Η δυστυχία τού να είσαι... ανιστόρητος!

 

Η δυστυχία τού να είσαι... ανιστόρητος!

Εθνικοί ποιητές, αγωνιστές του 1821 και έγκυροι ιστορικοί «απαντούν» στις βέβηλες αφέλειες κατά της Ελληνικής Επανάστασης *

γραφεί ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΝΗΣ

Δεν μας φτάνουν όλα όσα τραγικά συμβαίνουν στην Ελλάδα, δεν μας φτάνει το γεγονός ότι ενίοτε ξαναγινόμαστε «Ψωροκώσταινα», προσφάτως ήρθε στην αιχμή της επικαιρότητας ένα χτύπημα που θα το έλεγα «κάτω από τη ζώνη». Γιατί την ώρα που βρισκόμαστε στο βάραθρο και χρειαζόμαστε ψυχικές δυνάμεις για ν' ανέβουμε, κάποιος απ' αυτούς που ο Σκαρίμπας ονόμαζε «κουκουβαγιόπουλα», φιλόσοφος ποιητής στοχαστής «σοφολογιώτατος»(*), μας τάραξε την ημέρα της Εθνικής Εορτής, αναζητώντας ρόλο πρωταγωνιστή που λέει τις μεγάλες και άγνωστες αλήθειες...

Κορφολογώ: «Η Επανάσταση του '21 απέτυχε ολοκληρωτικά»... «Ελευθερωθήκαμε μόνο χάρη στην απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων και τη δράση τους στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου» (Θου, Κύριε, φυλακήν τω στόματί μου)... «Η Επανάσταση απέτυχε γιατί οι Έλληνες πολεμούσαν μεταξύ τους»... «Εκ μέρους των Ελλήνων διαπράχθηκαν θηριωδίες στην κατάληψη της Τριπολιτσάς σφάχτηκαν 30.000 άμαχοι, ανάμεσα τους και πολλοί Εβραίοι, με στόχο το πλιάτσικο»,.. Και μια περίεργη δήλωση, ότι μερικοί από τους πιο γενναίους οπλαρχηγούς μας ήταν Αρβανίτες. Λες και δεν ξέραμε όλοι μας ότι ό Μάρκος Μπότσαρης χρησιμοποιούσε λεξικό. Αλλά τι σημαίνει αυτό; Κι ο καπετάν Κώττας, ο μέγας Μακεδονομάχος δεν μιλούσε γρι ελληνικά. Αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε, στην κρίσιμη ώρα, η συνείδηση του να εκδηλωθεί υπέρ του αγώνα των Ελλήνων, στον οποίο έμεινε πιστός μέχρι τον φριχτό του θάνατο δι' απαγχονισμού, στην πλατεία του Μοναστηρίου...

Είναι της μόδας τέτοιες απόψεις. Θυμάστε για τα περί συνωστισμού... Γιατί αυτή την ώρα, όμως ένα τέτοιο κείμενο; Το εξηγεί ο ίδιος ο δημιουργός του, στο επιμύθιο της ανάλυσης του. Διότι «εθνικόν είναι ό,τι είναι αληθές», κατά την περίφημη ρήση του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού.

Ο Σολωμός

Αφού λοιπόν «εθνικόν είναι ό,τι είναι αληθές», θα ξεκινήσω με τον ίδιο τον Σολωμό. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει τα πρώτα τέσσερα τετράστιχα του Εθνικού μας Ύμνου. Αρκεί το ένα:

Από τα κόκαλα βγαλμένη

των Ελλήνων τα ιερά,

και σαν πρώτα ανδρειωμένη,

χαίρε, ω χαίρε, Ελευθέρια

Δεν βλέπω τίποτα για ξένες δυνάμεις εδώ που να τους χρωστάμε την Ελευθερία μας. Αντιθέτως στη ροή του μεγάλου εθνικού ποιήματος ο ποιητής αφειδώλευτα κατακεραυνώνει τις ξένες δυνάμεις.

Στο ημιτελές αριστούργημα του «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», που αφορά την πολιορκία του Μεσολογγίου, κάτι που δεν φαίνεται να συγκινεί ιδιαίτερα τον «σοφολογιώτατο», ο Σολωμός προστάζει: «Κάμε ώστε ο μικρός Κύκλος, μέσα εις τον οποίον κινιέται η πολιορκημένη πόλη, να ξεσκεπάζει εις την ατμόσφαιρα του τα μεγαλύτερα συμφέροντα της Ελλάδας για την υλική θέση, όπου αξίζει τόσο για εκείνους όπου θέλουν να τη βαστάξουν, όσο για εκείνους όπου θέλουν να την αρπάξουν». Κόλαφος! Και ο επίλογος, ακόμα πιο σαφής: «Ας φανεί καθαρά η μικρότης του τόπου και ο σιδερένιος και ασύντριφτος Κύκλος όπου την έχει κλεισμένη. Τοιουτοτρόπως από τη μικρότητα του τόπου, ο οποίος παλεύει με μεγάλες ενάντιες δυνάμεις θέλει έβγουν οι Μεγάλες Ουσίες».

