Το μνημείο του Λυσικράτους στην Πλάκα

 

Το μνημείο του Λυσικράτους στην Πλάκα

Η πλατεία Λυσικράτους είναι μια μικρή γραφική πλατεία της ανατολικής γωνιάς της Πλάκας. Στο κέντρο της υψώνεται το χορηγικό μνημείο του Λυσικράτους (335-334 π.Χ), γνωστό στους νεότερους χρόνους και ως Φανάρι του Διογένη. Στη ζωφόρο του εικονίζεται ο θεός Διόνυσος που μάχεται πειρατές, θέμα το οποίο ίσως ήταν εμπνευσμένο από το θεατρικό έργο που χάρισε τιμητική διάκριση στο χορηγό του, τον Λυσικράτη.

Γύρω στα μέσα του 17ου αι. μ.Χ. το μνημείο του Λυσικράτους, ενσωματώθηκε στο γειτονικό μοναστήρι των Καπουτσίνων και μετατράπηκε σε καθολικό παρεκκλήσι. Για πολλά χρόνια η μιονή φιλοξένησε διάσημους επισκέπτες, όπως το Βρετανό φιλέλληνα ποιητή Byron. Στη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 το μοναστήρι των Καπουτσίνων καταστράφηκε. Το μνημείο του Λυσικράτους, όμως, το μόνο ακέραιο χορηγικό μνημείο της Αθήνας, επιβίωσε μέχρι σήμερα.

Το μνημείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την αρχιτεκτονική του, καθώς ανήκει στον τύπο των "χορηγικών μνημείων", που τοποθετούνταν στην αρχαία οδό των Τριπόδων για να αναγγείλλουν νίκη σε θεατρικούς αγώνες. Διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση και είναι γνωστό για την εντυπωσιακή κυλινδρική του μορφή και τα ανάγλυφα του.

Αποτελεί επίσης το μοναδικό παράδειγμα αυτού του τύπου μνημείου που έχει διασωθεί πλήρως. Στο επάνω μέρος του μνημείου, η άνω του επιστυλίου ζωφόρος φέρει ανάγλυφη παράσταση από το μύθο της αιχμαλωσίας του Διονύσου από Τυρρηνούς πειρατές, ενώ τα ανάγλυφα γύρω από το μνημείο αναπαριστούν σκηνές από τον θίασο και τους θεατρικούς αγώνες. Στη σκέπη του είναι τοποθετημένη άκανθος, στην οποία στηριζόταν ο χορηγικός τρίποδας....

Το Μνημείο του Λυσικράτη είναι ένα από τα πιο γνωστά μνημεία της κλασικής Αθήνας και διατηρεί τη σημασία του ως πολιτιστικό και ιστορικό σύμβολο της πόλης.

 

 

1. Η ανέγερση του μνημείου

Το Μνημείο του Λυσικράτη κατασκευάστηκε γύρω στο 335 π.Χ. και πρόκειται για ένα κυλινδρικό κτίσμα με έξι κίονες εξωτερικά κορινθιακού ρυθμού, ύψους 6,50 μέτρων που δημιουργήθηκε κατά την 111η Ολυμπιάδα (335-334π.Χ.). από τον Λυσικράτη και προσφέρθηκε από αυτόν στην πόλη των Αθηνών,

Το μνημείο κατασκευάστηκε για να τιμήσει τον άθλο της νίκης του χορού των παίδων της Ακαμαντίδας φυλής και το ανήγειρε ο Λυσικράτης του Λυσιθείδη που χρηματοδότησε ο ίδιος την παρουσία του χορού στους θεατρικούς αγώνες του 335 π.Χ., που ήταν μια από τις πιο σημαντικές πολιτιστικές εκδηλώσεις στην αρχαία Αθήνα. Το κέρδος του από τον διαγωνισμό ήταν εξαιρετικά σημαντικό, καθώς αυτή η νίκη προσδιόριζε την κοινωνική του θέση και τη φήμη του.

