Παιδιά σε εμπόλεμες ζώνες

 

Παιδιά σε εμπόλεμες ζώνες

Μια σιωπηλή τραγωδία που δεν πρέπει να γίνει κανονικότητα

«Υπερασπίσου το παιδί.

Γιατί αν γλιτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα»

Όσοι είχαν την ατυχία να μεγαλώσουν μέσα σε μια εμπόλεμη ζώνη δεν χρειάζονται εξηγήσεις. Ο πόλεμος είναι ασφαλώς κόλαση για όλους όμως για τα παιδιά είναι κάτι ακόμη πιο σκοτεινό: μια χαοτική, αποπροσανατολιστική πραγματικότητα που αδυνατούν να κατανοήσουν.

Υπάρχουν παιδιά που πρόλαβαν να ζήσουν μόνο για λίγο. Να γνωρίσουν την αγάπη των γονιών τους, τη συντροφικότητα των αδελφών τους, τις εύθραυστες χαρές και τις αναπόφευκτες δυσκολίες της ζωής. Και ύστερα, να χαθούν.

Στον κόσμο των εμπόλεμων ζωνών υπάρχουν χιλιάδες παιδιά που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Παιδιά που γεννήθηκαν και πέθαναν μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Παιδιά που δεν πρόλαβαν να αποκτήσουν αναμνήσεις, όνειρα ή μέλλον.

Κάποια από αυτά παραμένουν ακόμη θαμμένα κάτω από τα ερείπια. Οι προσπάθειες εντοπισμού τους συχνά εμποδίζονται από την συνέχιση του πολέμου, την έκταση της καταστροφής και την έλλειψη εξοπλισμού. Σε πολλές περιπτώσεις, η ταυτοποίηση είναι αδύνατη. Έτσι, δεν θα υπάρξει ποτέ ένα όνομα, ένας τάφος, μια τελετή αποχαιρετισμού.

Και ακόμη κι όταν υπάρχει τάφος, συχνά δεν υπάρχουν γονείς για να πενθήσουν.

Υπάρχουν όμως και εκείνα τα παιδιά που επέζησαν τραυματισμένα, ακρωτηριασμένα, σημαδεμένα για πάντα. Σε νοσοκομεία μακριά από τον τόπο τους, κουβαλούν όχι μόνο τα σωματικά τραύματα, αλλά και ένα βάρος που δεν μπορούν να εξηγήσουν.

Τα μεγαλύτερα παιδιά προσπαθούν να σταθούν όρθια μέσα στον πόνο. Με όση δύναμη τους έχει απομείνει, υψώνουν ένα χέρι, ένα βλέμμα, ένα μήνυμα αντοχής. Σαν να θέλουν να πουν ότι όσα έχασαν δεν ήταν μάταια.

Τα μικρότερα, όμως, κοιτούν γύρω τους με απορία. Δεν καταλαβαίνουν τι έχει συμβεί. Δεν καταλαβαίνουν γιατί λείπουν οι γονείς τους, γιατί άλλαξαν όλα, γιατί ο κόσμος τους διαλύθηκε.

Μιλούν για τους δικούς τους ανθρώπους σαν να πρόκειται να επιστρέψουν. Περιμένουν. Ελπίζουν. Χωρίς να γνωρίζουν ότι η απώλεια είναι οριστική.

Ο πόλεμος δεν αφαιρεί μόνο ζωές· αφαιρεί και την αίσθηση της ασφάλειας, της λογικής, της συνέχειας. Για ένα παιδί, αυτό είναι ίσως το πιο βαρύ τραύμα.

Κι όμως, μέσα σε αυτή τη διαρκή καταστροφή, υπάρχει ένας ακόμη μεγαλύτερος κίνδυνος: η συνήθεια. Η κανονικοποίηση.