Ο Σκαρίμπας

Αυτά ο Σολωμός. Ας έρθουμε όμως και στον Γιάννη Σκαρίμπα, από τον οποίο φαίνεται να εμπνεύστηκε αυτό το κείμενο( σ.σ. ο Ν. Δήμου). Το απολύτως αιρετικό βιβλίο έχει τον τίτλο «Το 1821 και η αλήθεια». Εκεί μέσα βούτηξε, αλλά φράκαρε στα βράχια του ο «σοφολογιώτατος». Γιατί δεν τα διάβασε όλα ή θέλει να τα ξεχνάει. Ο Σκαρίμπας χτυπάει το «κατεστημένο» παπαδαριό, την αναισθησία των Αρχών, τη φιλοχρηματία. Αλλά τα κάνει όλα αυτά αφού πρώτα πλέξει έναν ύμνο στο 182Ί με σκέψεις ομολογουμένως εξαιρετικές:

«Το 1821 ήταν ένα φαινόμενο αναπάντητο στις ιστορίες όλου του κόσμου. Ήταν η πρώτη και η τελευταία έως εδώ Επανάσταση που έδωσε αυτογνωσία και νόημα, περιέργεια και μνήμη στην Κοινότητα των ανθρώπων. Δεν έγινε ούτε θα ξανασυμβεί τέτοιο μυστήριο. Ο Πίναξ Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ωχριά μπρος στην κραυγή του '21. Η Διακήρυξη Ανεξαρτησίας του Ουάσινγκτον είναι μια ειδυλλιακή νωπογραφία μπρος στον Διάκο. Η δε φωταψία του Μεσολογγίου, αυτή έκαμε να κλείσει (για να μην τυφλωθεί) τα μάτια η Ιστορία. Οι Κολοκοτρώνηδες, οι Ανδρούτσοι, οι Παπαφλέσσηδες ανέτρεψαν το Συνέδριο της Βιέννης. Ο Μέτερνιχ, ο Καποδίστριας, ο Ιγνάτιος, χάθηκαν μες στις αχλές της Ιστορίας».

Ο Σκαρίμπας θεωρούσε «γλωσσοκοπάνες» όλους αυτούς που μας ζαλίζουν με ανιστόρητες αφέλειες τέτοιες κρίσιμες εποχές όπου η Ελλάδα, μέσα στους συνήθεις πανικούς της αναζητά να ανέβει και πάλι στην επιφάνεια. Κάτι τέτοιοι τύποι «μου κεντάνε την αηδία», έλεγε το παλικαράκι της λογοτεχνίας μας ο Σκαρίμπας όταν εγώ τον γνώρισα, στα 85 του, στο Οφθαλμιατρείο της Αθήνας.

Όμως θέλω να έρθουμε τώρα στην, κατά τη γνώμη μου, πιο αποστομωτική, πιο υπεύθυνη και πιο μεγαλειώδη απάντηση, από το στόμα του καλύτερου Έλληνα πεζογράφου μετά τον Παπαδιαμάντη, που, ω του θαύματος ήταν ένας αιματοστολισμένος αρχηγός της Επανάστασης. Του στρατηγού Μακρυγιάννη.

Ο Γιώργος Σεφέρης, στο εξαίσιο δοκίμιο του «Ένας Έλληνας - Ο Μακρυγιάννης», λέει: «Απ' τα κόκαλα βγαλμένη τραγουδούσε ο Σολωμός. Η ιδέα του ήταν αληθινή. Η Ελληνική Επανάσταση ήταν βγαλμένη από το μεδούλι των κοκάλων των ζωντανών Ελλήνων. Και γι' αυτό πέτυχε (σ.σ.: απάντηση στο "απέτυχε ολοκληρωτικά" του κυρίου... σοφολογιώτατου). Και γι' αυτό δεν σταμάτησε. Και γι' αυτό δεν τέλειωσε ακόμα η πραγματοποίηση της». Αλλού γράφει: «Ο αγώνας εκείνος ήταν ένα κοινωνικό, πολεμικό και πολιτικό γεγονός. Ήταν συνάμα κι ένα πνευματικό γεγονός».