2. Η αρχιτεκτονική του μνημείου

Το μνημείο αποτελείται από ψηλό τετράγωνο κρηπίδωμα από πωρόλιθο, από ένα κατασκευασμένο από πεντελικό μάρμαρο πεντελίκό κυκλοτερές οικοδόμημα, σε σχήμα κυκλικού ναΐσκου, περιβαλλόμενο από έξι ημικίονες αττικοκορινθιακού ρυθμού και με θολωτή στέγη. Τα ενδιάμεσα των κιονόκρανων κοσμούνται με ανάγλυφους τρίποδες. Στο μπροστινό δε μέρος του επιστυλίου υπάρχει η επιγραφή:

«Λυσικράτης Λυσιθείδου Κικυνεύς εχορήγει

Ακαμαντίς παίδων ενίκα θέων ηύλει

Λυσιάδας Αθηναίος εδίδασκε Ευαίνετος ήρχε»

Ο σχεδιασμός του μνημείου είναι εντυπωσιακός και αναδεικνύει τη χαρακτηριστική κλασική αρχιτεκτονική, με πανέμορφα ανάγλυφα γύρω από τη βάση του που απεικονίζουν σκηνές από τη θεατρική παράσταση, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων που σχετίζονται με τον Διόνυσο και άλλους μυθικούς ήρωες.

Η άνω του επιστυλίου ζωφόρος φέρει ανάγλυφη παράσταση από το μύθο της αιχμαλωσίας του Διονύσου από Τυρρηνούς πειρατές. Η στέγη αποτελείται από μονολιθικό θόλο (φτιαγμένο από κυανωπό μάρμαρο από τον Υμηττό) διακοσμημένο στην κάτω περιφέρεια με έκτυπα κυμάτια, στη δε θολωτή επιφάνεια με φολιδωτά ή λεπιδωτά κοσμήματα. Την επιφάνεια αυτή διατρέχει από δύο πλευρές, από μια σειρά ανθεμίων που καταλήγουν στο ανωφερές κέντρο της στέγης όπου μετασχηματίζονται σε ακανθωτό επίθημα πάνω στο οποίο στηριζόταν ο χάλκινος τρίποδας, το έπαθλο του Λυσικράτη που το υποστήριζαν δύο αγαλματίδια Σάτυρου και Δελφίνου.

 

 

3. Η σημασία του μνημείου

Το Μνημείο του Λυσικράτη δεν είναι μόνο σημαντικό λόγω της σύνδεσης του με τον πολιτισμό της Αθήνας και το θέατρο, αλλά και λόγω της ιστορικής και πολιτικής σημασίας του. Η κατασκευή του αποτελεί απόδειξη της ισχυρής επιρροής που είχαν οι ιδιώτες ευεργέτες (γνωστοί ως "χορηγοί) στην κοινωνική και πολιτική ζωή της Αθήνας. Αυτοί οι ευεργέτες χρηματοδοτούσαν θεατρικές παραγωγές, γεγονός που συνέβαλλε στη διάδοση του πολιτισμού και της τέχνης της πόλης.

Το μνημείο είναι επίσης σημαντικό γιατί είναι το μοναδικό διατηρημένο παράδειγμα "χορηγικού μνημείου" από την κλασική εποχή και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τις τεχνικές και την αισθητική της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής.

4. Η διατήρηση του μνημείου

Σήμερα, το Μνημείο του Λυσικράτη είναι ένα από τα πιο γνωστά μνημεία της Αθήνας και αποτελεί σημείο τουριστικού ενδιαφέροντος. Βρίσκεται στην περιοχή της Πλάκας, κοντά στην πλατεία Συντάγματος. Αν και ο τρίποδας και πολλές διακοσμητικές λεπτομέρειες έχουν χαθεί, το μνημείο παραμένει μια σημαντική μαρτυρία του πολιτιστικού και θεατρικού πλούτου της αρχαίας Αθήνας.

Η ιστορία του Μνημείου του Λυσικράτη αποδεικνύει τη σημασία που είχαν οι θεατρικοί αγώνες στην κοινωνική ζωή της Αθήνας και την έντονη σχέση που υπήρχε μεταξύ πολιτικής, τέχνης και κοινωνικής αναγνώρισης στην αρχαιότητα.

 

 

5. Το μνημείο ως Μονή

Η σύνδεση του Μνημείου του Λυσικράτη με τους Καπουτσίνους είναι ιστορική και αφορά την χρησιμοποίησή του ως μέρος του μοναστηριού τους κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα.

Το 1685, στο χώρο γύρω του ιδρύθηκε μια γαλλική μονή καπουτσίνων. Η μονή αγόρασε το μνημείο, το οποίο αποκαλούνταν πλέον «Φανός του Δημοσθένη». Η ονομασία του αυτή οφειλόταν στο ότι κατά τα μεσαιωνικά χρόνια θεωρούσαν ότι η άκανθος ήταν η βάση κάποιου φαναριού και έτσι έλαβε το όνομα «λύχνος» ή  φανάρι του Διογένους....

