυστικά νέα υπερόπλα

Η περίεργη υπόθεση με διπλωμάτες των ΗΠΑ που έχασαν την ακοή τους, και τα σενάρια για εξόντωση με καινούργιες τεχνολογικές μεθόδους

Από τη Νεκταρία Καρακώστα

nkarakosta@dimokratianews.gr

Τις θεωρίες περί μυστικών όπλων και «αόρατων» πολέμων ξύπνησε η είδηση που είδε τις προηγούμενες ημέρες το φως της δημοσιότητας, ότι τουλάχιστον πέντε Αμερικανοί αξιωματούχοι και ένας Καναδός διπλωμάτης που υπηρετούσαν στην πρωτεύουσα της Κούβας Αβάνα, εμφάνισαν κάποια περίεργα σωματικά συμπτώματα, τα οποία επέβαλαν τον επαναπατρισμό τους.

Ιδιαιτέρως φειδωλό (γιατί πραγματικά δεν γνωρίζει ακόμη που οφείλονται ή είναι ενοχλημένο από την ανακάλυψη ενός «αόρατου» πολέμου;), το State Department δίνει με το σταγονόμετρο τις πληροφορίες για το περιστατικό. Παρ' όλα αυτά, έγινε γνωστό ότι οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ άρχισαν να αναφέρουν από το φθινόπωρο του 2016 ναυτία, πονοκεφάλους, διαταραχές ισορροπίας και απώλεια ακοής - ορισμένοι μάλιστα τόσο σοβαρή που αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες και να λάβουν ακουστικά βαρηκοΐας. Επικαλούμενο ιατρικές πηγές, το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS News έκανε λόγο για βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα και ελαφρά τραυματική εγκεφαλική βλάβη

Το επικρατέστερο σενάριο είναι ότι οι διπλωμάτες δέχθηκαν επίθεση από κάποια προηγμένη συσκευή που εξέπεμπε μη αισθητά στο αυτί ηχητικά κύματα και ήταν κρυμμένη μέσα στις οικίες τους ή κοντά σε αυτές - χωρίς ωστόσο να διευκρινιστεί αν η τοποθέτηση και η λειτουργία της οφείλονταν σε σκόπιμη ενέργεια ή σε ατύχημα Έτσι, αιωρούνται τα ερωτήματα: Πρόκειται για απλή συσκευή ή για αόρατο όπλο; Για ατύχημα ή για πόλεμο; Αυτόν τον γρίφο καλούνται πλέον να λύσουν οι αμερικάνικες και οι κουβανικές Αρχές, Οι τελευταίες έσπευσαν να απορρίψουν τις αιτιάσεις περί επίθεσης και δεσμεύτηκαν να βοηθήσουν τις αμερικανικές Αρχές για τη διερεύνηση της υπόθεσης, για την οποία συγκρότησαν και μια ειδική επιτροπή Στο θέμα αναφέρθηκε και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον, δηλώνοντας: «Οι κουβανικές Αρχές έχουν την ευθύνη να ανακαλύψουν ποιος έκανε αυτές τις επιθέσεις».

Μόλις δυο χρόνια μετά την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Αβάνας, έπειτα από 50 και πλέον χρόνια «πάγου», μιας αποκατάστασης που επετεύχθη με τη μεσολάβηση του Καναδά, το περιστατικό οδήγησε στην επιστροφή των Αμερικανών διπλωματών και του Καναδού στην πατρίδα τους. Να πρόκειται για κάποιο μυστικό πόλεμο από όσους δεν είδαν με καλό μάτι την επαναπροσέγγιση των δυο χωρών; Εντύπωση προκαλεί και το γεγονός ότι οι ΗΠΑ προέβησαν στην απέλαση δυο Κουβανών διπλωματών από την Ουάσινγκτον στις 23 Μαΐου ως ένδειξη διαμαρτυρίας για το περιστατικό, σημειώνοντας: «Η Κούβα είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια των διπλωματών μας εκεί».

Το σήμα της Μόσχας

Ωστόσο, αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που οι αμερικανικές Αρχές καλούνται να αντιμετωπίσουν μια «μυστική επίθεση» (;) κατά των διπλωματών τους. Περισσότερα από 50 χρόνια πριν, εν έτει 1965, οι αμερικανικές Αρχές αποφάσισαν να διερευνήσουν τις επιδράσεις της μικροκυματικής ακτινοβολίας στη συμπεριφορά των ανθρώπων, καθώς είχαν ανακαλύψει ότι οι Σοβιετικοί «βομβάρδιζαν» με μικροκύματα την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Μόσχα. Το σήμα αυτό δεν ήταν αρκετά ισχυρό, ώστε να προκαλέσει εμφανείς αλλαγές στη συμπεριφορά των διπλωματών, ωστόσο βρισκόταν σε επίπεδα εκατοντάδες φορές πολλαπλάσια από τα ανώτατα όρια έκθεσης που είχαν ορίσει οι ρωσικές Αρχές. Μια θεωρία υποστήριζε τότε ότι στόχος των Σοβιετικών ήταν να προκαλέσουν σύγχυση στους Αμερικανούς διπλωμάτες, ώστε να κάνουν λάθος στα κρυπτογραφημένα μηνύματα, επιτρέποντας στις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες να «σπάσουν» τους αμερικανικούς κώδικες. Το γνωστό ως «Moscow signal» («σήμα της Μόσχας») κλήθηκε να διερευνήσει εκτενώς η αμερικανική Υπηρεσία Προηγμένων Αμυντικών Ερευνητικών Προγραμμάτων (η γνωστή DARPA – η υπηρεσία που ανακάλυψε και το ίντερνετ). Το σχετικό προξεψτ έλαβε την κωδική ονομασία «πρόγραμμα Πανδώρα» («Pandora project). Τελικά.. το κουτί της Πανδώρας δεν άνοιξε, αφού πολλά χρόνια αργότερα αποκαλύφθηκε ότι στόχος του μικροκυματικού «βομβαρδισμού» ήταν η ενεργοποίηση των κοριών που είχαν «φυτέψει» Ρώσοι πράκτορες στους τοίχους του κτιρίου της πρεσβείας.

