ΚΥΠΡΟΣ : Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΘΥΜΑΤΑΙ

Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΘΥΜΑΤΑΙ

ΚΥΠΡΟΣ ΕΝΑ ΔΡΑΜΑ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ

15.7.74 – 21.7.74

Γράφει ο Αντιπτέραρχος ΑΛ. Παπανικολάου

Η αυλαία του δράματος υψώθη την 15ην Ιουλίου 1974. 0 στρατηγός Μπονάνος εκάλεσεν εις το γραφείον του απαντάς τους αρχηγούς κλάδων ενόπλων δυνάμεων την 08.00' ώραν, και ανεκοίνωσεν εις αυτούς ότι η εθνοφρουρά ανέτρεψε τον Μακάριον, όστις μάλλον είχε φονευθεί.

Ήτο η πρώτη φορά καθ' ην ο υποφαινόμενος επληροφορείτο περί της τοιαύτης εξελίξεως, εις σχετικήν δε ερώτησίν του έλαβεν ως απάντησιν ότι «όλα θα εξελιχθούν καλώς».

Εν συνεχεία, η ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων ανεχώρησε διά την Σχολήν Δοκίμων, ένθα παρέστη εις την ορκωμοσίαν των νέων σημαιοφόρων. Μετά την τελετήν, περί την μεσημβρίαν της ιδίας ημέρας, ο υποφαινόμενος μετέβη εις την γαλλικήν πρεσβείαν, ίνα παραστή εις την εκεί διδομένην επίσημον δεξίωσιν επί τη επετείω της εθνικής εορτής της Γαλλίας. Εκεί εξετέθη εις καταιγισμόν ερωτήσεων εκ μέρους των ξένων ακολούθων, ιδιατέρως δε των Βρετανών, επί των οποίων ουδεμίαν απολύτως απάντησιν ήτο εις θέσιν να δώση.

Τας απογευματινός ώρας της ιδίας ημέρας, ο υποφαινόμενος, μεταβάς εις το Αρχηγείον Ενόπλων Δυνάμεων, εξ ιδίας πρωτοβουλίας, διεπίστωσεν ανησυχίαν διά την σημειωθείσαν εις Πάφον αντίστασιν και την διαφυγήν του Μακαρίου.

«Έπρεπε να ανατραπή»

Την πρωίαν της επομένης. 16ης Ιουλίου, μεταβαίνων εις το γραφείον του στρατηγού Μπονάνου, ο υποφαινόμενος συνήντησεν εις τον διάδρομον του τρίτου ορόφου του Αρχηγείου, έξωθι του γραφείου του αρχηγού στρατού, τον ταξίαρχον Ιωαννίδην συνομιλούντα μετ' άλλων αξιωματικών. Αύτη ήτο η πρώτη μετ' αυτού συνάντησις από της επισκέψεως του εις το γραφείον του υποφαινομένου την 20ήν Μαρτίου. Ο υποφαινόμενος, αφού εχαιρέτησεν απαντάς τους παρευρισκομένους αξιωματικούς, εκάλεσε τον ταξίαρχον Ιωαννίδην ιδιαιτέρως και εζήτησεν παρ' αυτού όπως ενημερωθή επί των εξελίξεων εις Κύπρον. Ούτος εδήλωσεν ότι τα πάντα βαίνουν καλώς και ότι έπρεπε να ανατραπή ο Μακάριος διά να μη χαθή η Κύπρος. Εις ερώτησίν του υποφαινομένου ως προς την προετοιμασίαν, την λήψιν των καταλλήλων μέτρων, και την εξέτασιν των ενδεχομένων επιπτώσεων, ούτος απήντησεν ότι ούτε οι Αμερικανοί ούτε οι Τούρκοι επεθύμουν τον Μακάριον, και ότι «παρ' όλον ότι και οι άλλοι αρχηγοί διετύπωσαν αρχικώς αντιρρήσεις, ούτοι συνεφώνησαν τελικώς επί του εγχειρήματος». Περιττόν να σημειωθή ενταύθα οποίαν ανησυχίαν προεκάλεσαν εις τον υποφαινόμενον αι εξελίξεις αύται, αίτινες απετέλουν συνέπειαν λήψεως και υλοποιήσεως τοιούτων αποφάσεων, και δη εν αγνοία του. Κατέστη επομένως σαφές εις τον υποφαινόμενον ότι η από μακρού τήρησίς του μακράν συζητήσεων και αποφάσεων επί ζητημάτων υψίστης εθνικής σημασίας υπήρξεν σκόπιμος και οφείλετο εις την αποφυγήν βεβαίων εκ μέρους αυτού αντιδράσεων απροβλέπτου εκτάσεως και επιπτώσεως

Η επιδείνωσις της καταστάσεως οδήγησε τον υποφαινόμενον εις το να εισηγηθή εις τον στρατηγόν Μπονάνον, την 18ην Ιουλίου, την μεταστάθμευσιν των αεροσκαφών των προοριζομένων, συμφώνως τω υφισταμένω σχεδίω, δι' υποστήριξιν αγώνος εις Κύπρον, εις τα αεροδρόμια Ηρακλείου και Καστελλίου Κρήτης. (Τα αεροσκάφη ταύτα από της 19ης Ιουλίου ετηρούντο εν ετοιμότητι απογειώσεως 2-15 λεπτών.) Εν τω μεταξύ, και περί την 19.00' ώραν της 19ης Ιουλίου, ο στρατηγός Μπονάνος συνεκάλεσε σύσκεψιν των αρχηγών κλάδων ενόπλων δυνάμεων και ανεκοίνωσεν, εν γενικαίς γραμμαίς, τα διαμειφθέντα κατά τας συναντήσεις της ημέρας εκείνης μετά του εκπροσώπου των ΗΠΑ, κ. Σίσκο, εις τας οποίας μετέσχεν. Κατά τον στρατηγόν Μπονάνον, η κατάστασις δεν ενεφανίζετο εξόχως ανησυχητική, καίτοι είχον περιέλθει πληροφορίαι, καθ' ας Τούρκοι, επιβιβασθέντες σκαφών αποβάσεως, είχον αποπλεύσει εκ του λιμένος της Μερσίνης. Ο στρατηγός Μπονάνος άφησε να εννοηθή ότι οι Τούρκοι εζήτησαν παραχώρησιν λιμένος ελευθέρας εισόδου εις Κύπρον, την οποίαν αι ελληνικαί Αρχαί ηρνήθησαν, ως δε προσέθεσεν, ητήσατο ούτος παρά του κ. Σίσκο, όστις θα ανεχώρη τας απογευματινός ώρας δι' Άγκυραν, όπως μεταφέρη τους χαιρετισμούς του εις τον Τούρκον αρχηγόν ενόπλων δυνάμεων, συστήση δε εις αυτόν όπως παύση τας φορτώσεις και εκφορτώσεις σκαφών, προς αποφυγήν δημιουργίας ανεπιθύμητων καταστάσεων. Περί την 22.30' ώραν, ο υποφαινόμενος συνεκέντρωσε τους κυριότερους επιτελείς του Αρχηγείου Αεροπορίας ως και απαντάς τους εν αυτώ υπηρετούντας ανωτάτους αξιωματικούς, αφού δε ενημέρωσε τούτους επί της κρισιμότητος της καταστάσεως, διέταξε τούτους όπως τελούν εν ετοιμοτήτι διά πάσαν εξέλιξιν, μη αποκλειόμενης και της συγκρούσεως μετά της Τουρκίας.