Όταν η εικόνα νεκρών παιδιών επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, κινδυνεύει να γίνει απλώς «άλλη μία είδηση». Όταν οι αριθμοί μεγαλώνουν, η ευαισθησία μικραίνει. Και τότε, το αδιανόητο αρχίζει να φαίνεται αναπόφευκτο.

Αν αποδεχτούμε ότι ο θάνατος παιδιών είναι «μέρος του πολέμου», τότε έχουμε ήδη χάσει κάτι βαθύτερο από οποιαδήποτε σύγκρουση: την ίδια μας την ανθρωπιά.

Δεν πρόκειται για μια τραγωδία που αφορά μόνο μια χώρα ή μια περιοχή. Είναι μια συλλογική αποτυχία. Κάθε παιδί που χάνεται, κάθε παιδί που τραυματίζεται, κάθε παιδί που μεγαλώνει μέσα στον φόβο, είναι μια πληγή που ανήκει σε όλους μας.

Οι νόμοι, οι συμβάσεις και οι διεθνείς αρχές υπάρχουν. Όμως, όταν δεν εφαρμόζονται, μετατρέπονται σε κενά λόγια. Και για όσους υποφέρουν, αυτό δεν φέρνει παρηγοριά παρά μόνο θυμό και απογοήτευση.

Γι’ αυτό το αίτημα είναι απλό, αλλά επιτακτικό:

Να μην επιτρέψουμε να γίνει ο θάνατος των παιδιών κάτι φυσιολογικό.

Να μην αρκεστούμε στην αδιαφορία, ούτε στην πρόσκαιρη συγκίνηση. Ούτε καν στην αγανάκτηση, αν αυτή δεν οδηγεί σε πράξη.

Τα παιδιά δεν ανήκουν στον πόλεμο. Δεν είναι «παράπλευρες απώλειες». Δεν είναι αριθμοί.

Είναι ζωές που άξιζαν να ζήσουν.

Και η ευθύνη να το θυμόμαστε και να το υπερασπιζόμαστε είναι απόλυτα δική μας.

κγ 

Τα παιδιά της Γάζας συνεχίζουν να πεθαίνουν από την πείνα

Τα παιδιά της Γάζας συνεχίζουν να πεθαίνουν από την πείνα

του Juan Cole – 9 Οκτωβρίου 2025

Το σχέδιο ειρήνης του Τραμπ οδήγησε τελικά σε μια συμφωνία εκεχειρίας ανάμεσα στη Χαμάς και το Ισραήλ, η οποία περιλαμβάνει ανταλλαγή κρατουμένων. Ωστόσο, κρίσιμα σημεία – όπως η πλήρης αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων και η παράδοση μιας αφοπλισμένης Χαμάς – παραμένουν υπό διαπραγμάτευση. Η κατάσταση παραμένει επισφαλής.

Αξίζει να θυμόμαστε ότι από το 1993, το Ισραήλ είχε συμφωνήσει να αποσυρθεί σταδιακά από τη Δυτική Όχθη. Τριάντα χρόνια μετά, κυβερνητικοί αξιωματούχοι μιλούν ανοιχτά για την πλήρη προσάρτηση της περιοχής και την απέλαση των αυτόχθονων Παλαιστινίων.

 

Ανεξαρτήτως πολιτικής, όμως, ένα πράγμα είναι σαφές: η ανθρωπιστική ανάγκη για κατάπαυση του πυρός και τερματισμό της πολιορκίας είναι επείγουσα. Το ανθρώπινο κόστος κάθε επιπλέον ημέρας πολέμου είναι ανείπωτο.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The Lancet από τη Δρ. Masako Horino και την ομάδα της, η απόφαση του Ισραήλ να διακόψει την παροχή τροφίμων στη Γάζα τον Απρίλιο είχε ολέθριες συνέπειες. Μέχρι τον Αύγουστο, σχεδόν 16% των παιδιών παρουσίαζαν σοβαρή απώλεια μυϊκής μάζας λόγω υποσιτισμού– μια ιατρική κατάσταση που προκύπτει από οξύ υποσιτισμό. Περίπου 4% των παιδιών βρίσκονταν σε ακόμα σοβαρότερη κατάσταση, κάτι που απειλεί άμεσα τη ζωή τους.