Η αμερικανική «απάντηση» σε αυτό ήταν η δημιουργία ενός περιβλήματος από αλουμίνιο, που κάλυψε ολόκληρο το κτήριο, εμποδίζοντας το «σήμα της Μόσχας» να εκτελέσει την αποστολή του. Τελευταίοι για τον ρωσικό βομβαρδισμό και τα πειράματα που είχαν μεσολαβήσει ενημερώθηκαν οι ίδιοι οι Αμερικανοί εργαζόμενοι της πρεσβείας στη Μόσχα

Το αμφιλεγόμενο σχέδιο τις CΙΑ για έλεγχο της σκέψης

Το ότι οι αμερικανικές Αρχές, με το που εντόπισαν το «Moscow signal», θεώρησαν ότι ως στόχο είχε το mind control δεν είναι τυχαίο. Από τη δεκαετία του 1950, εν μέσω του ψυχροπολεμικού πυρετού, η CΙΑ διεξήγε μυστικά προγράμματα ελέγχου της σκέψης σε ανυποψίαστους πολίτες.

Στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων είχαν χρησιμοποιηθεί ουσίες για την προώθηση της παράλογης σκέψης, ουσίες που μεταβάλλουν τη δομή της προσωπικότητας του ατόμου με σκοπό να εξαρτάται από άλλα άτομα, είχαν δοκιμαστεί μέθοδοι που προκαλούν σοκ και σύγχυση για εκτεταμένες χρονικές περιόδους, μέθοδοι και ουσίες που επιφέρουν φυσική αναπηρία, όπως η παράλυση των κάτω άκρων, οξεία αναιμία και πολλά άλλα. Όλα αυτά τα πειράματα αποτελούσαν τμήμα του μυστικού, παράνομου προγράμματος ΜΚ-ULTRΑ, που άρχισε σης αρχές της δεκαετίας του '50 και συνεχίστηκε έως το 1973. Στο πλαίσιο του προγράμματος, η CΙΑ χρησιμοποίησε οίκους ανοχής, όπου χορηγήθηκαν σε πολίτες 180 και άλλες ουσίες. Οι οίκοι ανοχής ήταν εξοπλισμένοι με αμφίδρομους καθρέφτες για δύο λόγους: Την κινηματογράφηση των συνεδριών, ώστε να μελετηθούν αναλυτικότερα, αλλά και τον εκβιασμό των «πειραματόζωων», ώστε να μη μιλήσουν.

Πολλές λεπτομέρειες για το ΜΚ-ULTRΑ έγιναν γνωστές το 1977, από τον πρώην πράκτορα της CΙΑ Τζον Μαρκς.

Πηγή : Κυριακάτικη δημοκρατία

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΥΒΑ

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΥΒΑ

Η νέα γενιά των Κάστρο και η κληρονομιά της επανάστασης

Με τον θάνατο του Φιντέλ Κάστρο, την αποχώρηση του αδελφού του Ραούλ από την εξουσία το 2018 και τη γενιά της επανάστασης είτε εξαφανισμένη από τα πολιτικά πράγματα της χώρας, είτε πολύ γερασμένη και κουρασμένη, το ερώτημα της διαδοχής των Κάστρο είναι αυτό που κυριαρχεί.

Κυριαρχεί την εποχή που η εξομάλυνση των σχέσεων με τις ΗΠΑ παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής στην Κούβα, αν και ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ίσως αλλάξει το παιχνίδι. Άλλωστε, έχει ήδη μιλήσει ανοικτά για ακύρωση των ανοιγμάτων που έκανε ο Ομπάμα, εκτός και αν υπάρξει μια καλύτερη συμφωνία.

Στο θέμα της διαδοχής, ο Ραούλ Κάστρο, ήδη από το 2011, μιλώντας σε συνέδριο του κομμουνιστικού κόμματος, παραδεχόταν πως δεν «υπάρχει εφεδρεία στελεχών με την πείρα που απαιτείται για να αναλάβουν τα ηνία της χώρας». Βέβαια, είχε... φροντίσει και ο ίδιος για αυτό, καθώς το 2009, έναν χρόνο αφότου ανέλαβε την εξουσία, είχε προσχωρήσει σε ριζικό κυβερνητικό ανασχηματισμό που οδήγησε στην... έξοδο οκτώ υπουργούς και αρκετούς ακόμα ανώτερους αξιωματούχους.

Και μεταξύ των «πεσόντων» ήταν δύο που θεωρούνταν οι «διάδοχοι» του Φιντέλ: ο πρώην αντιπρόεδρος Κάρλος Λάγκε, που ήταν υπεύθυνος για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του '90, και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Φελίπε Πέρεζ Ρόκε, που υπηρέτησε για χρόνια ως προσωπικός γραμματέας του Φιντέλ. Και από το ησυχαστήριό του, ο Φιντέλ είχε δικαιολογήσει κάπως σιβυλλικά αυτούς τους διωγμούς λέγοντας πως «το μέλι της εξουσίας προκάλεσε σε αυτούς φιλοδοξίες που τους οδήγησαν σε λάθος δρόμους».