20 Ιουλίου 1974

Την πρωίαν της 20ής Ιουλίου, και περί ώραν 08.00', κατέφθασαν εις το γραφείον του αρχηγού ενόπλων δυνάμεων, εκτός των αρχηγών κλάδων, και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο πρωθυπουργός και ο ταξίαρχος Ιωαννίδης. Η εισβολή εις την Κύπρον είχε αρχίσει διά βομβαρδισμών αεροσκαφών και ρίψεων αλεξιπτωτιστών δι' αεροσκαφών και ελικοπτέρων. Περί την 08.30' ώραν κατέφθασεν εσπευσμένως εις το ως άνω γραφείον ο κ. Σίσκο, μόλις αφιχθείς εξ Αγκύρας, μετά του Αμερικανού πρέσβεως κ. Τάσκα. Ούτοι εζήτησαν απεγνωσμέως όπως αποφυγωμεν τον πόλεμον μετά της Τουρκίας, αναλογιζόμενοι τας συνεπείας. Ούτοι εδέχθησαν ότι η κατάστασις ήτο εξόχως κρίσιμος, υπεστήριξαν όμως ότι τα πάντα ήτο δυνατόν να τακτοποιηθούν δι' αυτοσυγκρατήσεως. Ήτο πράγματι αγωνιώδης η επιμονή τούτων όπως μη κηρύξωμεν τον πόλεμον κατά της Τουρκάις.

Εις μίαν στιγμήν, ο ταξίαρχος Ιωαννίδης, εγερθείς, ύψωσεν οργισμένος την φωνήν του και εκραύγασεν εις την ελληνικήν ότι οι Αμερικανοί δεν είναι συνεπείς, «μας εξαπάτησαν» και ότι δεν απομένει διά την Ελλάδα ουδέν έτερον πλην της γενικής επιστρατεύσεως και του πολέμου.

Ούτος εξήλθε του γραφείου εν οργή, επανελθών μετ' ολίγον, εξηγήσας ότι «έπαιξεν ολίγον θέατρον» διά να πιέση τους Αμερικανούς.

Οι Αμερικανοί απεχώρησαν μετ' ολίγον, ενώ διετάσσετο η γενική επιστράτευσις.

Συγκεχυμέναι και αλληλοσυγκρουόμεναι έφθανον αι πληροφορίαι περί της καταστάσεως εις Κύπρον. Παρά τους βομβαρδισμούς των Τούρκων, γενική ήτο η εντύπωσις ότι η κατάστασις, διά την ημέραν εκείνη, ηδύνατο να χαρακτηρισθή ως αισιόδοξος, εξετιμάτο δε υπό του Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων ότι κατά την νύκτα θα απέβαινεν υπέρ των Ελληνοκυπρίων διά της εκκαθαρίσεως όλων των θυλάκων και της νευραλγικής θέσεως του Αγίου Ιλαρίωνος (...).

Αργά κατά το εσπέρας της 20ής Ιουλίου, ο υποφαινόμενος, προσπαθών να ταξινόμηση τας σκέψεις του, προέβη κατ' ιδίαν εις αυτοκριτικήν, επιδιώκων να εντόπιση την θέσιν του εντός της δραματικής καταστάσεως, εις ην είχε περιέλθει η πατρίς, και ενώ ουδεμίαν ανάμειξίν του ενετόπιζαν εις τα γεγονότα της Κύπρου, ανεζήτει να εντόπιση την εποχήν καθ' ην θα έδη ενδεχομένως να είχεν υποβάλει την παραίτησίν του εκ της θέσεως του αρχηγού αεροπορίας (απόφασιν εις ην επανειλημμένως είχε καταλήξει, προ των γεγονότων, λόγω ουσιαστικής παρεμποδίσεώς του εκ της προσφοράς θετικών ίσως υπηρεσιών προς την πατρίδα, πέραν των εις το χώρον της αεροπορίας υπ' αυτού προσφερομένων), να προσδιορίση δε εάν και κατά πόσον μία τοιαύτη εκ μέρους του ενέργεια θα ήτο πράγματι η επιβεβλημένη. Συντόμως, εντούτοις, ο υποφαινόμενος κατέληξεν εις το συμπέρασμα ότι ορθώς έπραξεν μη υλοποιήσεως την περί παραιτήσεως απόφασίν του, διότι μία τοιαύτη εκ μέρους του ενέργεια προσελάμβανεν εις την συνείδησίν του διαστάσεις εγκαταλείψεως «αποστολής εμπεπιστευμένης εις αυτόν υπό της πατρίδος» και ουχί θέσεως προσφερθείσης εις αυτόν υπό ατόμων, και αρνήσεως δικαιώσεως των υπ' αυτής εναποτεθεισών εις το αξίωμα του προσδοκιών. Τέλος, ανελογίσθη την υπεράνθρωπον τω όντι προσπάθειαν εις ην οδηγήσεων ο ίδιος την ελληνικήν αεροπορίαν, προσπάθειαν ήτις απέδωσε μέχρι της στιγμής εκείνης καρπούς πέραν πάσης προσδοκίας, προσπάθειαν ήτις κατέστησεν την ελληνικήν αεροπορίαν καθ' όλα ετοίμην να ανταποκριθή ανά πάσαν στιγμήν εις το κέλευσμα του καθήκοντος, και έκρινεν και διά τον λόγον τούτον την παραμονήν του, εκ των πραγμάτων, επιβεβλημένην. Η θέσις του, επομένως, ήτο συγκεκριμένη, ήτο θέσις υπέρτατης έναντι της πατρίδος ευθύνης, ιδιαιτέρως εις τας δυσχερείς ταύτας δι αυτήν στιγμάς.