Αυτά τα παιδιά – πάνω από 54.600 – χρειάζονται άμεση ιατρική φροντίδα και ενισχυμένη διατροφή. Χωρίς βοήθεια, πολλά από αυτά ενδέχεται να πεθάνουν. Ακόμα κι αν επιβιώσουν, είναι πολύ πιθανό να υποστούν μόνιμες βλάβες στην υγεία τους λόγω της κακής διατροφής.

 

Από τότε που η κυβέρνηση Νετανιάχου περιόρισε τη ροή τροφίμων, οι τιμές εκτοξεύτηκαν. Μέχρι τον Ιούλιο, οι τιμές τροφίμων είχαν αυξηθεί κατά 100 φορές. Ο νομπελίστας οικονομολόγος Amartya Sen είχε πει ότι οι λιμοί δεν προκύπτουν από έλλειψη τροφίμων, αλλά από το ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να τα αγοράσουν. Στη Γάζα, όμως, το πρόβλημα είναι διπλό: η τροφή είναι ελάχιστη και απλησίαστη οικονομικά.

Περίπου 80% της γεωργικής γης έχει καταστραφεί από τις ισραηλινές επιθέσεις, ενώ οι ψαράδες πυροβολούνται συχνά από το ναυτικό. Η Γάζα έχει ουσιαστικά αποκοπεί από κάθε δυνατότητα αυτάρκειας.

Η UNRWA (Υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες) μετρά την περίμετρο του μέσου-άνω βραχίονα των παιδιών για να αξιολογήσει την κατάσταση της θρέψης τους. Οι μετρήσεις αυτές (γνωστές ως MUAC) δείχνουν πόσο δραματικά έχει υποβαθμιστεί η υγεία των παιδιών.

Κι ενώ κάποιοι διάσημοι σχολιαστές όπως ο Bill Maher, ο Van Jones ή ο Tom Friedman αστειεύονται ειρωνικά για τα παλαιστινιακά παιδιά, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς αν γελούν το ίδιο όταν βλέπουν παιδιά με χέρια λεπτά σαν κλαδιά, κυριολεκτικά.

Η ίδια μελέτη υποστηρίζει ότι αυτά τα επίπεδα οξύτατου υποσιτισμού επιβεβαιώνουν αυτό που ήδη γνωρίζει ο ΟΗΕ: στη Γάζα επικρατεί λιμός.

 

 

Ο Δρ. Akihiro Seita, επικεφαλής του τομέα Υγείας της UNRWA, ήταν ξεκάθαρος:

«Δεκάδες χιλιάδες παιδιά στη Γάζα υποφέρουν από υποσιτισμό, αρρώστιες και κίνδυνο θανάτου εξαιτίας του πολέμου. Χωρίς σταθερή εκεχειρία και ειρήνη, αυτή η οδύνη δεν πρόκειται να τελειώσει.»

Η ίδια μελέτη εκτιμά επίσης πως πάνω από το 30% των 67.000 Παλαιστινίων που σκοτώθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια από ισραηλινές επιθέσεις ήταν παιδιά.

Επιπλέον, 40.000 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί ανεπανόρθωτα – με ακρωτηριασμούς, τύφλωση ή σοβαρές αναπηρίες.

Ο Tom Fletcher, αξιωματούχος του ΟΗΕ για τις Ανθρωπιστικές Υποθέσεις, ανέφερε ότι με την εκεχειρία στον ορίζοντα:

«Έχουμε 170.000 τόνους τροφίμων, φαρμάκων, καταλυμάτων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης έτοιμα να μπουν στη Γάζα. Το σχέδιό μας είναι ρεαλιστικό – και ξέρουμε ότι λειτουργεί.»