Ριζικό «λίφτινγκ»

Αλλά και πριν το ξαναμοίρασμα της τράπουλας από τον Ραούλ, και ο Φιντέλ είχε απομακρύνει αρκετούς «δελφίνους» όπως τον πρώην υπουργό Οικονομικών του, Ρομπέρτο Ρομπάινα, ενδεικτικό της δυσκολίας να οριστεί διάδοχος των Κάστρο στην Κούβα αλλά και της δυσπιστίας αυτών που πολέμησαν για την επανάσταση στα βουνά της Σιέρα Μαέστρα. Ο Ραούλ ωστόσο ήταν αυτός που προχώρησε σε ριζικό «λίφτινγκ» και που ανέδειξε τον Μιγκέλ Μάριο Ντίαζ Κανέλ Μπερμούντεζ ως το επικρατέστερο φαβορί για διάδοχό του, χρίζοντάς τον το 2013 αντιπρόεδρο στη θέση του σκληροπυρηνικού κομμουνιστή Χοσέ Ραμόν Ματσάδο Βεντούρα που είχε πολεμήσει στο πλευρό του Κάστρο για την ανατροπή του Μπατίστα.

Ο 56χρονος Ντίαζ Κανέλ είναι ο μοναδικός υψηλόβαθμος αξιωματούχος και πιθανόν πρόεδρος που γεννήθηκε μετά την κουβανέζικη επανάσταση του 1959. Έχει καταφέρει ωστόσο να είναι αγαπητός σε όλες τις φράξιες, παρά το γεγονός ότι ανήκει ξεκάθαρα στην πλευρά των μεταρρυθμιστών.

Ήταν από την αρχή υπέρ της εξομάλυνσης των σχέσεων με τις ΗΠΑ και της απελευθέρωσης της οικονομίας, έχει ασκήσει έντονη κριτική στις αγκυλώσεις του κουβανικού κρατικού μηχανισμού και αντιμετωπίζει το Διαδίκτυο ως ένα μέσο που «βοηθά τον κόσμο να εκμεταλλευτεί τις δυνατότητές του και να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του». Ο ίδιος εξάλλου είναι δραστήριος στο Facebook, όπου ανεβάζει φωτογραφίες με συγγενείς και φίλους του και επιδεικνύει μια χαλαρότητα άγνωστη για τους περισσότερους Κουβανούς πολιτικούς. Επιπλέον, έχει μιλήσει για την ανάγκη ενός πιο επικριτικού Τύπου, που θα παρέχει μεγαλύτερες δυνατότητες ενημέρωσης στους πολίτες, ενώ έχει υποστηρίξει όλες τις νομοθετικές πρωτοβουλίες και προσπάθειες για την ισότιμη αντιμετώπιση της LGBT κοινότητας.

Οπαδός των Beatles

Ο Ντίαζ Κανέλ, που στα νιάτα του ήταν φανατικός οπαδός των Beatles, σπούδασε ηλεκτρολόγος μηχανικός στο πανεπιστήμιο, ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία από την τοπική νεολαία στην επαρχία Βίλα Κλάρα, και μέσα σε λίγα χρόνια έγινε δεύτερος τη τάξει της οργάνωσης σε εθνικό επίπεδο. Σε ηλικία μόλις 33 ετών πήρε προαγωγή και ανέλαβε το πόστο του πρώτου γραμματέα της επαρχίας, μια θέση μεγάλης ευθύνης που θυμίζει μικρό «τσάρο» της οικονομίας. Το 2009 ως υπουργός Παιδείας αναβάθμισε τα προγράμματα μετεκπαίδευσης των καθηγητών κι έκανε πιο δύσκολες τις εισαγωγικές εξετάσεις.

Θεωρείται πάντως ότι δύσκολα θα αλλάξει το πολιτικό σύστημα της Κούβας. «Θα κάνει περισσότερα βήματα για το άνοιγμα της αγοράς», εκτιμάει ο Κουβανός πολιτικός αναλυτής στο Πανεπιστήμιο του Ντένβερ, Αρτούρο Λόπεζ Λέβι, του οποίου η μητέρα ήταν καθηγήτρια του Κανέλ στο Πανεπιστήμιο. «Αλλά δεν θα διαλύσει το μονοκομματικό σύστημα, καθώς ένα τέτοιο άνοιγμα στο τωρινό πλαίσιο είναι απλώς αυτοκτονία», τονίζει.

Η οικογένεια

Όταν κάποτε ρωτήθηκε πόσα παιδιά έχει, ο Φιντέλ απάντησε: «Σχεδόν μια φυλή». Όσο κι αν μοιάζει περίεργο, κανείς εκτός από τον πολύ στενό κύκλο των Κάστρο, δεν μπορεί να πει με ακρίβεια πόσα παιδιά έχει ο άνδρας που άφησε ανεξίτηλο το σημάδι του σε μία χώρα. Η οικογένειά του έμενε πάντα μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, τα παιδιά του χρησιμοποιούν το επίθετο της μητέρας τους, δεν ασχολούνται με την πολιτική, ενώ οι πρώτες τους φωτογραφίες κυκλοφόρησαν στον Τύπο μόλις το 2000. Αναφέρονταν στον πατέρα τους ως ο «προφέσορας», εξάλλου, όπως είχε εξομολογηθεί ο ίδιος ο Φιντέλ, τον έβλεπαν ελάχιστα.