Κορφολογώ αποσπάσματα από τα «Απομνημονεύματα» του Μακρυγιάννη. Περιγράφει μια μάχη:

«Με ντουφέκισαν οι Τούρκοι, τους ντουφέκισα κι εγώ στο σωρό. Μου δίνουν ένα ντουφέκι και με πληγώνουν στο λαιμό. Τότε κάνω το ποδάρι μου να κατεβώ από την τάπια. Έπεσα. Ο τόπος ήταν στενός. [...] Όρμησαν οι Τούρκοι, με ξαναπληγώσαν στο κεφάλι, στην κορφή. Γιόμοσε το σώμα μου αίμα. Γυρεύουν οι άνθρωποι να με πάρουν, να μπούμε μέσα. Τότε τους λέγω: Αδελφοί, και μέσα να μπούμε κι όξω να μείνομε, χαμένοι είμαστε, αν δεν βαστήξομε τους Τούρκους. Τότε οι γενναίοι Έλληνες βάστησαν σαν λιοντάρια».

Τι μπορεί να πει κανείς διαβάζοντας μια τέτοια συγκλονιστική μαρτυρία; Ότι δεν πολέμησαν οι Έλληνες Ότι δεν έχυσαν το αίμα τους Παρά τα όποια ελαττώματα, τις διαφωνίες τις τραγικές παρεξηγήσεις τον εμφύλιο, τη μοιρολατρία με τις ξένες δυνάμεις δεν πολέμησαν οι Ελληνες και δεν είναι δικό τους κατόρθωμα η Ανεξαρτησία;

Ο Σβορώνος

Ο Νίκος Σβορώνος στην «Επισκόπηση της Νεοελληνικής Ιστορίας» του, φωτίζει ακόμα περισσότερο τα ζητήματα γύρω από το 1821. Κατ' αρχάς επισημαίνει ότι ο αντιστασιακός χαρακτήρας που διέπει ολόκληρη τη νεοελληνική ιστορία ήταν το πυρηνικό στοιχείο του μεγάλου γεγονότος: «Ο Ελληνισμός ανήκε στην κατηγορία των μικρών λαών που κινούνται στην περιφέρεια του νεώτερου κόσμου και που η σταδιακή ανάπτυξη της συνείδησης και η συγκρότηση του σε καινούργια έθνη συντελείται μέσα στην πάλη εναντίον υπερεθνικών αυτοκρατοριών στην αρχή, εναντίον υπερεθνικών ιμπεριαλιστικών, οικονομικοκοινωνικών συγκροτημάτων στα νεώτερα χρόνια». Τόσο λιτά, τόσο καθαρά!

Για την Επανάσταση λέει ότι από το 1821 έως το 1824 προόδευσε θεαματικά και ότι οι άτακτοι σχηματισμοί των κλεφτών και του νησιωτικού μας στόλου κατέλαβαν πολλά φρούρια και πέτυχαν μεγάλα επιτεύγματα. Τέλος, για τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, που ο «σοφολογιώτατος» θεωρεί ότι αυτή απελευθέρωσε την Ελλάδα, και για τις τρεις Μεγάλες Δυνάμεις ο Σβορώνος έχει μια ιδιοφυή ερμηνεία: «Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου ήταν το προανάκρουσμα ενός ρωσσοτουρκικού πολέμου, που ξέσπασε το 1828. Η Τουρκία νικήθηκε στον πόλεμο και εξαναγκάστηκε, με τη Συνθήκη της Αδριανούπολης να αναγνωρίσει την αυτονομία της Ελλάδας το 1829. Η ρωσσική διπλωματία θριάμβευε στα Βαλκάνια, γιατί η απελευθέρωση της Ελλάδας φαινόταν να συνδέεται με τη νίκη των ρωσσικών όπλων».

Φίνλεϋ, δια χειρός Παπαδιαμάντη

Διάλεξα, τέλος, ένα-δυο αποσπάσματα από την «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως», του Γεωργίου Φίνλεϋ, όχι μόνο γιατί έζησε «εν τω γεννάσθαι»τα γεγονότα, αλλά γιατί τη μετάφραση αυτής της Ιστορίας την έκανε ένας μεγάλος Έλληνας. Ο μεγαλύτερος πεζογράφος που έχει η γλώσσα μας. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Για την έκρηξη της Επαναστάσεως γράφει: «Θα εχρειάζετο σαιξπήριος πλούτος γλώσσης, όπως δώσει την ακριβήν ιδέα της σφοδρότητος του πάθους, μεθ' ης οι νεώτεροι Ελληνες ηγέρθησαν ίνα καταστρέψωσι την δύναμιν των Οθωμανών δεσποτών των».