Το μνημείο σήμερα βρίσκεται σε καλή κατάσταση και οφείλει τη διάσωσή του ακριβώς στην εγκατάσταση των Καπουτσίνων μοναχών στην Αθήνα, την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Οι Καπουτσίνοι, έφτασαν στην Αθήνα για να προσηλυτίσουν τους Αθηναίους και να ενισχύσουν τη Ρωμαιοκαθολική παρουσία στην Ελλάδα. Οι Καπουτσίνοι ανήκαν σε ένα τάγμα της Καθολικής εκκλησίας και πήραν το όνομά τους από την κουκούλα που φορούσαν στο κεφάλι τους. Είχαν μακριά γένια και φορούσαν καφέ ράσα. Το τάγμα ιδρύθηκε από τον Φραγκισκανό μοναχό Ματθαίο ντε Μπάσι και ταξίδευαν σε όλη την Ευρώπη για να μεταδώσουν τις ιδέες τους. Το 1669 έφτασαν και στην Αθήνα και αγόρασαν για 150 σκούδα (νομίσματα της εποχής), ένα σπίτι κάτω από την Ακρόπολη, όπου έστησαν το Μοναστήρι τους.

Εγκαταστάθηκαν λοιπόν στην περιοχή γύρω από το Μνημείο του Λυσικράτη και χρησιμοποίησαν το μνημείο ως μέρος του μοναστηριού τους και τον χώρο γύρω από αυτό ως τόπο για τη διαμονή τους.

Η μετατροπή αυτή του μνημείου σε μέρος του μοναστηριού περιλάμβανε την κατασκευή μικρών κελιών και άλλων υποδομών γύρω από το μνημείο, δημιουργώντας έτσι ένα μοναστικό συγκρότημα. Οι Καπουτσίνιοι δεν προχώρησαν σε σημαντική αλλοίωση της αρχιτεκτονικής του Μνημείου του Λυσικράτη, αλλά το χρησιμοποίησαν για τις δικές τους ανάγκες και πρακτικές.

Το μνημείο έγινε γνωστό σε Γαλλία και Αγγλία μέσω των γκραβούρων του και «βελτιωμένες» εκδοχές του δημιουργήθηκαν σε αρκετούς κήπους στην Αγγλία. Μάλιστα οι νεαροί Βρετανοί αρχιτέκτονες Τζέιμς Στιούαρτ (James Stewart) και Νίκολας Ρεβέττ (Nicholas Revett) δημοσίευσαν τα πρώτα μετρημένα σχέδια του μνημείου στο βιβλίο τους Antiquities of Athens (Λονδίνο: 1762).

Ο λόρδος Βύρων έμεινε στη μονή κατά τη διάρκεια της δεύτερης επίσκεψης του στην Ελλάδα. Το 1818 ο μοναχός Φραγκίσκος φύτεψε στους κήπους της μονής τα πρώτα φυτά τομάτας στην Ελλάδα. Το 1821 η μονή κάηκε και εν συνεχεία κατεδαφίστηκε, ενώ το μνημείο παρέμεινε «ακέραιο» και εκτεθειμένο στις καιρικές συνθήκες. Το 1829, οι μοναχοί προσέφεραν το κτίσμα σε έναν Άγγλο περιηγητή, αλλά αποδείχθηκε πως ήταν πολύ δύσκολο για να αποσυναρμολογηθεί και να τοποθετηθεί σε πλοίο.

Αργότερα Γάλλοι αρχαιολόγοι καθάρισαν τα συντρίμμια από το μισοθαμμένο μνημείο και ερεύνησαν την περιοχή για χαμένα τμήματα του. Τη περίοδο 1876-1887, οι αρχιτέκτονες Φρανσουά Μπουλανζέ (François Boulanger) και Ε. Λεβιότ (E. Leviot) διήθυναν την αναστήλωση του, υπό την καθοδήγηση της γαλλικής κυβέρνησης.

Αν και υπήρξε πρόβλημα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του μνημείου, που ξεκίνησε από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, τελικά αυτό κατέληξε ως ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου με παραχωρήσεις που έγιναν προς την Γαλλία (παραχώρηση οικοπέδου για την εγκατάσταση της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής) και προς την Καθολική Εκκλησία με την παραχώρηση οικοπέδου για την ανέγερση της Καθολικής Εκκλησίας των Αθηνών.