Επισήμως, έχει έναν γιο από τον πρώτο του γάμο με τη Μίρτα Ντίαζ Μπαλάρτ, τον Φιντέλ ή Φιντελίτο, που γεννήθηκε το 1949 και σπούδασε πυρηνική φυσική σε πανεπιστήμιο της Σοβιετικής Ένωσης. Είχε αναλάβει το πρόγραμμα ατομικής ενέργειας της χώρας, αλλά τελικά απολύθηκε από τον ίδιο του τον πατέρα «λόγω ανικανότητας». Η τελευταία αναφορά για αυτόν τον ήθελε να εργάζεται ως σύμβουλος στο υπουργείο Βιομηχανιών. Από τη μεγάλη του αγάπη τη Ναταλία ή «Νάτι» Ρεβουέλτα απέκτησε μία κόρη, την Αλίνα Φερνάντεθ, που το 1993 ζήτησε άσυλο στις ΗΠΑ. Το 2002 σε συνέντευξή της στους New York Times υποστήριξε ότι ο πατέρας της «χρεοκόπησε τη χώρα και έσφαξε τους ανθρώπους της». Αντίστοιχη στάση τήρησαν και οι δύο ανιψιοί του, ο Λίνκολν και ο Μάριο Ντίας Μπαλάρτ, οι οποίοι είναι βουλευτές των Ρεπουμπλικάνων στη Φλόριντα.

Ο Φιντέλ γνώρισε την άλλη μεγάλη του αγάπη, την Ντάλια Σότο ντελ Βάλιε, το 1961 κι ενώ πολλοί ισχυρίζονται ότι δεν παντρεύτηκαν ποτέ, λέγεται ότι παντρεύτηκαν το 1980 ·18 χρόνια μετά τη γέννηση του πρώτου τους γιου, του Αλέξις Κάστρο Σότο ντελ Βάλιε. Σύμφωνα με πληροφορίες, ασχολείται με τη φωτογραφία. Με τη Σότο ντελ Βάλιε απέκτησε τέσσερις ακόμα γιους: τον Αλεξάντερ, γραφίστα και φωτογράφο, τον Αντόνιο, γιατρό της εθνικής ομάδας μπέιζμπολ κι αντιπρόεδρο της Κουβανικής Ομοσπονδίας Μπέιζμπολ. Την πεντάδα συμπληρώνουν ο Αλεχάντρο (ο Φιντέλ ήταν θαυμαστής του Μεγάλου Αλεξάνδρου), που έχει τη δική του εταιρεία κομπιούτερ, και ο Ανχελ, που σύμφωνα με πληροφορίες σπούδασε ιατρική αλλά ασχολείται με τα αυτοκίνητα. Επίσης, έχει τουλάχιστον τρία ακόμα παιδιά, δύο γιους και μία κόρη, από άλλες σχέσεις του.

Αντιθέτως, τα δύο από τα τέσσερα παιδιά του Ραούλ Κάστρο και ο γαμπρός του, συνταγματάρχης Λουίς Αλμπέρτο Ροντρίγκεζ Λόπεζ - Καγιέχα έχουν σημαντική πολιτική παρουσία και μάλιστα πριν εμφανιστεί δυναμικά στο προσκήνιο ο Ντίαζ Κανέλ, δεν ήταν λίγοι εκείνοι στην Κούβα κι εκτός που θεωρούσαν ότι ο μοναχογιός του, Αλεχάντρο Κάστρο Εσπίν, θα ήταν αυτός που θα τον διαδεχόταν. Ο Αλεχάντρο, γνωστός και ως El Tuerto, ο «μονόφθαλμος», επειδή έχασε το ένα του μάτι (από ατύχημα) στον εμφύλιο πόλεμο της Ανγκόλα, ήταν και ο αγαπημένος ανιψιός του Φιντέλ κι όταν ο πατέρας του ανέλαβε τα ηνία, άρχισε να εργάζεται στο υπουργείο Εσωτερικών. Έχει σπουδάσει μηχανικός και έχει Master στις Διεθνείς Σχέσεις, ασχολείται με έρευνες για θέματα που άπτονται της εθνικής ασφάλειας και άμυνας.

«Τσάρος» των επιχειρήσεων

Ο Λόπεζ - Καγιέχα είναι πρόεδρος της Gaesa -της κοινοπραξίας επιχειρήσεων που διευθύνουν οι ένοπλες δυνάμεις- και μέλος της κεντρικής επιτροπής του κόμματος. Στην πραγματικότητα θεωρείται ο «τσάρος» των επιχειρήσεων επειδή είναι αυτός που επιβλέπει τις κυριότερες επιχειρήσεις της Κούβας όπως τη βιομηχανία της ζάχαρης. Είναι παντρεμένος με την Ντέμπορα Κάστρο Εσπίν, κόρη του Ραούλ, αν και πιο προβεβλημένη είναι η άλλη του κόρη, η Μαριέλα, διευθύντρια του Κέντρου Σεξουαλικής Εκπαίδευσης, που πιστώνεται και τα σημαντικά βήματα που έγιναν υπέρ των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων.