21 Ιουλίου 1974

Την επομένην, Κυριακήν 21ην Ιουλίου, η κατάστασις αντί βελτιώσεως ενεφάνισεν επιδείνωσιν. Η αεροπορία, από της εσπέρας της 19ης Ιουλίου, είχεν ανέλθει εις ύψιστον βαθμόν πολεμικής ετοιμότητος. Ήτο καθ' όλα ετοίμη να θυσιασθή διά την πατρίδα, και κατά τοιούτον τρόπον ώστε η θυσία της αύτη να μη απέβαινεν επί ματαίω, και να ήτο αντάξια των προσδοκιών του έθνους και των ηρωικών του παραδόσεων. Κατά τας απογευματινός ώρας και ημέρας εκείνης απεφασίσθη η αποστολή της μοίρας καταδρομών εις Λευκωσίαν διά 15 μεταφορικών αεροσκαφών τύπου Noratlas της ελληνικής αεροπορίας, κατά την διάρκειαν της νυκτός της 21ης προς την 22αν Ιουλίου. 0 υποφαινόμενος προέβη προσωπικώς εις την παροχήν οδηγιών και κατευθύνσεων διά την εκτέλεσιν της αποστολής ταύτης, ήτις παρίστατο ανάγκη να διεξαχθή κατ' ανορθόδοξον τρόπον εις λίαν χαμηλόν ύψος, των αεροσκαφών ιπταμένων μακράν των παραλίων της Τουρκίας, προς αποφυγήν εντοπισμού των υπό εχθρικών συσκευών RADAR και αντιμετωπίσεως αεροσκαφών αναχαιτίσεως. Προς τούτο επέβλεψε προσωπικώς και εις την επιλογήν των πλέον πεπειραμένων πληρωμάτων, και διέταξεν την εκδήλωσιν των απαραιτήτων ενεργειών διά την επιβεβαίωσιν της διαθεσιμότητος του διαδρόμου προσγειώσεως του αεροδρομίου Λευκωσίας, επί του οποίου εν τω μεταξύ είχον διανοίγει κρατήρες, συνεπεία βομβαρδισμών υπό τουρκικών αεροσκαφών. Πέραν τούτων εζήτησεν εκ του Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων και απασών των εμπλεκομένων Αρχών όπως ληφθούν μέτρα ίνα η αποστολή τηρηθή εν απολύτω μυστικότητι. Τα μέτρα ταύτα, δι' ό,τι αφορά εις την ελληνικήν αεροπορίαν, διέταξε προσωπικώς ο ίδιος. Τέλος, αφού επεβεβαιώθη ότι κατά τας πρώτας νυκτερινάς ώρας ο διάδρομος προσγειώσεως είχεν όντως επισκευασθεί, έδωσεν την εντολήν εκτελέσεως της αποστολής. Επρόκειτο περί μιας αποστολής ήτις υπό του ξένου Τύπου εχαρακτηρίσθη ως ηρωική, εν πολλοίς δε ως αποστολή αυτοκτονίας. Εν εκ των αεροσκαφών κατερρίφθη εις την περιοχήν Λευκωσίας υπό αντιαεροπορικού πυρός της εθνοφρουράς, διότι υπό τας συνθήκας πλημμελούς ελέγχου υπό τας οποίας ετέλουν τα τμήματα της, δεν κατέστη δυνατόν να ενημερωθούν άπαντα επί της προσεγγίσεως των ημετέρων αεροσκαφών. Αποτέλεσμα της καταρρίψεως υπήρξεν η απώλεια των τεσσάρων μελών του πληρώματος και εικοσιοκτώ εκ των εικοσιεννέα επιβαινόμενων ανδρών των δυνάμεων καταδρομών. Εκ των λοιπών αεροσκαφών, τρία ακόμη βληθέντα υπο αντιαεροπορικού πυρός υπέστησαν βλάβας και μη δυνάμενα να απογειωθούν εκ νέου, ανετινάχθησαν εις το αεροδρόμιον της Λευκωσίας υπο φιλίων τμημάτων, κατόπιν διαταγής του υποφαινομένου, διά να μη γίνουν αντιληπτά υπό του εχθρού ή εις την δυσμενεστέραν περίπτωσιν να μην περιέλθουν εις χείρας του. Τελικώς εκ των δεκαπέντε αεροσκαφών, άτινα έλαβον μέρος εις την επιχείρησιν ταύτην, επέστρεψαν τα ένδεκα, εάν δε ληφθή υπ' όψιν η κατάστασις των αεροσκαφών τούτων, τα οποία λόγω παλαιότητος περιορισμένην μόνον εγγύησιν επιτυχίας της όλης αποστολής ηδύναντο να παράσχουν, αντιλαμβάνεται τις διατί η αποστολή εχαρακτηρίσθη ως τοιαύτη αυτοκτονίας. Σημειούται σχετικώς εις το σημείον τούτο ότι, ότε μετά τινας ημέρας εγένετο σκέψις επαναλήψεως της, η εν λεπτομέρεια σχεδίασίς της επί τη βάσει απάντων των υπεισερχομένων παραγόντων, απεκάλυψεν ότι αι πιθανότητες επιτυχίας διεξαγωγής της ανήρχοντο εις τόσον χαμηλόν ποσοστόν, ώστε εχαρακτηρίσθη σχεδόν αδύνατος.

Σημειούται ωσαύτως ότι κατά την επομένη ελήφθη σήμα του διοικητού των βρετανικών δυνάμεων εις Κύπρον, δι ου εδηλούτο ότι εις περίπτωσιν επαναλήψεως τοιούτων πτήσεων, τα αεροσκάφη της ελληνικής αεροπορίας θα ανεχαιτίζοντο υπό βρετανικών: μία εισέτι απόδειξις της βρετανικής συμπαιγνίας εις το όλον εγχείρημα.

ΣΤΑΥΡΟΣ Π. ΨΥΧΑΡΗΣ «ΤΑ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ»

ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΑΠΟΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974)

ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΑΠΟΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 

(20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974)

Η 20η Ιουλίου 1974 αποτελεί την πιο τραγική σελίδα στην σύγχρονη ιστορία της Κύπρου και του Ελληνισμού γενικότερα. Αυτή την μέρα, πριν από 46 χρόνια, η Τουρκία, με αποβατικές και αεροπορικές επιχειρήσεις εισέβαλε στο νησί της «Αφροδίτης», σπέρνοντας το θάνατο και την καταστροφή. Ο τότε πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ , είχε δώσει το σύνθημα για την έναρξη της εισβολής ήταν: «Η Αϊσέ μπορεί να πάει διακοπές».