Ο ίδιος συγγραφέας, διά χειρός Παπαδιαμάντη, αναφέρεται στη θρυλική πολιορκία του Μεσολογγίου: «Η δευτέρα πολιορκία του Μεσολογγίου είνε η ενδοξότατη στρατιωτική επιχείρησις της Ελληνικής Επαναστάσεως είνε επίσης τα μάλιστα χαρακτηριστική της ηθικής και πολιτικής καταστάσεως του έθνους διότι αποδεικνύει την αήττητον ζωτικότητα του λαού, εν ζωηρωτάτη αντιθέσει προς την ανεπάρκειαν των στρατιωτικών αρχηγών του και την αδράνειαν και αμάθειαν των μελών της κυβερνήσεως. Ουδέποτε μεγαλείτερο θάρσος και ευστάθεια ανεπτύχθη υπό του πληθυσμού πολιορκουμένης πόλεως».

Στον επίλογο, δεν έχω παρά να θυμηθώ μια καίρια λέξη που βρήκε ο Γέρος του Ευρίπου για να περιγράψει την Επανάσταση, λέγοντας ότι έγινε «για το ξερίζωμα του τριαδικού τουρκοπαπαδοκρτσαμπασέικου καθεστώτος».

Βέβαια, προσωπικά πιστεύω ότι η Ορθοδοξία, η «ηλιόλουστη», όπως τη λέει ο Καρούζος, ήταν άλλο πράγμα. Δεν ήταν οι παπάδες. Και υπήρξε μεγάλη αρωγός αυτού του συμπαντικού για τους Έλληνες γεγονότος. Υπενθυμίζουμε στον σοφολογιώτατο ότι θα έπρεπε να θυμηθεί την τύχη του βασιλιά των Περσών Ξέρξη, που  προσπάθησε να τιμωρήσει τη θάλασσα μαστιγώνοντας τη.

Πηγή:

30.3.2014 /Realnews

* Αυτή ήταν η απάντηση-κόλαφος του Γιώργου Λιάνη στις δηλώσεις για το 1821 του Νίκου Δήμου. Ολόκληρο το σχετικό άρθρο του Ν. Δήμου εδώ : https://www.newsbomb.gr/politikh/story/423060/diloseis-salos-apo-repoysi-kai-dimoy-animera-tis-25is-martioy

 

Καθημερινή : Kυβερνητική διγλωσσία στο θέμα του Oruc Reis

 

Η Καθημερινή κατηγορεί την κυβέρνηση για διγλωσσία στο θέμα του Oruc Reis και των ελληνοτουρκικών!

 To  πρωτοσέλιδο άρθρο της εφημερίδας «Καθημερινή» που υπογράφει ο Κώστας Ιορδανίδης, βάζει πολλά πράγματα στη θέση τους σ΄ ότι αφορά την αποστολή του Oruc Reis, αλλά και όσων έχουν ταυτίσει  την κομματική τους συνείδηση με το συμφέρον της χώρας…

Σύμφωνα με τον έγκυρο αρθρογράφο της Καθημερινής, Κώστα Ιορδανίδη, η Άγκυρα κινείται συντονισμένα για τη διάσπαση της συνέχειας της ΑΟΖ Ελλάδος και Κύπρου. «Το επιβεβαίωσε σε πρακτικό επίπεδο, με το ερευνητικό σκάφος Oruc Reis να έχει ποντίσει εδώ και ημέρες καλώδια στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και να διεξάγει έρευνες, παρά τις περί του αντιθέτου εκτιμήσεις των Αθηνών».

Όπως γράφει, οι εταίροι χαρακτηρίζουν πλέον τη θαλάσσια ζώνη Καστελλορίζου, Στρογγύλης, Ρόδου  «αμφισβητούμενη περιοχή» και κατηγορεί την κυβέρνηση για «διγλωσσία».

Θα ΄χει ενδιαφέρον αν δούμε αν οι “κομματικοί λασπολόγοι” των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που δουλεύουν υπερωρίες τις τελευταίες ημέρες θα ΄ναι τόσο…ιερόσυλοι ώστε να “στοχοποιήσουν” και τον κ.Κώστα Ιορδανίδη.

https://www.militaire.gr/i-kathimerini-katigorei-tin-kyvernisi-gia-diglossia-sto-thema-toy-oruc-reis-kai-ton-ellinotoyrkikon/

 

Και άλλος αιφνιδιασμός

Γράφει ο Κώστας Ιορδανίδης

Ο άμεσος στόχος των εν εξελίξει εκνόμων ενεργειών της Αγκυρας ήταν η διάσπαση της συνεχείας της ΑΟΖ Ελλάδος και Κύπρου. Το επιβεβαίωσε σε πρακτικό επίπεδο, με το ερευνητικό σκάφος «Ορούτς Ρέις» να έχει ποντίσει εδώ και ημέρες καλώδια στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και να διεξάγει έρευνες, παρά τις περί του αντιθέτου εκτιμήσεις των Αθηνών.