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΤΣΑΡΟΥ

katsarou@pegasus.gr

http://www.ethnos.gr/diethni/arthro/h_nea_genia_ton_kastro_kai_h_klironomia_tis_epanastasis-64732010/

Το αντίο του Τσε Γκεβάρα στον Φιντέλ Κάστρο και την Κούβα

Το αντίο του Τσε Γκεβάρα στον Φιντέλ Κάστρο και την Κούβα

Η αποχαιρετιστήρια επιστολή του

 «Φιδέλ,

Θυμάμαι τούτη τη στιγμή πολλά πράγματα, τότε που σε γνώρισα στο σπίτι της Μαρίας Αντονία, τότε που μου πρότεινες να έρθω μαζί σας, όλη την ένταση των προετοιμασιών.

Κάποια μέρα ήρθαν και ρώτησαν ποιος θα έπρεπε να ειδοποιηθεί σε περίπτωση θανάτου μας, και η υπαρκτή πιθανότητα να γίνει κάτι τέτοιο μας συγκλόνισε όλους. Αργότερα μάθαμε πως ήταν αλήθεια, πως σε μία επανάσταση ή νικάς ή πεθαίνεις (αν είναι αληθινή). Πολλοί σύντροφοι έπεσαν στο δρόμο προς τη νίκη.

Σήμερα όλα έχουν ένα τόνο λιγότερο δραματικό, γιατί είμαστε πιο ώριμοι. Τα γεγονότα όμως επαναλαμβάνονται. Νιώθω πως έχω πια εκπληρώσει το μέρος εκείνο του χρέους μου, που με έδενε με την κουβανική επανάσταση στο έδαφος της, και σας αποχαιρετώ, εσένα, τους συντρόφους, τον λαό σου που είναι και πια δικός μου.

Παραιτούμαι επίσημα από τα καθήκοντα μου στην ηγεσία του Κόμματος, από τη θέση του υπουργού, από το βαθμό του κομαντάντε, από την κουβανική υπηκοότητα. Καμιά νομική σχέση δεν με συνδέει με την Κούβα, μόνο δεσμοί άλλου είδους, που δεν μπορούν να σπάσουν, όπως οι διορισμοί σε κάποιες θέσεις.

Κοιτάζοντας τη ζωή μου μέχρι τώρα, πιστεύω πως έχω δουλέψει με αρκετή τιμιότητα και αφοσίωση για την εδραίωση της επαναστατικής νίκης. 

Το μοναδικό μου κάπως σοβαρό σφάλμα είναι που δεν είχα περισσότερη εμπιστοσύνη σ’ εσένα και τις πρώτες στιγμές στη Σιέρα Μαέστρα και που δεν είχα καταλάβει αρκετά γρήγορα τις δυνατότητες σου σαν καθοδηγητή και επαναστάτη. Έζησα θαυμάσιες ημέρες και ένιωσα πλάι σου την περηφάνια να ανήκω στο λαό μας τις λαμπερές μέρες μα και τις θλιβερές μέρες  της κρίσης στην Καραϊβική.

Σπάνια έλαμψε τόσο ένας πολιτικός όσο εκείνες τις ημέρες, και νιώθω περήφανος που σε ακολούθησα δίχως δισταγμούς, που ταυτίστηκα με τον τρόπο που σκέφτεσαι, βλέπεις και εκτιμάς τους κινδύνους και τις αρχές.

Άλλες χώρες του κόσμου ζητάνε τη συμβολή των σεμνών μου προσπαθειών. Εγώ μπορώ να κάνω αυτό που εσένα δεν σου επιτρέπεται, λόγω των ευθυνών σου απέναντι στη Κούβα, και έφτασε η ώρα να αποχωριστούμε.

Ας γίνει γνωστό λοιπόν πως το κάνω με ένα μίγμα χαράς και πόνου. Αφήνω εδώ ό,τι πιο αγνό ανάμεσα στις ελπίδες σαν δημιουργού και ό,τι πιο αγαπητό ανάμεσα στις αγαπημένες μου υπάρξεις. Και αφήνω έναν λαό που με αγάπησε σαν παιδί του.

Αυτό αποδυναμώνει ένα μέρος από το πνεύμα μου. Στα νέα πεδία μαχών θα μεταφέρω την πίστη που εσύ μου έχεις εμπνεύσει, το επαναστατικό πνεύμα του λαού μου, την αίσθηση ότι εκπληρώνω το πιο ιερό χρέος μου: να αγωνίζομαι ενάντια στον ιμπεριαλισμό όπου και αν αυτός βρίσκεται. Αυτό ανακουφίζει και θεραπεύει οποιαδήποτε βαθιά πληγή.

Λέω για ακόμη μία φορά πως απαλλάσσω την Κούβα από οποιαδήποτε ευθύνη, εκτός από αυτή που πηγάζει από το παράδειγμα της. Και αν οι τελευταίες μου ώρες με βρουν κάτω από άλλους ουρανούς, η τελευταία μου σκέψη θα είναι γι’ αυτόν τον λαό και ειδικά για σένα 

Σε ευχαριστώ για όσα με έμαθες και για το παράδειγμα σου, στο οποίο θα προσπαθήσω να είμαι πιστός μέχρι και τις τελευταίες συνέπειες των πράξεων μου. Ταυτίστηκα πάντα με την εξωτερική πολιτική της επανάστασης μας και εξακολουθώ να νιώθω αυτή την ταύτιση.