Σάββατο πρωί, της 20ης Ιουλίου 1974… Η αποφράδα ημέρα της μαρτυρικής μας Κύπρου…Το ξημέρωμα βρήκε τους Έλληνες Στρατιώτες της ΕΛ.ΔΥ.Κ., της 107 ΕΣΟ που μόλις την προηγούμενη ημέρα είχαν αφιχθεί από την Ελλάδα, να προετοιμάζονται για το πρωινό εγερτήριό τους…Ήταν 05.30΄ το πρωί, όταν από την οροσειρά του Πενταδάκτυλού φάνηκαν δύο Τούρκικα μαχητικά αεροσκάφη F 104, σε ιδιαίτερα χαμηλή πτήση, να κατευθύνονται με ταχύτητα προς το στρατόπεδο της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου. Σπάζοντας το φράγμα του ήχου και αγγίζοντας κυριολεκτικά τις κορυφές των δένδρων του στρατοπέδου, εξαπέλυσαν το φονικό τους φορτίο. Δύο ρουκέτες. Η πρώτη καρφώθηκε στο κέντρο του στρατοπέδου με εκκωφαντικό θόρυβο και η δεύτερη περνώντας ξυστά πάνω από το Διοικητήριο καρφώθηκε στο διπλανό τόλ σε απόσταση 20 μέτρων, όπου στεγάζονταν το Ταχυδρομείο της Μονάδος. Εκατοντάδες γράμματα γέμισαν, λαμαρίνες, ξύλα, πέτρες και κομμάτια από μπετόν εκτινάχθηκαν σε μια ευρεία περίμετρο, αφήνοντας αποσβολωμένο, τον νέο Ταχυδρόμο της ΕΛ.ΔΥ.Κ. Στρατιώτη Μαντζουριά Παναγιώτη από την Καρδίτσα, λίγα μέτρα μακρύτερα….

Ευτυχώς για τους Έλληνες Στρατιώτες ο Διοικητής της ΚΥΠ στην Κύπρο Αντισυνταγματάρχης Γεώργιος Κούρτης, είχε την πρόνοια να επισκεφθεί κατά της 04.00΄ και να ενημερώσει την ΕΛ.ΔΥ.Κ. για επικείμενη Τουρκική επίθεση και η μονάδα ήδη είχε διασπαρθεί εντός του στρατοπέδου, σε διάφορους οχυρωμένους χώρους.

Η πρώτη του ημέρα στην Κύπρο ξεκίνησε με την «καλημέρα» των Τούρκικων ρουκετών.

Την ίδια ώρα όλα τα στρατόπεδα της Λευκωσίας δέχονταν εκατοντάδες βόμβες από τα Τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη, τα οποία μετέτρεψαν το όμορφο πρωινό σε πραγματική κόλαση για τους Ελλαδίτες και Ελληνοκυπρίους στρατιώτες .

Ένα δεύτερο κύμα Τουρκικών μαχητικών ευθύς αμέσως, άφησε το καταστροφικό του φορτίο, στον πρωταρχικό και κύριο στόχο των Τούρκων. Την ΕΛ.ΔΥ.Κ.!

Οι πρώτες βόμβες χιλίων λιβρών, έπεσαν δίπλα στο τόλ του Λόχου Βαρέων Όπλων τραυματίζοντας τον Υπολοχαγό Πίο, τον Στρατιώτη Τριανταφυλλόπουλο από την Ημαθία, και έκοψε από το ύψος του ώμου το χέρι του Στρατιώτη Σολωμού…

Το πρώτο Ελληνικό αίμα ποτίζει την μαρτυρική γη της Κύπρου μας…

Ανά δεκαπέντε λεπτά σμήνη τεσσάρων Τουρκικών μαχητικών, προσβάλουν ακατάπαυστα το στρατόπεδο της ΕΛ.ΔΥ.Κ., με κάθε είδους βόμβες και πυρομαχικά.

Το ΚΝΕ (Κέντρο Νοσηλείας ΕΛ.ΔΥ.Κ.) γεμίζει τραυματίες…

Με ορμή ακολουθεί το τρίτο κύμα των Τουρκικών F 104, και εξαπολύει δεκάδες ρουκέτες εναντίων των Ελδυκάριων, οι οποίοι ακόμα προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει. Ο Στρατιώτης Μπόλας Γεώργιος από την Πυλαία Θεσσαλονίκης, πετάει το τσάι του και τρέχει σε κοντινό όρυγμα να καλυφθεί. Δίπλα του ένας νέος της 107 μπαίνει κι αυτός σε ένα όρυγμα να καλυφθεί.΄ Ερχεται ένας παλιός της 103 και του λέει να φύγει…να πάει σε άλλο όρυγμα και υπακούει. Ο παλιός ίσα που προλαβαίνει να μπει στο όρυγμα που άφησε ο νεότερος… και δέχεται μια ρουκέτα η οποία τον εξαϋλώνει.

Στο βάθος του ορίζοντα προς τον βορά, στα χωριά Αγύρτα και Κιόνελι, και με κατεύθυνση από Δυτικά προς Ανατολικά πέντε Τούρκικα μεταγωγικά Ντακότα, εκτελούν ρίψεις αλεξιπτωτιστών, εντός των τοπικών ισχυρών Τουρκοκυπριακών θυλάκων. Γέμισε αλεξίπτωτα ο γαλάζιος Κυπριακός ουρανός.

Οι Στρατιώτες της ΕΛ.ΔΥ.Κ., οι οποίοι ακόμη δεν είχαν παραλάβει τον ατομικό τους οπλισμό, μέσα στην κόλαση των ανηλεών βομβαρδισμών, παραλαμβάνουν ότι μπορούν και προσπαθούν να αναχαιτίσουν τους Τούρκους εισβολείς, με τα Μ1 τους.

Παρά το τραγελαφικό της υπόθεσης, οι Τούρκοι πιλότοι τα χάνουν και πολλές φορές αδειάζουν το φονικό τους φορτίο, μέσα στο ήδη από την προηγουμένη ημέρα άδειο στρατόπεδο της ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ..