 

Κατά την τελευταία προσωρινή εκεχειρία, τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο, τα ποσοστά απώλειας στα παιδιά κατέβηκαν απότομα στο 5%, δείχνοντας ότι η παροχή βοήθειας μπορεί να έχει άμεσα σωτήρια αποτελέσματα.

Παρά την εντολή εκκένωσης της πόλης της Γάζας, περίπου 200.000 άνθρωποι παραμένουν παγιδευμένοι μέσα στην πόλη, υπό συνεχή βομβαρδισμό – και περιμένουν την εφαρμογή της εκεχειρίας.

Η εκεχειρία και η ανταλλαγή αιχμαλώτων είναι μόνο το πρώτο βήμα. Οι λεπτομέρειες της ειρηνευτικής συμφωνίας μπορεί να πάρουν χρόνο. Όμως, η ανάγκη να εισέλθουν άμεσα τα 170.000 φορτηγά με τρόφιμα είναι αδιαπραγμάτευτη. Αυτά τα φορτία περιμένουν εδώ και εβδομάδες στα σύνορα – εγκλωβισμένα από μια πολιτική που χρησιμοποιεί την πείνα των αμάχων ως όπλο πολέμου.

Πηγή:

https://www.juancole.com/2025/10/ceasefire-children-starving.html

https://www.newsit.gr/kosmos/gaza-grothia-sto-stomaxi-oi-eikones-me-ypositismena-paidia-sxedon-enas-anthropos-stous-treis-den-troei-gia-imeres-leei-to-wfp/4438501/

 

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ : Γάμος και ασυνείδητες ψυχικές συγκρούσεις

 

Γάμος και ασυνείδητες ψυχικές συγκρούσεις

Γράφει ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ, Συγγραφέας - ψυχίατρος

Υπάρχουν κάποιοι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή συζύγου, όπως η οικονομική κατάσταση, η κοινωνική τάξη, η εθνικότητα, η θρησκεία, η πολιτική ιδεολογία, η σωματική έλξη, τα στοιχεία προσωπικότητας, η εν γένει συμπεριφορά, τα ενδιαφέροντα και οι ασυνείδητοι ψυχολογικοί παράγοντες. Ο γάμος και οι αναπτυσσόμενες σε αυτόν συναισθηματικές σχέσεις καθορίζουν σημαντικά τη ζωή του ανθρώπου . Κατά τη διάρκεια του ενεργοποιούνται όλα τα ασυνείδητα βιώματα της παιδικής ηλικίας, με αποτέλεσμα να πυροδοτούνται εσωτερικές συγκρούσεις που πηγάζουν από τις σχέσεις με την οικογένεια, πρωτίστως με τη μητέρα και αργότερα με τον πατέρα, και τα αδέλφια. Οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας καθορίζουν το «πεπρωμένο» της ζωής μας. Μετά τον τοκετό και την έξοδο στο φως της ημέρας, το πεπρωμένο αρχίζει να αχνογράφεται με πεποιθήσεις, φιλοδοξίες και όνειρα, αλλά και με συναισθήματα εξάρτησης, ικανοποίησης και ματαίωσης. Ωστόσο, η βασική σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον αρχίζει από το στήθος της μητέρας. Όταν το στήθος δεν δίνει γάλα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του βρέφους, τότε αυτό κλαίει και θυμώνει με τη στερητική μητέρα. Το ίδιο συμβαίνει αργότερα στην ενήλικη ζωή με τη γυναίκα του ή τον σύζυγο της, όταν υφίσταται απόρριψη ή ματαίωση των προσδοκιών.