Οπουδήποτε και να σταθώ θα νιώθω την ευθύνη του να είμαι κουβανός επαναστάτης και σαν τέτοιος θα δρω. Δεν αφήνω στην γυναίκα και στα παιδιά μου τίποτα υλικό και δεν λυπάμαι: χαίρομαι που είναι έτσι τα πράγματα. Δεν ζητώ τίποτα γι’  αυτούς, γιατί το κράτος θα τους δώσει τα απαραίτητα για να ζήσουν και να μορφωθούν.

Πολλά θα ήταν τα πράγματα που θα είχα να πω σε εσένα και στον λαό μας, μα νιώθω πως είναι περιττά. Οι λέξεις δεν μπορούν να εκφράσουν όσα θα ήθελα και δεν αξίζει τον κόπο να μουτζουρώνω τα χαρτιά.

Πάντοτε ως τη νίκη!

Πατρίδα ή θάνατος!

Σε αγκαλιάζω με όλη μου την επαναστατική ζέση».

Με αυτό το αποχαιρετιστήριο γράμμα ο Τσε Γκεβάρα εγκαταλείπει την Κούβα με σκοπό να «μεταφέρει την επανάσταση σε όλο τον κόσμο». 

Πηγή:

Ερνέστο Τσε Γκεβάρα (μφ. Χριστίνα Πάντζου), Κείμενα, Σύγχρονη Εποχή, 1997

Πυξίδα μέσα στον χρόνο
κι ο μύθος να σου ανήκει
είναι των ματιών σου οι κύκλοι
που αγκαλιάσανε τον κόσμο

Εδώ θα μείνει για πάντα
το ζεστό το πέρασμά σου
φωτιά που ανάβει η ματιά σου
Κομαντάντε Τσε Γκεβάρα

 

Απομυθοποιωντας τον Φιντελ Κάστρο

ΦΙΝΤΕΛ ΚΑΣΤΡΟ

Απομυθοποιώντας τον ηγέτη της Λατινικής Αμερικής

Ο Κάστρο είναι ένας από τους τελευταίους ζωντανούς θρύλους, με φανατικούς υποστηρικτές και εχθρούς. Οι δεκάδες βιογραφίες που έχουν γραφτεί γι' αυτόν παρουσιάζονται στις προθήκες των βιβλιοπωλείων κατά... κύματα, ανάλογα με την επικαιρότητα.

Από τη Μάνια Στάικου

Στα τέλη της δεκαετίας του '80 και στις αρχές του '90, πολλοί συγγραφείς «προφήτευαν» την επικείμενη πτώση του, ως συνέπεια της κατάρρευσης του ανατολικού μπλοκ. Διαψεύστηκαν. Το 2005 ξεκίνησε νέος καταιγισμός βιβλίων για τον Κουβανό ηγέτη, ίσως γιατί όλοι στοιχημάτιζαν ότι δεν είχε πολλά χρόνια ζωής. Ο άνθρωπος που έχει επιβιώσει -σαν από θαύμα- από αμέτρητες απόπειρες δολοφονίας, δεν μπορεί, επιτέλους, να τα βάλει και με τον χρόνο!

Στη Γαλλία, ο δημοσιογράφος Σερζ Ραφί επιχείρησε να απομυθοποιήσει τον Κάστρο, φωτίζοντας με διαφορετικό τρόπο τα νεανικά του χρόνια. Στο βιβλίο του «Ο άγνωστος Φιντέλ Κάστρο» (εκδόσεις Κριτική) υποστηρίζει ότι ο Φιντέλ στα πρώτα του βήματα ήταν εθνικιστής θαυμαστής του Φράνκο και φανατικός αντικομουνιστής. Μάλιστα, επιμένει ότι στις πρώτες προσπάθειες του χρηματοδοτήθηκε από τη CIΑ, που δεν έβλεπε πλέον με καλό μάτι τον Μπατίστα. Ο Κάστρο έπαιζε σε διπλό ταμπλό και οι Αμερικανοί κατάλαβαν το παιχνίδι του όταν ήταν πλέον πολύ αργά, όταν εκείνος είχε ήδη ισχυροποιήσει τις επαφές του με τη Μόσχα. Ο Ραφί σκιαγραφεί τον Κάστρο με μελανά χρώματα, τονίζοντας τον αυταρχικό χαρακτήρα του καθεστώτοδ που εγκαθίδρυσε και την άρνηση του να ακολουθήσει τις καινοτομίες του Γκορμπατσόφ. Αναφέρεται και στην περιβόητη εκτέλεση του στρατηγού Οτσόα: Το 1989 ο στρατηγός Αρνάλντο Οτσόα, από τους «ήρωες της Κουβανικής Επανάστασης», στενός φίλος του Καμίλο Σιενφουέγος στη Σιέρα Μαέστρα και αργότερα του Ραούλ Κάστρο, κατηγορείται μαζί με τον συνταγματάρχη Αντόνιο ντε λα Γκουάρδια και άλλους αξιωματούχους του υπουργείου Εσωτερικών για διαφθορά και διακίνηση ναρκωτικών. Ο Οτσόα εκτελέστηκε τελικά για «προδοσία της πατρίδας». Οι επικριτές του Κάστρο συνέδεσαν αυτή την καταδίκη με την περεστρόικα. Σύμφωνα με αυτήν τη θεωρία, ο  Οτσόα πέθανε επειδή έβλεπε με συμπάθεια την πολιτική στροφή του Γκορμπατσόφ - με την οποία φυσικά διαφωνούσε κάθετα ο «θεματοφύλακας της επανάστασης».