Οι έλληνες στρατιώτες δεν εγκαταλείπουν το Στρατόπεδό τους και καλυπτόμενοι όπου μπορούν αναδιοργανώνονται και προσπαθούν να αμυνθούν.

Οι ρίψεις αλεξιπτωτιστών συνεχίζονται αμείωτα αλλά κατά κύματα καταφθάνουν και δεκάδες Τουρκικά ελικόπτερα τα οποία μεταφέρουν καταδρομείς στον θύλακα του Κιόνελι. Ένα Τουρκικό μεταγωγικό αεροσκάφος αδειάζει το φορτίο του σε λάθος μέρος..

Ακολουθούν και άλλα. Οι λανθασμένες ρίψεις τους, εντός του Ελληνικού τομέα, φέρνουν τις πρώτες βαριές απώλειες για τους Τούρκους. Οι απλοί Ελληνοκύπριοι χωρικοί, καταφέρνουν και εξοντώνουν πάνω από 80 αλεξιπτωτιστές. Η εποποιία της Κρήτης επαναλαμβάνεται! Σημειώνονται ταυτόχρονα και οι πρώτες καταγραφές αιχμαλώτων. Δεκαπέντε Τούρκοι αλεξιπτωτιστές συνελήφθησαν και μόλις 7-8 διέφυγαν τον θάνατο και την σύλληψη, από τους χωρικούς της Μίας Μηλιάς.

Έχει πάει 09.30΄ και ακόμα κανένας δεν γνωρίζει ότι ισχυρότατες αποβατικές δυνάμεις των Τούρκων αποβιβάζονται δυτικά της Κερύνειας στην περιοχή Πεντεμίλι. Ήδη από τις 06.00 Τούρκοι βατραχάνθρωποι είχαν βγει στην ακτή και έκαναν αναγνωρίσεις. Ακολούθησε η αποβίβαση του 6ου Τάγματος Πεζοναυτών, ενώ πυκνά πυρά των Τουρκικών αντιτορπιλικών τύπου FREM, σάρωναν στην κυριολεξία την περίμετρο του προγεφυρώματος και άλλους στόχους στην ευρύτερη περιοχή. Ήταν 07.15΄ το πρωί.

Προηγήθηκε η ηρωική έξοδος των Κυπριακών τορπιλακάτων, της Τ3 με Κυβερνήτη τον Υποπλοίαρχο Ελευθέριο Τσομάκη και της Τ1 με Κυβερνήτη τον επίκουρο Σημαιοφόρο Νικόλαο Βερύκιο, στις 05.05’ από το λιμάνι της Κερύνειας. Λίγα λεπτά αργότερα Τουρκικά αεροσκάφη πλήττουν καίρια την Τ1 τραυματίζοντας 6 από το προσωπικό της.

Η Τ1 προσάραξε στην περιοχή του Βοσπόρου. Η Τ3 πλησίασε πολύ επικίνδυνα και σε απόσταση 1 ν.μ. τον Τουρκικό αποβατικό στόλο και ξεκίνησε ελιγμούς για να λάβει κατάλληλη θέση βολής. Ήταν 05.23΄ όταν δέχθηκε καταιγισμό πυρών από τα Τούρκικα αντιτορπιλικά. Όλο το προσωπικό της σκοτώθηκε. Μόνο ο Αρχικελευστής Διονύσιος Μαγέτος, βαριά τραυματισμένος με μυθιστορηματικό τρόπο κατάφερε μετά από 6 ώρες υπεράνθρωπων προσπαθειών να βγει στην ακτή.

Στην περιοχή της απόβασης εδώ και πάνω από τρεις ώρες οι Τούρκοι αποβιβάζονται χωρίς καμία παρενόχληση ή Ελληνική αντίδραση. Μόλις στις 08.40΄ ή Αθήνα «ξύπνησε» από τον λήθαργο και έδωσε εντολή εφαρμογής των πολεμικών σχεδίων. Πάνω από τρεις ώρες η Τουρκική αεροπορία, το Πολεμικό της Ναυτικό και οι Δυνάμεις Ξηράς σάρωναν την Κυπριακή επικράτεια ανελέητα, χωρίς καμία ουσιαστική αντίσταση. 

Η Τιτανομαχία στο προγεφύρωμα

Πλησίον του χώρου της αποβίβασης των Τούρκων πεζοναυτών στο Πεντεμίλι της Κερύνειας, έδρευε το 251 Τάγμα Πεζικού, με Διοικητή τον Ήρωα Αντισυνταγματάρχη Παύλο Κουρούπη. Το 251 Τ.Π. παρακολουθούσε στενά την Τουρκικά αποβίβαση και ενημέρωνε σχετικά το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς (Γ.Ε.Ε.Φ.) αναμένοντας διαταγές. Στις 07.30΄ο Διοικητής του 251 Τ.Π. δίνει αυτόβουλα την εντολή ο 1ος Λόχος και ο Λόχος Υποστήριξης να εγκαταλείψουν το στρατόπεδο και να πορευθούν προς τους χώρους εξόρμησης. Οι δύο Λόχοι κατάφεραν χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από τους Τούρκους και παρά το πλήθος των Τουρκικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων, να ταχθούν σε απόσταση αναπνοής. Οι πρώτοι στρατιώτες του 1ου Λόχου είχαν πλησιάσει σε απόσταση 100 μέτρων! Τον 1ο Λόχο αποτελούσαν 90 άνδρες, ενώ τον Λόχο Υποστήριξης λιγότεροι. Απέναντί τους είχαν να αντιμετωπίσουν εκτός από το 6ο Τάγμα Πεζοναυτών, ολόκληρο το 5 Σύνταγμα Πεζοναυτών το οποίο είχε ήδη αποβιβαστεί, καθώς και μεγάλο αριθμό Τούρκων Καταδρομέων οι οποίοι είχαν αποβιβαστεί με ελικόπτερα! Μια τεράστια δύναμη με τρομερή ισχύ πυρός υποστηριζόμενη από τα βαριά πυροβόλα και άλλα όπλα των Τουρκικών αντιτορπιλικών και την Τουρκική αεροπορία, η οποία εντελώς ανενόχλητη αλώνιζε τον ουρανό της Κύπρου! Η διαφορά ισχύος μεταξύ των δύο αντιπάλων ήταν τεράστια! Δεν μπορεί να συγκριθεί με τα δεδομένα καμίας σύγχρονης μάχης! Εκατόν πενήντα Πεζικάριοι ΄Ελληνες απέναντι σε μια ενισχυμένη Ταξιαρχία Τούρκων των Ειδικών Δυνάμεων με πλήρη υποστήριξη βαρέων όπλων!!!