 

 

6. Επιρροή του μνημείου

Διάσημες βρετανικές εκδοχές του μνημείου περιλαμβάνουν το Μνημείο Ντάγκαλντ Στιούαρτ και το Μνημείο Μπερνς, αμφότερα στο Κάλτον Χιλ του Εδιμβούργου, το καμπαναριό της εκκλησίας του Αγίου Γκιλ στο Έλγιν, και τους κήπους του Σάγκμπορο του Σταφορντσάιρ. Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή στο Τσίτσεστερ, έχει στην κορυφή του, μια «παράλογη μικρογραφία» του μνημείου. Ο ελληνορθόδοξος καθεδρικός ναός των Αγίων Πάντων στο Λονδίνο έχει επίσης αντίγραφο του μνημείου στο άνω μέρος της εισόδου του.

Στις ΗΠΑ, το μνημείο του Λυσικράτη ήταν το μοντέλο του Γουίλιαμ Στρίκλαντ (William Strickland) για τον θόλο του Merchants' Exchange στην Φιλαδέλφεια και επίσης αντιγράφηκε από τον ίδιο για τον θόλο στην κορυφή του Καπιτωλίου της Πολιτείας του Τενεσί στο Νάσβιλ. Ο σχεδιασμός του Portland Breakwater Light στο Μέιν ήταν προϊόν έμπνευσης από το μνημείο. Υιοθετήθηκε στην κατασκευή πολλών μνημείων του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου και επιστέγασε πολλούς πύργους του αρχιτεκτονικού ρεύματος Beaux-Arts, όπως οι πύργοι Σαν Ρέμο στη Νέα Υόρκη. Το πιο επιφανές παράδειγμα είναι το Μνημείο Στρατιωτικών και Ναυτικών που σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονες Σαρλ και Άρθουρ Στόουτον (Charles and Arthur Stoughton) στη περιοχή Ρίβερσαϊντ Ντράιβ της Νέας Υόρκης το 1902. Μια μπρούτζινη μικρογραφία του μνημείου παραδίδεται στα βραβεία Ρίτσαρντ Ντρίχαους (Richard H. Driehaus) σε έναν εν ζωή αρχιτέκτονα του οποίου η δουλειά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των αξιών της παραδοσιακής και κλασικής αρχιτεκτονικής σε ένα σύγχρονα δομημένο περιβάλλον.

Στην Αυστραλία, υπάρχει μια εκδοχή του μνημείου στον Βασιλικό Βοτανικό Κήπο του Σίδνεϊ στη Νέα Νότια Ουαλία. Επίσης αναπαρίσταται στο Βωμό της Μνήμης (Shrine of Remembrance) στη Μελβούρνη, όπου σχηματίζει ένα κορονοειδές στοιχείο στην πυραμιδοειδή οροφή του μνημείου.

Πηγές:

Διαδίκτυο

Μηχανη του Χρόνου

Βίκιπαιδεία

 

Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ (Φοινικιά Ρεθύμνου)

 

Μια εκδρομή στον Πλακιά Ρεθύμνου μου έδωσε την ευκαιρία να επισκεφθώ τυχαία την υπό αναστήλωση Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ σε απόσταση 4 χιλιομέτρων από τα Σέλλια. Για την ακρίβεια η Μονή βρίσκεται σε μια παράκαμψη 1 χλμ πάνω στην επαρχιακή οδό Χώρας Ροδακίνου –Σέλλιας και σε απόσταση 3 χιλιομέτρων μακριά από τα Σελλια.

Για μένα και για την παρέα μου ήταν μια ευτυχής συγκυρία καθώς μας δόθηκε η ευκαιρία  όχι μόνο να επισκεφθούμε ένα ξεχωριστό ιερό τόπο αλλά να θαυμάσουμε και την εξαιρετική δουλειά αναστήλωσης που οφείλεται ουσιαστικά στις προσπάθειες και το μεράκι ενός εφημέριου! Ενός άξιου ιερέα από αυτούς που προσελκύουν τον κόσμο.....