«Σ' ένα πολιορκημένο φρούριο, κάθε διαφωνία είναι προδοσία». Το παλιό αυτό ρητό του αγίου Ιγνάτιου ντε Λογιόλα ίσως εξηγεί με τον καλύτερο τρόπο τη στρατηγική του Φιντέλ Κάστρο στο εσωτερικό της Κούβας - ιδιαίτερα σε σχέση με τα ΜΜΕ. Αυτή την πλευρά του την παραδέχονται ακόμη και φίλοι της απολύτου εμπιστοσύνης του, όπως ο Ιγνάσιο Ραμονέ. Η αμφιλεγόμενη υπόθεση Οτσόα, όμως, είχε και συνέχεια: Ένας γνωστός Κουβανός συγγραφέας ο Νορμπέρτο Φουέντες, επειδή είχε διάφορες ενστάσεις για την ενοχή των αξιωματικών που καταδικάστηκαν σε θάνατο ή σε ισόβια κάθειρξη, έπεσε σε δυσμένεια. Αποφάσισε να φύγει από την Κούβα, αλλά για ένα διάστημα ο Κάστρο δεν του έδινε άδεια επειδή ήταν οργισμένος μαζί του και χρειάστηκε να μεσολαβήσουν διάσημοι συγγραφείς όπως ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές, ο Γουίλιαμ Κένεντι και ο Νόρμαν Μέιλερ. Ο Φουέντες εγκαταστάθηκε τελικά στο Μαϊάμι κι άρχισε να γράφει πυρετωδώς μια προκλητική βιογραφία του Κάστρο. Άλλωστε, για ένα μεγάλο διάστημα ο συγγραφέας βρισκόταν στο στενό περιβάλλον του Κουβανού ηγέτη, οπότε μπορούσε να έχει μια ολοκληρωμένη εικόνα για την προσωπικότητα του. Ο πρώτος τόμος, με τίτλο «Η αυτοβιογραφία του Φιντέλ Κάστρο - Ο παράδεισος των άλλων» (εκδόσεις Πατάκη) του Φουέντες προκάλεσε την «απάντηση» του Φιντέλ, δηλαδή τη συνέντευξη-ποταμό που παραχώρησε στον Ιγνάσιο Ραμονέ για το βιβλίο του «Εκατό ώρες με τον Φιντέλ - Βιογραφία σε δύο φωνές» (εκδόσεις Πατάκη). Εκεί δίνει τη δική του εκδοχή για την υπόθεση Οτσόα, τονίζοντας ότι ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων από τις ύποπτες συναλλαγές οι εμπλεκόμενοι τα έκρυψαν σε σπίτια φίλων τους:«... Λοιπόν, υπήρχαν ακόμα και μερικές ποσότητες χρημάτων που φυλάσσονταν σε σπίτια φίλων. Υπήρχε ένας συγγραφέας που είχε γράψει ένα βιβλίο για τον Χεμινγουέι, ο Νορμπέρτο Φουέντες, ο οποίος είχε πάει εκεί στην Αγκόλα. Στο σπίτι του Νορμπέρτο Φουέντες φυλάσσονταν κάπου διακόσιες χιλιάδες δολάρια. Και σε άλλα μέρη υπήρχαν χρήματα, νομίζω ότι ήταν ένα ποσό που τους είχαν πληρώσει, που τους χρωστούσαν... Γιατί τους πλήρωναν χίλια δολάρια ανά κιλό ναρκωτικών. Φυσικά, αν είχαν πεντακόσια κιλά, ήταν πεντακόσιες χιλιάδες δολάρια. Και πεντακόσιες χιλιάδες δολάρια είναι πολλά λεφτά...».

Τα δύο έργα αντικατοπτρίζουν με διαφορετικό τρόπο τον Φιντέλ και διεκδικούν τον τίτλο της «αυτοβιογραφίας». Στην περίπτωση του Ραμονέ ο αυτοβιογραφικός χαρακτήρας δεν αμφισβητείται, εφόσον έχουμε τον Κάστρο σε μία εκ βαθέων εξομολόγηση. Ο Νορμπέρτο Φουέντες επέλεξε μια πιο λογοτεχνική εκδοχή, βάζοντας τον Κάστρο να ξετυλίγει σε πρώτο πρόσωπο την ιστορία της ζωής του. Πρόκειται λοιπόν για μια «μυθιστορηματική αυτοβιογραφία», είδος που το υπηρέτησαν κι άλλοι συγγραφείς με επιτυχία στο παρελθόν, όπως για παράδειγμα η Μαργκρίτ Γιουρσενάρ. Ο Φουέντες αναλαμβάνει ένα τολμηρό στοίχημα, καθώς δεν περιορίζεται σε γεγονότα, αλλά σχολιάζει τα κίνητρα του Φιντέλ, επινοεί τη σκέψη και τη γλώσσα του. Ο δεύτερος τόμος του έργου του με τίτλο «Η αυτοβιογραφία του Φιντέλ Κάστρο - Η απόλυτη και ανεπαρκής εξουσία» (εκδόσεις Πατάκη) ανατέμνει την πιο ενδιαφέρουσα περίοδο της ζωής του Φιντέλ, δηλαδή τις μάχες στη Σιέρα Μαέστρα, τη «δύσκολη σχέση» με τον Τσε Γκεβάρα, τις απόπειρες εναντίον του κ.τ.λ. Η αρετή αλλά και η αδυναμία του εγχειρήματος του Φουέντες βρίσκονται ακριβώς στο θράσος του, στο δηλητηριώδες ύφος του, σε αυτό το ιδιότυπο μείγμα μαύρου χιούμορ και έξυπνης κακίας. Όταν αναφέρεται στην προσωπική του ζωή του Κουβανού ηγέτη, ο Φουέντες γίνεται ενοχλητικός, γιατί αγγίζει σχεδόν τα όρια της χυδαιότητας. Σε άλλα τμήματα του βιβλίου του πείθει περισσότερο, ιδιαίτερα όταν αναφέρεται στις σχέσεις του Φιντέλ με τον Τσε Γκεβάρα και τους υπόλοιπους πολιτικούς αντίζηλους του.