Η διαταγή προσβολής των Τούρκων δόθηκε ακριβώς στις 10.00΄…

Το τι επακολούθησε είναι αδύνατον να περιγραφεί!!! Η εγγύτητα των δύο αντιμαχομένων πλευρών, έδωσε χαρακτήρα σφοδρότατης σύγκρουσης! Πραγματική κόλαση! Οι Τούρκοι αιφνιδιάστηκαν και δέχονταν τα Ελληνικά πυρά χωρίς να μπορούν να αντιδράσουν ουσιαστικά! Κατά εκατοντάδες έπεφταν νεκροί και οι φωνές των τραυματιών γέμιζαν με βογκητά και κραυγές απελπισίας την καυτή καλοκαιρινή ημέρα!

Οι έντονες επιθέσεις των Τούρκων μετά το πρώτο ισχυρό κλονισμό που δέχθηκαν από τους ΄Ελληνες σύγχρονους Μυρμιδόνες, έσπασαν πάνω στην λυσσαλέα αποφασιστικότητα του Διοικητού του 251 Τ.Π και της μαχητικής ικανότητας των Στρατιωτών των δύο Λόχων. Αλλεπάλληλα κύματα με υποστήριξη Τεθωρακισμένων οχημάτων και βαρέων όπλων, έσπαγαν με πάταγο πάνω στα στήθια των Ελλήνων ηρώων. Οι απώλειες μας σχεδόν μηδενικές σε αντίθεση με τις υπερβολικά μεγάλες Τουρκικές. Οι Τούρκοι νόμιζαν πως έχουν απέναντί τους ολόκληρη Μεραρχία! Τα μηνύματα και οι αναφορές που έστελναν οι επικεφαλείς της αποβατικής δύναμης στην Άγκυρα ήταν αποκαρδιωτικά εντελώς. Γινόταν λόγος για αδυναμία εκτέλεσης της αποστολής, τεράστιες απώλειες και ενδεχόμενο ματαίωσης της επιχείρησης! Οι λέοντες των δύο Λόχων του 251 Τ.Π. μάχονταν με τέτοιο πάθος και επιμονή, που μόνο μεταφυσική διάσταση και υπόθεση θα μπορούσε να δικαιολογήσει! Η λεγόμενη «πολεμική αρετή των Ελλήνων» που ξυπνά μέσα από την προαιώνια κυτταρική μνήμη που βρίσκετε καλά εμφυτευμένη μέσα στο DNA, έκανε την παρουσία της εμφανή!!!

Η πολύωρη μάχη εξελίχθηκε σε πραγματική τιτανομαχία. Οι Τούρκοι πιέζονται αφόρητα και τελικά ολόκληρη αυτή τεράστια και ισχυρότατη δύναμη περιορίζεται σ΄ έναν θύλακα μόλις 300 μέτρων από την ακτή και λαμβάνει αμυντική διάταξη!

Οι άλλοι Λόχοι του 251 Τ.Π. έχουν ήδη καταλάβει καίριες θέσεις για να εμποδίσουν την προσπέλαση των Τούρκων προς Κερύνεια και την υπερφαλάγγιση των άλλων δύο Λόχων που μάχονται ακατάπαυστα σε απόσταση αναπνοής από τους Τούρκους.

Όλες οι προσπάθειες των Τούρκων να υπερφαλαγγίσουν και να καθυποτάξουν τους δύο Λόχους 2ο και 3ο αποτυγχάνουν. Δοκίμασαν κι εκεί, αλλά και πάλι άφησαν εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες! Η μάχη παίρνει πλέον ασύλληπτες διαστάσεις έντασης. Το μεσημέρι σκοτώνεται ο Αρχηγός της αποβατικής δύναμης των Τούρκων Συνταγματάρχης Καραογλάνογλου, από αντιαρματικό βλήμα του 1ου Λόχου, μέσα σε παρακείμενη οικία όπου ήταν κρυμμένος. Τα απόρρητα αρχεία της 39ης Τουρκικής Μεραρχίας, κάνουν λόγο για θάνατο του Καραογλάνογλου, την επομένη στις 13.00΄,αλλά αυτό αργότερα τέθηκε σε αμφιβολία.

Η νύχτα βρήκε τους Τούρκους με βαρύτατες απώλειες και σε πολύ άσχημη κατάσταση.

Ο περίπατος μετατράπηκε σε πραγματική κόλαση! Οι Έλληνες μαχητές με χαλύβδινο ηθικό και το βλέμμα του Λεωνίδα στα μάτια τους, παραμένουν ακλόνητοι στις θέσεις τους. Αναμένουν ενισχύσεις για να πραγματοποιήσουν νυχτερινή επίθεση και να πετάξουν τους Τούρκους στην θάλασσα. Η χαρά είναι διάχυτη στο πρόσωπο του Κουρούπη! Την νύχτα δεν θα μπορούν να υποστηρίξουν την αποβατική δύναμη η αεροπορία και το πολεμικό ναυτικό. Εύκολη υπόθεση μετά την ολοήμερη πανωλεθρία που προκάλεσε στον Αττίλα. Μα χρειάζεται σημαντικές ενισχύσεις. Οι στρατιώτες του δεν επαρκούν στο ελάχιστο να καλύψουν την επιβαλλόμενη περίμετρο του προγεφυρώματος για να εκδηλώσουν αντεπίθεση. Βάζουν τις λόγχες στα όπλα και αναμένουν. Με τεράστιες προσπάθειες οι Διοικητές των Λόχων συγκρατούν τους μανιασμένους στρατιώτες τους, που διψούν για την νίκη! Διψούν για την δόξα! Διατάζουν αυστηρή αναμονή μέχρι ενισχύσεώς τους. Η οποία όμως ποτέ δεν έρθει…

Ολόκληρη την ημέρα οι Λέοντες της Κύπρου περίμεναν τις ενισχύσεις… την υποστήριξη του πυροβολικού και νέες δυνάμεις να έρθουν στο Πεντεμίλι… Δεν ήρθαν. Αυτοί όχι μόνο κράτησαν, αλλά ταπείνωσαν και τις πανίσχυρες στρατιές του Αττίλα που μόλις είχαν ξεκινήσει το καταστροφικό έργο του.