Μετά το τέλος της επισκεψής μας υποσχεθήκαμε ότι θα ξαναεπισκεφθούμε το χώρο την επόμενη χρονιά, που όπως ελπίζουν οι συντελεστές της αναστήλωσης, το έργο θα έχει ολοκληρωθεί

 

 

 

Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ 

βρίσκεται λοιπόν 4χλμ. δυτικά του χωριού Σελλιά, στη θέση του εγκαταλελειμμένου οικισμού Φοινικιά του Δήμου Αγίου Βασιλείου πάνω από το ρέμα που δημιουργεί το όμορφο φοινικόδασος της Σούδας.

Ο Φοινικιάς ήταν ο παράλιος αρχαίος οικισμός που αναφέρεται από το Στράβωνα (1ος αιώνας μ.χ) ως "Φοίνικας των Λαμπαίων". Από την εποχή της Ενετοκρατίας αναφέρεται επίσημα στην επαρχία Αγίου Βασιλείου, από τον Barozzi το 1577, από το Βασιλικάτα το 1630 και έκτοτε συνεχώς έως και τις αρχές του 20ου αιώνα.

Στην απογραφή που έγινε από τους Τούρκους κατά τη διάρκεια του Ενετοτουρικού Πολέμου (1645-2669,), αναφέρεται ως χωριό που είχε 22 οικίες Χριστιανών. Ο Φοινικιάς εμφανίζεται σε όλες τις επίσημες απογραφές έως το 1920 αλλά στην απογραφή του 1940 δεν γίνεται καμία αναφορά, καθ όσον οι κάτοικοι του είχαν μετοικήσει πλέον στο χωριό Σελλιά.

Στον οικισμό του Φοινικιά κατασκευάσθηκε πιθανότητα το 18ο αιώνα, η Ιερά Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ, μετόχι αρχικά της Ιεράς Μονής Προφήτη Ηλία Ρουστίκων έως το 1925, οπότε δια νόμου αποδόθηκε στο Ταμείο Εφέδρων Αξιωματικών και αργότερα παραχωρήθηκε από τους κληρούχους στην Ενορία Σελλίων.

Ο Βρεττανός περιηγητής Ρ. Πασλευ (R. Pashley) αναφέρει το 1834 ότι ο Φοινικιάς ήταν κάτι παραπάνω από ένα απλό μετόχι της Ιεράς Μονής Ρουστίκων.

Η Ιερά Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ ήταν ένα πολυλειτουργικό, μικρών διαστάσεων φρουριακό κτηριακό συγκρότημα αποτελούμενο από τρεις πτέρυγες. Ήταν ανοικτό στο νότιο μέρος του και εκτεινόταν ανατολικά του μικρού ναού του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, ο οποίος βρίσκεται έξω από το περίγραμμα της μονής. Ο ναός αυτός είναι μικρός, μονόκλιτος, με οξυκόρυφο θόλο, με σαφή μορφολογικά στοιχεία βενετσιάνικης επιρροής και τεχνικής και είναι αφιερωμένος στον Μιχαήλ Αρχάγγελο. Κατά την παράδοση ο ναός αφιερώθηκε στον Αρχάγγελο Μιχαήλ προκειμένου ο "στρατηγός των Αγγέλων "να προστατεύει την περιοχή, όπου αποβιβάστηκε ο Απόστολος Παύλος.

 

Το μοναστηριακό συγκρότημα, το οποίο διασώθηκε σε ερειπιώδη κατάσταση, αποτελεί ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα ντόπιας λαϊκής αρχιτεκτονικής του 18ου αιώνα. Όλα τα χαρακτηριστικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής του συγκροτήματος σώζονται ως και σήμερα, η στεγασμένη με κουβούκλιο δεξαμενή, οι παρακείμενοι κίονες για τη στέγαση αναρριχητικού φυτού και κυρίως η επιχρισμένη δυτική πρόσοψη του συγκροτήματος (δεξιά της εισόδου) στην οποία διατηρούνται έως και σήμερα εγχάρακτα διακοσμητικά μοτίβα (φύλλα φοίνικα και ένα καραβάκι).

Οι εξωτερικοί τοίχοι του συγκροτήματος δεν έχουν παράθυρα και περικλείουν το μοναστήρι, δημιουργώντας ένα μικρό οχυρό, προστατεύοντας το μετόχι από τις εχθρικές επιδρομές. Στο κέντρο υπάρχει η αυλή με το πηγάδι που έδινε ζωή σε μοναχούς, ζώα και καλλιέργειες.  