Υπήρχαν αντιδράσεις μάλλον ήπιες, καθ’ όσον αφορά την τουρκική συμπεριφορά. Το ουσιώδες, όμως, είναι ότι η θαλάσσια ζώνη Καστελλορίζου, Στρογγύλης, Ρόδου χαρακτηρίζεται πλέον από εταίρους μας «αμφισβητούμενη περιοχή».

Η εμπειρία των τελευταίων σαράντα και πλέον ετών ελληνοτουρκικής εντάσεως στο Αιγαίο διαμόρφωσε τη βεβαιότητα ότι την όποια κρίση διαδέχεται διάλογος Αθηνών και Αγκύρας. Κύριο μέλημα σε αυτές τις περιπτώσεις ήταν η διαχείριση της κοινής γνώμης, προκειμένου να πεισθεί ότι η Ελλάς εξασφάλισε πλεονέκτημα. Εάν αυτό όντως συνέβαινε είναι άλλη ιστορία.

Με βάση την αντίληψη αυτή, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προτείνει την έναρξη διαπραγματεύσεων, με αποκλειστικό θέμα μια συμφωνία που αφορά τον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ και, στην περίπτωση αδιεξόδου, προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η πρόταση του κ. Μητσοτάκη δεν επρόκειτο να γίνει ποτέ αποδεκτή από την Άγκυρα, που θα μπορούσε να συναινέσει μόνο σε μια συνολική παραπομπή όλων των διαφορών σε διεθνή διαιτησία.

Δεν είναι παράδοξο λοιπόν ότι ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με πληροφορίες του τουρκικού Τύπου, σκοπεύει να προτείνει στην καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ «συνάντηση των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου για δίκαιη κατανομή των ενεργειακών πόρων της περιοχής».

Η πρόταση –εάν τελικώς διατυπωθεί και γίνει αποδεκτή– είναι «περιεκτική» και αναβαθμίζει τον ρόλο της κ. Μέρκελ και της Ενώσεως γενικώς εις την περιοχή. Παράλληλα, η συμμετοχή κρατών μη ανηκόντων στην Ε.Ε. λειτουργεί προς όφελος της Τουρκίας, αμβλύνοντας την όποια πίεση μπορεί να ασκεί η Ένωση προς όφελος της Ελλάδος και της Κύπρου. Στο μεταξύ, η Τουρκία θα εξακολουθεί να επιχειρεί εδραίωση της θέσεώς της στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ, νομοτελειακά.

https://www.kathimerini.gr/1091919/opinion/epikairothta/politikh/kai-allos-aifnidiasmos

 

Πάσχα άλλων εποχών

Πάσχα άλλων εποχών

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ 

  

Για το κλίμα των ημερών και, ιδίως, για όσους το Πάσχα «ενδέχεται να είναι κάτι περισσότερο από γραφικό φολκλόρ ή τουριστική ρουτίνα», όπως έγραψε κάποτε ο Σπύρος Τσακνιάς, «καλύτερος οδηγός από τον Παπαδιαμάντη δύσκολο να βρεθεί». Η μαζική έξοδος προς τις εξοχές, η ευλάβεια της Μεγάλης Εβδομάδας και η πασχαλινή ευωχία δεν είναι πάντοτε πράγματα αυτονόητα, κυρίως σε δύσκολες εποχές ή κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες.

Στο διήγημα «Εξοχική Λαμπρή» ο Παπαδιαμάντης περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα μικρό χωριό για να βρει παπά για την Ανάσταση· «οι χωρικοί των Καλυβιών εκινδύνευον να μείνωσιν αλειτούργητοι».

Ανάλογο πρόβλημα, που αποκλίνει από το κλασικό σκηνικό το οποίο έχουμε όλοι στον νου μας για την Ανάσταση, αντιμετωπίζουν οι Έλληνες σε αλλόθρησκα κράτη. Το 1950 ο Σεφέρης γράφει από την πρεσβεία της Άγκυρας στον Ζήσιμο Λορεντζάτο: «Σε λίγο θα πάω στην Ανάσταση, μια Ανάσταση εν πλω. Επειδή δεν υπάρχει εδώ εκκλησιά, κάνουμε εκκλησιά τα γραφεία μας και λειτουργεί ο παπάς που φέρνουμε από την Πόλη».