ΤΑ ΓΥΨΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ ΤΟΥ DEGAS

ΤΑ ΓΥΨΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ ΤΟΥ DEGAS

«Για τον κόσμο της τέχνης, η ανακάλυψη των γύψινων γλυπτών του Ντεγκά ήταν κάτι ανάλογο με το άνοιγμα του τάφου του βασιλιά Τουταγχαμών...» Γουόλτερ Μαϊμπάουμ, επιμελητής

Οι επισκέπτες της Πέμπτης Εκθεσης Ιμπρεσιονιστών στο Παρίσι του 1880 δεν είχαν την ευκαιρία να δουν τη «Μικρή δεκατετράχρονη χορεύτρια». Εκείνη τη χρονιά, ο Γάλλος καλλιτέχνης Εντγκάρ Ντεγκά αποφάσισε τελικά να μην τοποθετήσει το γλυπτό του μέσα στη γυάλινη προθήκη που είχε στηθεί επί τούτου στη σάλα της έκθεσης, κι ας είχε αναγγείλει τη συμμετοχή του με το συγκεκριμένο έργο. Ένα χρόνο μετά, στην ίδια έκθεση, έκανε την τολμηρή κίνηση παρουσιάζοντας το μυστηριώδες γλυπτό σε ένα κοινό που περίμενε με ανυπομονησία την αποκάλυψη της μυστηριώδους χορεύτριας.

Φτιαγμένη από χρωματιστό κερί, με πραγματικές τρίχες αλόγου για μαλλιά, μια υφασμάτινη φούστα, μπούστο και κορδέλες και πραγματικά παπούτσια χορού, η χορεύτρια σκανδάλισε πολλούς με τον υπέρμετρο ρεαλισμό που τη χαρακτήριζε. Σε κάποιους προκαλούσε την περιφρόνηση και την αποστροφή, σε άλλους θαυμασμό. Ο κριτικός και συγγραφέας του 19ου αιώνα Joris - Karl Huysmans είχε γράψει: «Η αλήθεια είναι ότι, μονομιάς, ο κύριος Ντεγκά έχει ανατρέψει τις παραδόσεις της γλυπτικής, όπως για μια μακρά περίοδο έχει αναταράξει τους κανόνες της ζωγραφικής... Αυτό το μικρό άγαλμα είναι η μοναδική, αληθινά μοντέρνα προσπάθεια στη γλυπτική..-.».

Ο Degas των «πολυμέσων»

Η «Μικρή δεκατετράχρονη χορεύτρια» αποτελούσε το καλύτερο παράδειγμα για το είδος της γλυπτικής του Ντεγκά. Είχε ένα στυλ προσωπικό και οικείο, που ερχόταν σε αντίθεση με την κρατούσα αντίληψη, που ήθελε τα έργα να λειτουργούν ως δημόσια μνημεία. Και ενώ για πολύ καιρό εθεωρείτο ότι ο Ντεγκά άρχισε να δημιουργεί γλυπτά σε κερί και πηλό λόγω της επιδεινούμενης όρασης του, στην ουσία ήταν ένας «αληθινός καλλιτέχνης πολυμέσων» της εποχής του.

Γιατί, εκτός από τη ζωγραφική του, για την οποία είναι και πιο διάσημος, είχε ασχοληθεί και επηρεαστεί σοβαρά από τη φωτογραφία -ένα μέσο αρκετά καινούργιο για την εποχή του-, την ποίηση και τη γλυπτική. Η πρακτική του στο ένα μέσο τον βοηθούσε στο άλλο. Χρησιμοποιούσε τις φωτογραφικές γνώσεις του, π.χ., για να κατανοήσει και να αποτυπώσει καλύτερα τις πιο ανεπαίσθητες λεπτομέρειες στην κίνηση ενός σώματος. Έγραφε στίχους που θα βοηθούσαν στην εκ των υστέρων καλύτερη κατανόηση κάποιου ζωγραφικού του έργου. Έπλαθε χορεύτριες, άλογα και λουόμενους από κερί και πηλό, με σκοπό να χρησιμοποιηθούν αργότερα ως μοντέλα για τις ζωγραφικές συνθέσεις του.

Η ιστορία έχει δείξει ότι έβλεπε τα γλυπτά του ως πρόχειρα, μισοτελειωμένα σκίτσα, ως «εργαλεία» για τη μελέτη της κίνησης, ως μια ανεξάντλητη πηγή δημιουργίας στάσεων που τροφοδοτούσαν με τον τρόπο τους τους πιο γνωστούς του πίνακες. Σκηνές από ιπποδρομίες, cafe και θέατρα, γυναίκες να εργάζονται ως καπελούδες, να ασχολούνται με το σιδέρωμα ή την προσωπική τους υγιεινή. Σε λάδι, παστέλ, κάρβουνο ή συνδυασμό και των τριών, οι χορεύτριες ήταν και οι πρωταγωνίστριες. Και όχι ως πορτρέτα συγκεκριμένων προσώπων, αλλά ως μια συνολική μελέτη της αποτύπωσης των δυνατοτήτων του ανθρώπινου σώματος.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που η «Μικρή δεκατετράχρονη χορεύτρια», το μόνο γλυπτό που εξέθεσε ποτέ ο Ντεγκά ενώ βρισκόταν εν ζωή, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα του, κι ας είναι τρισδιάστατη... Πόσοι όμως από εμάς την έχουν θαυμάσει από κοντά;

Εβδομήντα τέσσερα μπρούντζινα γλυπτά του Γάλλου καλλιτέχνη, από τη συλλογή του Μ.Τ. Abraham Center for the Visual Arts παρουσιάζουν ένα κύριο χαρακτηριστικό. Είναι τα μόνα μπρούντζινα γλυπτά του Ντεγκά που βασίζονται σε γύψινα εκμαγεία, δημιουργημένα όταν ο καλλιτέχνης βρισκόταν ακόμα εν ζωή. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή...

Ο επιμελητής τέχνης, Γουόλτερ Μαϊμπάουμ (αυθεντία σε θέματα γλυπτικής), είναι εκείνος που ανακάλυψε αυτά τα μέχρι πρότινος άγνωστα εκμαγεία. Σε συνέντευξή του λέει: « Όλα άρχισαν το 2001, όταν κάποιος με πληροφόρησε ότι μια νέα χάλκινη έκδοση της "Μικρής δεκατετράχρονης χορεύτριας" βρισκόταν σε διαδικασία παραγωγής στη Γαλλία. Μου φαινόταν αδύνατο, εφόσον υπήρχαν μόνο δύο γνωστά γύψινα εκμαγεία του συγκεκριμένου γλυπτού, και τα δύο σε μουσεία».