Από την πρώτη στιγμή φαίνεται ο αγροτικός χαρακτήρας του μετοχίου του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, καθώς στο συγκρότημα υπήρχε μεγάλο ελαιοτριβείο (φάμπρικα). Το μετόχι είχε στην κυριότητά του μεγάλες εκτάσεις γης με ελαιώνες, αποδίνοντας μεγάλο πλούτο στη Μονή Ρουστίκων. Στο χώρο σήμερα υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον λαογραφικό μουσείο, που επικεντρώνεται στην ιστορία της φάμπρικας.

Μέσα στο κτηριακό συγκρότημα βρίσκονταν το Ηγουμενείο, η Τράπεζα, το μαγειρείο, τα κελιά, οι χώροι του βοσκού και άλλοι κοινόχρηστοι χώροι. Σήμερα μετά τις εργασίες αναστύλωσης, οι οποίες άρχισαν το 2004, αποκαταστάθηκε στην παλαιά του μορφή το ελαιοτριβείο, το οποίο φιλοξενεί και το λαογραφικό μουσείο, και το Ηγουμενείο, ενώ σύντομα θα αποκατασταθούν οι υπόλοιποι χώροι που θα στεγάσουν το εκκλησιαστικό μουσείο, τη βιβλιοθήκη, το αρχονταρίκι και τα κελιά των μελλοντικών μοναχών.

 

Ο Απόστολος Παύλος στον οικισμό Φοινικιά

Στην περιοχή του οικισμού Φοινικιά σύμφωνα με προφορική παλαιότατη παράδοση αποβιβάστηκε ο Απόστολος Παύλος κατά τη μεταγωγή του στη Ρώμη για να δικασθεί από τον Ρωμαίο αυτοκάτορα το έτος 59 μ,Χ. Η παράδοση αυτή, έχει προφανώς ως αφετηρία την περιγραφή του Αποστόλου Λουκά στις Πράξεις των Αποστολών, όπου αναφέρεται επί λέξει: "... επειδή ο λιμήν (εννοεί οι Καλοί Λιμένες), ήτο ακατάλληλος δια να παραχειμάσωμεν εκεί, οι περισσότεροι επήραν την απόφασιν να ανοιχθούν από εκεί στο πέλαγος, μήπως και ημπορούσαν να φθάσουν και να παραχειμάσουν εις ένα λιμάνι της Κρήτης, ονόματι Φοίνικας, που έβλεπε προς τα νοτιοδυτικά και βορειοδυτικά" (Πράξεις των Αποστόλων 27,12)

Ερμηνευτικό πρόβλημα παραμένει κατά την επιστήμη ο προσδιορισμός του προορισμού του πλοίου. Κατά μια εκδοχή ο Φοίνιξ των Πράξεων των Αποστόλων είναι ο αρχαίος οικισμός του "Φοίνικα των Λαμπαίων" που ταυτίζεται με τον σημερινό οικισμό του Φοινικιά.

 

Η Μονή καταφύγιο επαναστατών

 

 Η Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ υπήρξε καταφύγιο επαναστατών κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Σε αυτή βρήκαν κατάλυμα πολλοί επαναστάτες της περιοχής για να γλυτώσουν από τους Τούρκους. Σε ανέκδοτο κώδικα του 1830 αναφέρεται ότι ο ηγούμενος Ματθαίος, συγκέντρωσε όλα τα πολύτιμα αντικείμενα της Μονής  των Ρουστίκων και τα μετέφερε μεταξύ άλλων περιοχών και στο μετόχι του Φοινικιά και από κει με ιστιοφόρο προσπαθήστε να τα μεταφέρει στην απελευθερωμένη Ελλάδα, όμως συνελήφθη και οδηγήθηκε στο Ελαφονήσι.

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω οι εργασίες αποκατάστασης άρχισαν το 2004 και ήδη βρίσκονται στο στάδιο της αποπεράτωσης τους. Ευσεβής πόθος των κατοίκων της περιοχής είναι να εγκατασταθεί στο μέλλον μοναχική αδελφότητα, ούτως ώστε να συνεχισθεί και η θρησκευτική πορεία της Ιεράς Μονής.

ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ: Κάθε χρόνο στις 8 Νοεμβρίου.