Ο Φιντέλ, ο Θεός και η ηθική

Οι συνεντεύξεις του Κάστρο αποτελούν αυτοβιογραφικά ντοκουμέντα και γνωρίζουν πολλαπλές επανεκδόσεις. Ο Βραζιλιάνος ακτιβιστής και θεολόγος Φρέι Μπέτο είχε ωθήσει το 1985 τον Κάστρο να μιλήσει για τις ιδιαίτερες θρησκευτικές και ηθικές επιρροές που δέχτηκε στα νεανικά του χρόνια. Η συνέντευξη του Μπέτο με τίτλο «Φιντέλ και θρησκεία» έγινε παγκόσμιο μπεστ σέλερ. Ένα τμήμα της μπορούμε να διαβάσουμε σε μια νέα έκδοση που κυκλοφόρησε στα ελληνικά με τίτλο «Φιντέλ Κάστρο - Εκείνα τα χρόνια - Μια αυτοβιογραφία» (εκδόσεις Τόπος). Η έκδοση συμπληρώνεται με μια εισαγωγή του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές και με μια δεύτερη συνέντευξη του δημοσιογράφου Αρτούρο Αλάπε για τη συμμετοχή του Κάστρο στην εξέγερση στην Κολομβία, το 1948. Ο φίλος του, ο Μαρκές, αφηγείται πώς ο Κάστρο μπροστά σε μια διακομματική ομάδα του Κογκρέσου δήλωσε ότι οι Ιησουίτες δάσκαλοι του (είχε φοιτήσει σε ανάλογο σχολείο) του ενστάλαξαν συγκεκριμένες ηθικές αρχές, που αποδείχτηκαν πολύ σημαντικές για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας του. Ολοκλήρωσε την ομιλία του λέγοντας «είμαι χριστιανός», φράση που έσκασε στο τραπέζι σαν βόμβα. Οι Αμερικανοί τινάχτηκαν σκανδαλισμένοι. Ο Φιντέλ αναπολεί στη συνέντευξη του στον Μπέτο τα χρόνια στο σχολείο των Ιησουιτών. Πιστεύει ότι οι Ιησουίτες διαπνέονταν από ένα στρατιωτικό πνεύμα, και επιδοκίμαζε το ενδιαφέρον τους για τον χαρακτήρα και τη συμπεριφορά των μαθητών τους, παρ' ότι δεν συμφωνούσε με τη διδασκαλία της θρησκείας. Η αυστηρότητα και οι απαιτήσεις τους μάλλον δρούσαν σαν ένα είδος πρόκλησης για τον νεαρό Κάστρο. Ενθάρρυναν τον αθλητισμό, την πεζοπορία και τις εκδρομές στα βουνά. Μερικές φορές οι καθηγητές του τον περίμεναν δύο ώρες για να σκαρφαλώσει σε ένα βουνό, όμως δεν τον κατέκριναν γιατί κατέβαλλε τεράστια προσπάθεια και το έβλεπαν ως απόδειξη του πνεύματος, της τόλμης και της αποφασιστικότητας του. Δεν γνώριζαν, φυσικά, ότι προετοίμαζαν έναν μελλοντικό αντάρτη! Ο Φιντέλ δεν υιοθέτησε θρησκευτικές πεποιθήσεις κι αργότερα πολέμησε με μανία τον καθολικισμό στην επαναστατημένη Κούβα.

Αιτία ήταν -σύμφωνα με όσα διηγείται στον Ραμονέ -ότι οι ιερείς αναπαρήγαν την προπαγάνδα των εχθρών και ήταν επικεφαλής σε ένα είδος παιδομαζώματος: περίπου 14.000 παιδιά από την Κούβα στάλθηκαν στην Αμερική μέσω των ιερέων από τους, τρομοκρατημένους γονείς τους που φοβήθηκαν ότι ο «τρομερός Κάστρο» θα τα εξόντωνε ή θα τα εκμεταλλευόταν.

Όμως ο ίδιος θαύμαζε την ηθική ανωτερότητα των πρώτων χριστιανών και συχνά υποστήριζε ότι οι επιτυχίες του βασίστηκαν στον ιδιαίτερο ηθικό κώδικα που είχαν αναπτύξει τα μέλη της επανάστασης στην Κούβα. Οι επικριτές του -όπως ο Σερζ Ραφί- τον αποκαλούν «υποκριτή Ιησουίτη», ενώ υποστηρίζουν ότι η ηθικιστική ρητορεία του είναι προπέτασμα καπνού για να κρύψει τον ανταγωνιστικό και εγωκεντρικό χαρακτήρα του. Οι θαυμαστές του, αντίθετα, κάνουν λόγο για έναν επαναστάτη που αντιμετώπισε τίμια και μεγαλόψυχα τις προκλήσεις μιας ταραχώδους πορείας.

Culture 12.7.2008