Με την υποψία ότι ίσως υπήρχε ένα τρίτο, άγνωστο έως τώρα, ο Μαϊμπάουμ έφτασε στο Παρίσι και στο Χυτήριο Valsuani, που λειτουργούσε από το 1899, και μετέτρεπε σε μπρούντζο έργα του Ροντέν, του Ματίς, του Γκογκέν και άλλων σημαντικών καλλιτεχνών. Ο Μαϊμπάουμ ανακάλυψε ότι οι αποθήκες του Valsuani φιλοξενούσαν το τρίτο γύψινο εκμαγείο της διάσημης χορεύτριας από το 1955. Και αν αυτό αποτελούσε μια ευχάριστη έκπληξη, τότε ο επιμελητής σίγουρα δεν περίμενε να βρει ότι η χορεύτρια «συγκατοικούσε τόσα χρόνια με άλλα 73 εκμαγεία γλυπτών του Ντεγκά, επίσης άγνωστα σε ειδικούς και ακαδημαϊκούς...

Μια σημαντική ανακάλυψη

Δημιουργός τους ήταν ο Μπαρτολομέ, γλύπτης και στενός φίλος του Ντεγκά, ο οποίος τα έφτιαξε με βάση τα κέρινα γλυπτά του καλλιτέχνη. Γιατί, όπως αναφέρει ο Μαϊμπάουμ, «ο Ντεγκά δημιουργούσε γλυπτά μόνο από κερί και μαλακό πηλό, ώστε να μπορεί να τα δουλεύει για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, κάτι το οποίο τον ικανοποιούσε πολύ ως διαδικασία». Επέτρεπε, βέβαια, τη δημιουργία εκμαγείων, όπως στην περίπτωση του Μπαρτολομέ. Όμως. ενώ κάποτε ο Ντεγκά επισήμανε στον γλυπτή Αριστίντ Μαγιόλ ότι «ναι, κατασκευάζω εκμαγεία και ίσως μία από αυτές τις ημέρες θα τα χυτεύσω στον μπρούντζο», δεν προχώρησε ποτέ όσο ζούσε στη δημιουργία μπρούντζινων γλυπτών. Σύμφωνα με τον Μαϊμπάουμ, « δεν πίστευε ποτέ ότι τα γλυπτά του ήταν αρκετά φινιρισμένα για δημόσια έκθεση και αποδοχή».

«Για τον κόσμο της τέχνης, γενικότερο. η ανακάλυψη αυτών των εντυπωσιακών γύψινων εκμαγείων είναι κάτι ανάλογο με το άνοιγμα του τάφου του βασιλιά Τουταγχαμών. Δεδομένης της σημασίας αυτής της ανακάλυψης, ξεκίνησα να δουλεύω με έναν αξιόλογο ιστορικό τέχνης, τον δρα Γκρεγκορι Χέντμπεργκ. Μέσα από την έρευνα του, κατέληξε ότι τα συγκεκριμένα γλυπτά είχαν δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια της ζωής του Ντεγκά». Το συμπέρασμα αυτό αποτέλεσε και το πιο σημαντικό στοιχείο της ανακάλυψης, εφόσον έως τώρα όλα τα μπρούντζινα γλυπτά του Ντεγκά που βρίσκονται σε συλλογές μουσείων έχουν βασιστεί σε εκμαγεία που δημιουργήθηκαν, ανεξαιρέτως, μετά το θάνατο του καλλιτέχνη. Φέροντας, βέβαια, και όλες εκείνες τις αναπόφευκτες μορφολογικές διαφοροποιήσεις λόγω των διαδοχικών μετατροπών που έγιναν μετά το θάνατο του Ντεγκά, από κερί σε γύψο και από γύψο σε μπρούντζο.

Μοιραία σημάδια ενός ασυνήθιστου «χαλασμένου τηλεφώνου», που, σύμφωνα με τους ειδικούς, σήμερα καθιστούν τα 74 νέα μπρούντζινα γλυπτά, πολύ πιο «κοντά» στην αρχική ιδέα του Ντεγκά...

Από ρεπορτάζ της Νελλης Αμπραβανελ ΓΙΑ ΤΟ «Κ»

Ο Edgar Degas (19 Ιουλίου 1834 - 27 Σεπτεμβρίου 1917), με το πλήρες όνομα Hilaire-Germain-Edgar De Gas, ήταν Γάλλος καλλιτέχνης, διάσημος για το έργο του στη ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική και σχέδιο. Θεωρείται ως ένας από τους ιδρυτές του Ιμπρεσιονισμού, αν και απέρριψε τον όρο και προτιμούσε να αποκαλείται ρεαλιστής. Δεν τον ενδιέφερε να εργάζεται στην ύπαιθρο, αλλά στο στούντιό του, με μοντέλα ή πιο συχνά από μνήμης. Νωρίς στην σταδιοδρομία του, φιλοδοξούσε να γίνει ιστορικός ζωγράφος, κλίση για την οποία ήταν καλά προετοιμασμένος από την αυστηρή, ακαδημαϊκή του κατάρτιση και τη στενή μελέτη της κλασσικής τέχνης. Λίγο μετά τα τριάντα του, άλλαξε πορεία και εφαρμόζοντας τις παραδοσιακές μεθόδους του ιστορικού ζωγράφου σε σύγχρονα θέματα, έγινε ένας κλασικός ζωγράφος της σύγχρονης ζωής. Έξοχος στο σχέδιο, έχει ταυτιστεί με το θέμα του χορού και περίπου τα μισά από τα έργα του απεικονίζουν χορεύτριες. Αυτά επιδεικνύουν την άρτια γνώση του στην απεικόνιση της κίνησης, όπως και τα άλογα αγώνων και τα γυναικεία γυμνά. Τα πορτρέτα του συγκαταλέγονται ανάμεσα στα καλύτερα στην ιστορία της τέχνης.

https://www.herakleidon.org/new-blog/-edgar-degas-27-2009-14-2010

Διαβάστε επίσης :

Εντγκάρ Ντεγκάς : Ο χορός της φαντασίας  

http://boraeinai.blogspot.com/2015/12/blog-post_49.html

Ντεγκά : ο «ηδονοβλεψίας» ζωγράφος 

 http://boraeinai.blogspot.com/2011/09/blog-post_17.html