 

 

Επικοινωνία - Διεύθυνση

Ενορία Σελλίων Δήμου Αγίου Βασιλείου, ΤΚ 74053,

Εφημέριος πρωτ. Ιωάννης Βάθης, τηλ 697778815S,

e- mail: ioanisvathis@yahoo.gr

Πηγή:

Ενημερωτικό φυλλάδιο Ιεράς Μονής Αρχαγγέλου Μιχαήλ

Μονή Μιχαήλ Αρχαγγέλου (Φοίνικας) - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com

Μονή Παναγιάς Περαμπελιώτισσας

 

Μονή Παναγιάς Περαμπελιώτισσας

 

Το μοναστήρι της Παναγίας της Περαμπελιώτισσας, γνωστό στους εκκλησιαστικούς κύκλους ως Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου, βρίσκεται βόρεια από το χωριό Κουρούνες και νότια του Νοφαλιά κοντά στη Νεάπολη.

 

Κτισμένο την εποχή της Ενετοκρατίας, σήμερα το μοναστήρι στέκεται ερειπωμένο καταμεσής του εγκαταλελειμμένου μικρού οικισμού Περάμπελα, ο οποίος αναπτύχθηκε όταν το μοναστήρι λειτουργούσε. Κατά τη μεγάλη επανάσταση του 1866, στη μονή βρήκαν καταφύγιο πολλοί πρόσφυγες από τα γύρω χωριά. Σήμερα, σώζεται η εκκλησία (καθολικό) και ελάχιστα κτίρια του μοναστηριακού συγκροτήματος.

 

Το μοναστήρι είναι ακόμη και σήμερα διάσημο για την εικόνα της Παναγίας της Περαμπελιώτισσας, η οποία θεωρείται θαυματουργή και προσελκύει πιστούς από όλη η Κρήτη στις 8 Σεπτεμβρίου.

 

Να συμπληρώσουμε όμως τα παραπάνω και με την μαρτυρία του Μιχάλη Χουρδάκη Νίσπιτα

 

8 Σεπτεμβρίου, τση Περαμπελιανής, τση Σουβλιώτισσας

 

 Γι αυτό καθεαυτό το Γενέσιον της Παναγίας, δε γνωρίζω καμιά θρησκευτική λαϊκή παράδοση να σώζεται στο Μεραμπέλο. Για να τιμήσει όμως ο συγγραφέας τη μεγάλη αυτή θεομητορική εορτή, θα αναφερθεί στο μοναστήρι της Περαμπελιανής Παναγίας που είναι αφιερωμένο στη γέννηση της Θεοτόκου. 

 

Στο παλιό αυτό μοναστήρι ολοχρονίς, αλλά ιδιαίτερα τούτη τη μέρα, συγκεντρώνεται πλήθος πιστών αφού περιβάλλεται με θρύλους και παραδόσεις στη μακρόχρονη παρουσία του και παρουσιάζει αρκετό ενδιαφέρον. 

 

Πρέπει αυτό όπως και άλλα μοναστήρια του Λασιθιού, να έπαιξε σημαντικό ρόλο στους ξεσηκωμούς του υπόδουλου νησιού και ας το έχουν οι ιστορικοί αγνοήσει. 

 

Μάχες πολύνεκρες πρέπει να ΄γιναν σ’ αυτό το ήρεμο μικρό οροπέδιο του Μεραμπέλου και μαρτυρία υπάρχει από τους πολλούς ομαδικούς τάφους που βρίσκονται στα γύρω χωράφια. Έσκαβες παλιά εδώ κι έβγαιναν από τη γη κόκαλα και γαστριά. 

 

Καμιά σοβαρή έρευνα δεν έχει γίνει μέχρι τις μέρες μας στην περιοχή, όπως με έχει διαβεβαιώσει ο αναστηλωτής αρχαίων ευρημάτων κ. Νικάκης, έστω κι αν τα ευρήματα και η πρόχειρη έρευνα των αρχαιολόγων, μαρτυρούν, ότι, η ιστορία της περιοχής ξεκινά από τα Δρήρεια χρόνια. 

 

Τα διάφορα όστρακα που βρίσκονται σκόρπια στα γύρω λενικά (ελληνικά) χωράφια και ειδικότερα ο φαρδύς ασπαλαθιασμένος και καλντιριμένος δρόμος (6 μέτρα φάρδος) που οδηγεί σε αρχαίο καμίνι στη θέση Κεφάλα, μαρτυρούν αρχαίο εμπορικό κέντρο, τα δε γαστριά (όστρακα), είναι της ίδιας τεχνοτροπίας με αυτά των λενικών χωραφιών του χωριού Κουρούνες που θεωρείται κέντρο αγγειοπλαστικής της αρχαίας Δρήρου. 