Ασυγκρίτως πιο δυσάρεστες ήταν οι ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας του 1941. Τα γερμανικά στρατεύματα έχουν ήδη εισβάλει στην Ελλάδα και κατευθύνονται προς την πρωτεύουσα. Το μέτωπο καταρρέει, ο τότε πρωθυπουργός Κοριζής αυτοκτονεί. «Βραδιάζει και από την Αθήνα λείπει κάθε είδους εξουσία», γράφει ο Ασημάκης Πανσέληνος στα «Φύλλα Ημερολογίου» του. «Δέος κατέχει το σύμπαν για τους Γερμανούς. Σκοτεινιάζει κι ο κόσμος ψωνίζει ό,τι βρίσκει και μαζεύει μέσα στο σκότος πράγματα, πράγματα. Διαδίδεται μάλιστα στις γειτονιές πως δεν θα περνούν τα λεφτά (...). Υπάρχει μια αποδέσμευση οικονομική σ' όλο τον κόσμο. Τα Ταμεία, οι Τράπεζες, το Δημόσιο δίνουν μισθούς προκαταβολικά και δάνεια».

Έναν χρόνο αργότερα, το 1942, ο Πανσέληνος σημειώνει: «Το Πάσχα πέρασε με ηρεμία. Χωρίς κρέας βέβαια. Φάγαμε λουκάνικα που 'χαμε πάρει από το "Αγροτικό". Αυγά βάψαμε πρώτη φορά φέτος! Τι γρουσουζιά μας. Τα πληρώσαμε 250 δρχ. το ένα ­ πέρυσι είχαν 2,50 δρχ. Ακούσαμε το πρωί με γαλήνη το Χριστός Ανέστη στο ραδιόφωνο. Μας έδωσε ένα ιδιαίτερο αίσθημα ανακούφισης, σαν κάτι συμβολικό».

Οι πληροφορίες για γεγονότα της καθημερινής ζωής, καθώς και το γενικότερο κλίμα των τότε ημερών αποδίδονται και στις ανάλογες εγγραφές του ημερολογίου του Χριστόφορου Χρηστίδη («Χρόνια Κατοχής»): «Όλες οι φετινές ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα», γράφει το 1942, «μου θύμιζαν τη Μ. Εβδομάδα και το Πάσχα πέρυσι. Από τη Μεγάλη Πέμπτη η Αθήνα πνιγόταν στην απόγνωση του πανικού. Τη Μεγάλη Παρασκευή το απόγευμα, ήλθε να επιδεινώσει την κατάσταση η είδηση της αυτοκτονίας του Κοριζή. Παντού μιλούσαν για προδοσία, για λιποταξίες, για υπουργούς που διάλυσαν θεληματικά το στράτευμα. Όλοι τα είχαμε χαμένα».

Αναλυτικότερος από τον Πανσέληνο στις καταγραφές του, ο Χρηστίδης παραθέτει εκτεταμένο δείγμα των τιμών ­ σε λίγο θα φθάσουμε στον πληθωρισμό: «Η λίρα έφθασε τις 45.000 και τα τρόφιμα, μέσα σε δεκαπέντε ημέρες, ακριβήναν κατά 50%. Το ψωμί αυτές τις ημέρες πουλήθηκε 2.400 δρχ., το κρασί 3.800, το λάδι 3.000, το στάρι 3.200, το τυρί φέτα 2.500, το αυγό 220. Η ρετσίνα, με 50% νερό, 340 δρχ. Τις ημέρες των εορτών ο κόσμος τις πέρασε με την αγωνία τού τι θα φάει».

Από την αγαθότητα των χωρικών και των ιερέων του Παπαδιαμάντη μέχρι τη δυστυχία της Κατοχής η απόσταση είναι πολύ μεγάλη.

Δεν είναι άστοχο να θυμόμαστε κάπου κάπου ότι η μαζική έξοδος αυτών των ημερών, η καλοπέραση και η ευωχία δεν είναι (ή δεν ήταν) πάντα αυτονόητες. 

Καλό Πάσχα!