Στη φαντασίωση του το βρέφος αναζητά την κατανόηση της μητέρας του. Οι απογοητεύσεις αρχίζουν όταν θέλει αγκαλιά ενώ η μητέρα το βάζει για ύπνο, όταν του δίνει φαγητό ενώ δεν πεινά ή όταν δεν του δίνει φαγητό ενώ πεινά. Για αυτό ακριβώς κατά τους πρώτους 12 μήνες το βρέφος πρέπει να ικανοποιείται σύμφωνα με τη βούληση του. Εάν λάβει δεν θα του λείπει αργότερα, ειδάλλως μένει ένα ανοιχτό τραύμα που ζητά διαρκώς ικανοποίηση. Το βρέφος διάγει μια καταθλιπτική φάση από τον 5ο μέχρι τον 10ο μήνα, διότι αντιλαμβάνεται πλέον ότι η μητέρα του δεν φταίει για όλα. Μέχρι τότε πρόβαλλε τα πάντα σε αυτήν. Αρχίζει προοδευτικά να καταλαβαίνει, εάν βέβαια είχε μια σχετικά ικανοποιητική σχέση, ότι η μητέρα του είναι καλή, ότι το φροντίζει και ότι δεν είναι τόσο κακιά. Αντίθετα, κακό είναι εκείνο, που τη μισεί πολλές φορές. Αυτή η αμφιθυμία, δηλαδή τα αντίθετα συναισθήματα για το ίδιο πρόσωπο, είναι και η αιτία της κατάθλιψης. Μετέπειτα, η αμφιθυμία αυτή μπορεί να μεταβιβαστεί ασυνείδητα ως αγάπη και μίσος για τη (τον) σύζυγο.

Επειδή στον γάμο υφίσταται μια στενή σωματική σχέση, ανάλογη με τη σωματική σχέση νηπίου - μητέρας, το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αναμοχλεύονται και να αναβιώνονται παλαιές ασυνείδητες μνήμες της παιδικής ηλικίας, με συνέπεια την εμφάνιση συγκρούσεων. Σε πολλά ζευγάρια που συζούν, οι συγκρούσεις αυτές εξισορροπούνται κατά κάποιον τρόπο, ωστόσο έχει παρατηρηθεί ότι μόλις παντρευτούν οι συγκρούσεις γίνονται θυελλώδεις και τότε τα άτομα χωρίζουν.

Σε πολλούς ο γάμος κλείνει κάθε οδό διαφυγής και τότε αισθάνονται περιορισμένοι και εγκλωβισμένοι. Ο εγκλωβισμός τους θυμίζει τον εγκλωβισμό της παιδικής τους ηλικίας, τότε που όντες αδύναμα παιδιά δεν μπορούσαν να ξεφύγουν από την κυριαρχία της γονεϊκής οικογένειας.

Συχνά στις ανθρώπινες σχέσεις κυριαρχούν η επιθετικότητα, ο θυμός, η απιστία, η ανάγκη να πιαστούμε από κάτι ή από κάποιον και η θλίψη. Ο γάμος είναι μία από τις σημαντικότερες αιτίες της χρόνιας κατάθλιψης. Καθένας προσπαθεί να την αποφύγει με διάφορους τρόπους: οι γυναίκες με τη φροντίδα των παιδιών ή με έναν εραστή, οι άντρες με υπέρμετρη εργασία, με ποτό, ναρκωτικά, με υλοποίηση φιλοδοξιών ή με μια ερωμένη.

Καθώς μεγαλώνουμε δομούμε τον χαρακτήρα μας με διάφορες ταυτίσεις, που τελικά οδηγούν στη δημιουργία της ταυτότητας μας και του εαυτού μας. Η ταύτιση γίνεται συνήθως με τον γονέα του ίδιου φύλου, αν και υιοθετούμε συμπεριφορές και από τον άλλον γονέα. Η ταύτιση μπορεί να είναι θετική ή αρνητική. Δηλαδή, να επιδιώκουμε να μοιάσουμε στον γονέα μας ή να γίνουμε το αντίθετο. Έτσι, όταν επιλέγουμε σύντροφο, έχουμε δύο βασικά μοντέλα επιλογής, τη συμπληρωματική και την αντιθετική.