 

Ενώ υπάρχουν λοιπόν τόσο σοβαρές ενδείξεις, η περιοχή των Περαμπέλων, εξακολουθεί να κρατά κρυφή ακόμη στην αγκαλιά της τη δική της ιστορία. 

 

Σ’ αυτό εδώ τον τόπο λοιπόν, πιστοί χριστιανοί, έχτισαν το μοναστήρι της Παναγίας με τα κελιά και το κύκλωσαν με τοίχους ψηλούς, ώστε και προμαχώνας της θρησκείας να είναι και κάστρο λευτεριάς του υπόδουλου νησιού. 

 

Μια μακρόστενη εικόνα πάνω από τη βοηθητική πόρτα του ιερού της εκκλησίας όπως λέει η λαϊκή μας παράδοση, είναι έργο του πρώτου μαθητή του Δομίνικου Θεοτοκόπουλου, αλλά και οι υπόλοιπες εικόνες, παμπάλαιες κι αυτές, είναι έργα παλιών θεόπνευστων αγιογράφων. 

 

Γενέσιο της Θεοτόκου

 

«Η γέννηση της Ευλογημένης Παρθένου Μαρίας», έργο του Τζόττο, στο Παρεκκλήσιο Σκροβένι της Πάδοβας (περ. 1305)

 

Το Γενέσιο της Θεοτόκου ή Γενέθλιο της Θεοτόκου είναι χριστιανική εορτή που αναφέρεται στη γέννηση της Παναγίας. Ο πλήρης τίτλος της εορτής είναι Γενέθλιον τῆς ὑπεραγίας δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας και ανήκει στις Θεομητορικές εορτές.

 

Η κανονική Αγία Γραφή δεν καταγράφει τη γέννηση της Παναγίας. Η πρώτη γνωστή αναφορά στη γέννησή της βρίσκεται στο Πρωτοευαγγέλιο του Ιακώβου (ε΄ 2), ένα απόκρυφο κείμενο του τέλους του Β΄ αιώνα. Από το κείμενο αυτό γνωρίζουμε και τα ονόματα των γονέων της: Ιωακείμ και Άννα.

 

Συνήθως η Χριστιανική Εκκλησία εορτάζει τους αγίους μόνο την ημέρα του θανάτου τους, αλλά ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής και η Παναγία αποτελούν εξαίρεση. Η αιτία για το γεγονός αυτό έγκειται στην ιδιαίτερη αποστολή του καθενός στην ιστορία της δράσεως της Αγίας Τριάδας για τη σωτηρία των ανθρώπων, αλλά και στην παράδοση ότι αμφότεροι υπήρξαν ευλογημένοι από την κοιλιά της μητέρας τους (καθώς και ο προφήτης Ιερεμίας).

 

Το χαρμόσυνο γεγονός της γεννήσεως της Θεοτόκου εορτάζεται ως Θεομητορική εορτή από την Ορθόδοξη, τις Ανατολικές Καθολικές και τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αλλά και από τα περισσότερα λειτουργικά ημερολόγια της Αγγλικανικής Εκκλησίας στις 8 Σεπτεμβρίου. Απλώς στις χώρες που ακολουθούν το παλαιό (Ιουλιανό) ημερολόγιο και στο Άγιο Όρος, η εορτή αντιστοιχεί στις 21 Σεπτεμβρίου του νέου (πολιτικού) ημερολογίου.

 

Ακόμη και η Αρμενική Αποστολική Εκκλησία εορτάζει το Γενέθλιο της Θεοτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου. Μόνο η Κοπτική Εκκλησία της Αλεξάνδρειας και η Αιθιοπική Εκκλησία το εορτάζει στις 9 Μαΐου.

 

Η περίσταση αυτή εορτάζεται ευρύτατα σε πολλά έθνη της Γης.

 

Πηγή:

 

Facebook/Μιχάλης Χουρδάκης Νίσπιτας

Μονή Παναγιάς Περαμπελιώτισσας - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/θρησκευτικά-μνημεία-κρήτη/ανενεργά-μοναστήρια-και-ερημητήρια/οι-ανενεργές-μονές-του-μιραμπέλου/μονή-παναγιάς-περαμπελιώτισσας

https://el.wikipedia.org/wiki/Γενέσιο_της_Θεοτόκου