ΤΑ ΝΕΑ 25.4.1997

Οφειλέτες «ειδικής εποπτείας»

Οφειλέτες «ειδικής εποπτείας»

Ακριβώς τις ίδιες ευαισθησίες είχε επιδείξει η Γερμανία για τη διακίνηση εγκληματιών πολέμου, εις βάρος των οποίων είχαν εκδοθεί και εκκρεμούσαν εντάλματα σύλληψης

Η υπαγωγή των Ελλήνων ταξιδιωτών σε καθεστώς «ειδικής εποπτείας» αποτέλεσε μία προσβολή για τους πολίτες μιας χώρας. Με τη δικαιολογία εισόδου παράτυπων και παράνομων μεταναστών από την Ελλάδα, οι Αρχές ασφαλείας των αεροδρομίων της Γερμανίας άρχισαν να ελέγχουν εξονυχιστικά όλους τους επιβάτες των πτήσεων από την Ελλάδα, σύμφωνα με σαφείς εντολές του ομοσπονδιακού υπουργείου Εσωτερικών. Τα μέτρα αυτά ασφαλείας για τον έλεγχο της διακίνησης ανθρώπων έχουν υποβιβάσει τους Έλληνες σε πολίτες «δεύτερης κατηγορίας» του χώρου Σένγκεν.

Η Γερμανία καθώς και άλλες χώρες της Εσπερίας έχουν ζητήσει επιστροφή προσφύγων που είχαν ως πύλη εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ελληνικό έδαφος. Στο αίτημα αυτό είχαν αντιδράσει ανθρωπιστικές οργανώσεις στην Ευρώπη, επειδή ήταν εμφανής η αδυναμία εκ μέρους της Ελλάδος να υποδεχτεί το μεγάλο ρεύμα των μεταναστών. Άλλωστε, η Γερμανία διέθετε και διαθέτει την οργανωτική πείρα, τις ανάλογες πολιτισμικές υποδομές και τα κατάλληλα στρατόπεδα ελέγχου και ορθής φιλοξενίας αλλοεθνών, τα οποία είναι πλέον ελεύθερα, ύστερα από τη συμφωνία Τουρκίας - Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα πλαστά έγγραφα που παρουσίασαν κατά την είσοδό τους στη Γερμανία άτομα από την Ελλάδα και οι παλαιού τύπου (μη βιομετρικές) ταυτότητες που χρησιμοποιούν ακόμη οι Έλληνες και είναι εύκολη η πλαστογράφησή τους οδήγησαν τη Γερμανία στη λήψη των αποφάσεων για τον ενδελεχή έλεγχο των Ελλήνων επισκεπτών κατά την είσοδό τους σε γερμανικό έδαφος.

Ακριβώς τις ίδιες ευαισθησίες είχε επιδείξει και τα ίδια αυστηρά μέτρα διακίνησης ανθρώπων είχε λάβει η Γερμανία για τη διακίνηση εγκληματιών πολέμου, εις βάρος των οποίων είχαν εκδοθεί και εκκρεμούσαν εντάλματα σύλληψης. Τα ίδια αισθήματα φιλανθρωπίας και ευσπλαχνίας που είχαν επιδείξει οι νυν «εταίροι» και «σύμμαχοι» της Ελλάδος, που όψιμα ενδιαφέρονται για την εξυγίανση της οικονομίας και την επιστροφή σε δρόμους ανάπτυξης και ευημερίας.

Στις 13 Δεκεμβρίου 1943, στην εποχή της τεχνολογικής ανάπτυξης, της προόδου και του πολιτισμού, εκφραστής και διάδοχος του «Αιώνα των Φώτων», η ναζιστική Γερμανία, με ιταμότητα και πρωτοφανή βαρβαρότητα εκτέλεσε σχεδόν όλους τους άρρενες κατοίκους των Καλαβρύτων, με τη δικαιολογία επιβολής αντιποίνων για την εκτέλεση αιχμαλώτων Γερμανών στρατιωτών. Τη φονική αποστολή είχαν αναλάβει μονάδες της 117ης Μεραρχίας Κυνηγών, που είχε έδρα στην Πελοπόννησο, με επικεφαλής τον «αριστοκράτη» υποστράτηγο Karl von Le Suire (απόγονος του γνωστού Λεσουίρου, ο οποίος συμμετείχε ως συνταγματάρχης της στρατιωτικής δύναμης που συνόδευε τον Όθωνα στην Ελλάδα). Τις γυναίκες και τα παιδιά εγκλώβισαν στο κτίριο του σχολείου, το οποίο πυρπόλησαν.