Κατά τη συμπληρωματική επιλογή αναζητούμε έναν σύντροφο που να μοιάζει με τον γονέα του αντίθετου φύλου, επειδή η ταύτιση μας έχει γίνει με τον γονέα του ίδιου φύλου. Ασυνείδητη επιθυμία είναι η επανάληψη του γονεϊκού μας μοντέλου γάμου. Η εικόνα του συντρόφου που αναζητούμε έχει τρία χαρακτηριστικά. Είναι ασυνείδητη, έχει σχηματιστεί στην παιδική ηλικία και είναι εξιδανικευμένη, δηλαδή είναι η εικόνα της μητέρας ή του πατέρα όπως θα επιθυμούσαμε να είναι και όχι όπως ήταν στην πραγματικότητα. Σε έναν τέτοιον γάμο οι προβεβλημένες εξιδανικεύσεις στον σύντροφο διαλύονται σύντομα και στην προσπάθεια να πιέσουμε τον άλλον να μοιάσει στην εικόνα που έχουμε στο ασυνείδητο μας οδηγούμεθα σε καβγάδες, διότι κανένας δεν αλλάζει εύκολα. Έτσι, δυνητικά καταλήγουμε σε κατάθλιψη λόγω απώλειας του επιθυμητού προσώπου που θα θέλαμε να αγαπήσουμε και επειδή λανθασμένα νομίσαμε αρχικά ότι το είχαμε βρει.

Η αντιθετική επιλογή είναι βασικά αντιερωτική, ελαχιστοποιεί τη σεξουαλική ευχαρίστηση και οδηγεί στην αποτυχία της σχέσης εξαρχής. Κατ' αυτήν, ο σύντροφος που διαλέξαμε είναι το αντίθετο από την ασυνείδητη εικόνα του γονέα του άλλου φύλου, δηλαδή παντρεύομαι μια γυναίκα που είναι η αντίθετη εικόνα της μητέρας μου. Αυτό συχνά συμβαίνει για οιδιπόδειους λόγους. Η ταύτιση μου είναι μεν με τον πατέρα μου, αφού είμαι και εγώ άντρας, ωστόσο τον αντιμετωπίζω ως εχθρό και επικίνδυνο, ενώ ταυτόχρονα προσλαμβάνω τη μητέρα μου ως σαγηνευτική. Όταν η μητέρα πλησιάζει με υπερβολική εγγύτητα τον γιο της και τον βάζει στη θέση του «μικρού συζύγου», ο γιος φοβάται την ερωτική σαγήνη, παρόλο που του αρέσει, και συγχρόνως φοβάται την τιμωρία του πατέρα λόγω του ανεπίτρεπτου. Όταν μεγαλώσει, από άμυνα, παντρεύεται μια γυναίκα που είναι το αντίθετο της μητέρας του.. Έτσι μειώνονται ο φόβος της τιμωρίας και το άγχος ευνουχισμού, αλλά ταυτόχρονα χάνεται η δυνατότητα να παντρευτεί μια γυναίκα επιθυμητή, όπως η μητέρα του.

Τα προαναφερθέντα έχουν επισημανθεί έμμεσα στη λογοτεχνία. Ο Τ. S. Eliot (1838-1965), Αγγλος ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας, στο «Family reunion» γράφει: «Σε ένα παλαιό σπίτι πάντα ακούγονται πράγματα. Και ακούγονται πιο πολλά από αυτά που λέγονται. Ο,τι λέγεται τώρα παραμένει στο δωμάτιο και περιμένει να έρθει το μέλλον να το ακούσει. Και ό,τι συμβαίνει τώρα άρχισε στο παρελθόν και θα συνεχιστεί στο μέλλον. Μέσα στο υπνοδωμάτιο, με τραβηγμένες τις κουρτίνες, η αγωνία -είτε πρόκειται για γέννηση είτε για θάνατο- μαζεύει μέσα τις φωνές του παρελθόντος και τις προβάλλει στο μέλλον».

Κυριακάτικη Δημοκρατία