Σύμφωνα με διηγήσεις και αναφορές, σώθηκαν χάρη στον ανθρωπισμό Αυστριακού στρατιώτη, στον οποίο είχαν αναθέσει την επιτήρηση, και τον οποίο εκτέλεσαν. Το αποτρόπαιο πολεμικό έγκλημα της γερμανικής θηριωδίας συμπλήρωσε η καταστροφή και η λεηλασία σχεδόν όλων των κατοικιών και των κτιρίων των Καλαβρύτων η κλοπή 260.200.000 δραχμών. Η σφαγή των Καλαβρύτων θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της Γερμανίας στη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

Λίγα μόλις χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου ο Γερμανός εγκληματίας Μαξ Μέρτεν, εις βάρος του οποίου εκκρεμούσε ένταλμα σύλληψης από το 1947, επισκέφτηκε την Ελλάδα, στα 1957, ως γενικός γραμματεύς του υπουργείου Δικαιοσύνης της Δυτικής Γερμανίας. Ο Μέρτεν είχε προσέλθει στο Γραφείο Εγκληματιών Πολέμου στην Αθήνα ως μάρτυς υπεράσπισης του επίσης εγκληματία πολέμου Αρθούρου Μάισνερ. Ακολούθησε η σύλληψη του Μέρτεν και επρόκειτο να δικαστεί λίγο προτού η ελληνική κυβέρνηση φέρει στη Βουλή των Ελλήνων το νομοσχέδιο περί «αναστολής διώξεων» των εγκληματιών πολέμου.

Η κυβέρνηση (1958, Κωνσταντίνου Καραμανλή) είχε αναγκαστεί να υποχωρήσει στις πιέσεις του καγκελαρίου Κόνραντ Αντενάουερ, επειδή ανέμενε την επιτυχή έκβαση της προσπάθειας σύναψης δανείου ύψους 200.000.000 μάρκων και να εξασφαλίσει πιστώσεις από την (τότε) Δυτική Γερμανία για έργα υποδομής. Η Γερμανία, παράλληλα, είχε εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για τη διείσδυση κεφαλαίου στην Ελλάδα και για την επέκταση της οικονομικής επιρροής της στη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Με την παροχή οικονομικών διευκολύνσεων και σύναψης δανείων προσπαθούσε ταυτόχρονα να παύσει η δίωξη των εγκληματιών πολέμου στην Ελλάδα, ώστε Γερμανοί παράγοντες, τους οποίους είχαν κατηγορήσει για εγκλήματα πολέμου και για την κατοχική δράση και στην Ελλάδα, να κυκλοφορούν ελεύθερα. Στις 13 Νοεμβρίου 1958 η ελληνική κυβέρνηση διακήρυξε την απόλυτη εμπιστοσύνη της στη «σημερινή Γερμανία» και υπέγραψε τη «γερμανοελληνική οικονομική συμφωνία», με την υπόσχεση ότι η Ελλάς θα παραδώσει τον Μαξ Μέρτεν στη Γερμανία.

Σε δίνες δανειακών συμβάσεων, μνημονίων συνεννόησης, οικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής καταβυθίζεται η χώρα. Οι συνεχείς αιτήσεις για οικονομική βοήθεια διασύρουν την Ελλάδα διεθνώς και προκαλούν τον σαρκασμό, τη λοιδορία και τη χλεύη. Υποτελείς μιας εφήμερης ευημερίας, οι πολιτικοί άρχοντες ασμένως υποθηκεύουν την πολύτιμη προγονική κληρονομιά, τους ανεκτίμητους θησαυρούς και την περιουσία («ασημικά») του λαού (με τη μάταιη ελπίδα της απόδοσης) για να διασφαλίσουν την κατάκτηση ή την παραμονή τους στην εξουσία.

Δάνειο είχε συνάψει με τη Δημοκρατία της Βενετίας στα 1343 η Αννα της Σαβοΐας, σύζυγος του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Γ΄ Παλαιολόγου. Οι Βενετσιάνοι, επειδή γνώριζαν καλά τις συνθήκες της οικονομικής δυσχέρειας, απαίτησαν εγγυήσεις. Η Άννα παραχώρησε τα σπάνια και μοναδικά κοσμήματα του βυζαντινού στέμματος, για να λάβει 30.000 δουκάτα, με τη δέσμευση να εξοφλήσει το δάνειο σε τρία έτη και με επιτόκιο πέντε τοις εκατό. Το δάνειο εξοφλήθηκε μερικώς και με καθυστερήσεις, και το θέμα αποτελούσε μονίμως «μήλον της Εριδος» μεταξύ της Βενετίας και της Κωνσταντινουπόλεως, μεταξύ του χορηγού της πίστωσης και του οφειλέτη, έως την εποχή που οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη, αλλά τα κοσμήματα του στέμματος παρέμειναν στο θησαυροφυλάκιο του Αγίου Μάρκου στη Βενετία.

Από άρθρο στην εφημερίδα «Κυριακάτικη Δημοκρατία»