Ένα ταξίδι στον μικρό υποθαλάσσιο κόσμο του Αφέντη Χριστού

 

Ένα ταξίδι στον μικρό υποθαλάσσιο κόσμο του Αφέντη Χριστού

 

Η περιήγηση μας ξεκινά από το μικρό νησάκι του Αφέντη Χριστού, έναν βραχώδη σχηματισμό που δεσπόζει απέναντι από την παραλία Κλωτζανή των Μαλίων. Το λιτό εκκλησάκι στην κορυφή του αποτελεί χαρακτηριστικό σημείο αναφοράς της περιοχής και δημιουργεί μια όμορφη αντίθεση ανάμεσα στο γαλάζιο της θάλασσας και το λευκό της εκκλησίτσας.

Η περιοχή διατηρεί μια ιδιαίτερη φυσική ομορφιά. Τα καθαρά νερά, οι χαμηλοί βραχώδεις σχηματισμοί και η διαφάνεια της θάλασσας επιτρέπουν στον επισκέπτη να αντιληφθεί ήδη από την επιφάνεια τον πλούτο που κρύβεται στον βυθό.

 

 

Κάτω από την επιφάνεια

Με την κατάδυση αποκαλύπτεται ένας διαφορετικός κόσμος. Ο βυθός αποτελείται κυρίως από φυσικούς βράχους, πλάκες ασβεστόλιθου και μικρές αμμώδεις εκτάσεις, όπου το φως του ήλιου δημιουργεί εντυπωσιακά παιχνίδια φωτός και σκιάς.

Σε αρκετά σημεία αναπτύσσονται συστάδες από θαλάσσια φυτά και φύκια, που προσφέρουν καταφύγιο σε πολλούς μικρούς οργανισμούς και συμβάλλουν στη βιοποικιλότητα της περιοχής.

 

Η θαλάσσια ζωή

Τα καθαρά νερά φιλοξενούν χαρακτηριστικά είδη της μεσογειακής πανίδας. Μικρά κοπάδια από σάρπες κινούνται αδιάκοπα ανάμεσα στους βράχους, ενώ δεν είναι σπάνια η παρουσία καλογριών, γύλων, χειλούδων και άλλων πολύχρωμων ψαριών που αναζητούν τροφή στα ρηχά.

Σε προστατευμένες σχισμές μπορεί κανείς να διακρίνει ακόμα και καμιά σμέρνα ή μικρά χταπόδια, ενώ οι αχινοί και τα θαλάσσια σαλιγκάρια αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του οικοσυστήματος. Όλα μαζί συνθέτουν μια εικόνα ζωντανής και ισορροπημένης μεσογειακής θάλασσας.

 

 

 Οι λεπτομέρειες του βυθού

Καθώς η εξερεύνηση συνεχίζεται, η προσοχή στρέφεται στις μικρές λεπτομέρειες. Οι διαφορετικές υφές των βράχων, οι φυσικές κοιλότητες, οι σχηματισμοί που δημιούργησαν τα θαλάσσια ρεύματα και οι αποχρώσεις του πυθμένα αποκαλύπτουν ότι κάθε σημείο έχει τη δική του ξεχωριστή φυσιογνωμία.

Η καθαρότητα του νερού επιτρέπει την καταγραφή αυτών των λεπτομερειών με ιδιαίτερη ευκρίνεια, προσφέροντας εικόνες που αναδεικνύουν τον φυσικό πλούτο της περιοχής.

 

Ένας τόπος που αξίζει να προστατεύεται

Ο θαλάσσιος χώρος γύρω από το νησάκι του Αφέντη Χριστού αποτελεί ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρον μεσογειακό οικοσύστημα. Η φυσική του ομορφιά, η διαύγεια των νερών και η ποικιλία της θαλάσσιας ζωής συνθέτουν ένα μοναδικό περιβάλλον που αξίζει να γνωρίσουμε και, κυρίως, να διατηρήσουμε αναλλοίωτο για τις επόμενες γενιές.

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν δεν αποτυπώνουν μόνο όμορφες εικόνες, αλλά και την ηρεμία, την ισορροπία και τη διαχρονική γοητεία ενός μικρού θαλάσσιου κόσμου στις ακτές των Μαλίων.

 

Θέμου Ποταμιάνου : ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΏΝ

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΏΝ

Τα ψάρια στο στοιχείο τους

Γράφει ο Θέμος Ποταμιάνος*

Όσο βρίσκεται το ψάρι στο στοιχείο του, δηλαδή μέσα στο νερό, παρουσιάζει μεγάλη ζωτικότητα και αντοχή. Όλα σχεδόν τα ψάρια έχουν μεγαλύτερη ζωτικότητα και αντοχή από τα ζώα κι' από τα πουλιά. Αντέχουν κυρίως στην πείνα και στα τραύματα. Συ­χνά οι ψαράδες πιάνουν ψάρια, που το στομάχι τους είναι τελείως αδειανό. Ποιος ξέρει πόσες μέρες έμειναν νηστικά. Είναι δυσεύρετο πράγμα η τροφή στο βυθό και επί πλέον πολλά ψάρια είναι πολύ μίζερα, πολύ εκλεκτικά στο φαγητό τους. Προτιμούν να μείνουν νηστικά ώρες και ώρες παρά να φάνε ότι τύχει.

Και όμως τα θεονήστικα αυτά ψάρια δεν δείχνουν κανένα σημείο εξαντλήσεως, αλλά κινούνται ζωηρά και, αν πιαστούν στο αγκίστρι, προβάλλουν μεγάλη αντίσταση. Όσο  για τη «μυϊκή" δύναμη του ψαριού πρέπει να σημειώσουμε, ότι ένα ψάρι όχι μεγαλύτερο από μισό μέτρο και όχι βαρύτερο από δώδεκα κιλά, είναι ικανό να ρυμούλκηση ολόκληρη βάρκα με δυο ψαράδες μέσα...

Μεγάλη αντοχή δείχνει το ψάρι και όταν τραυματισθεί. Πολλά ψάρια δέχονται στο σώμα τους γερή καμάκια και όμως κατορθώνουν και ξεφεύγουν και γλυτώνουν και επιζούν. Οι ψαράδες πιάνουν συχνά ψάρια πού φέρουν παλαιά τραύματα από καμάκι  ή από δάγκωμα άλλου ψαριού.

Επίσης, όχι σπάνια, πιάνονται ψάρια, πού φέρνουν αγκίστρι στο στόμα.   Ένα ψάρι πιάνεται, κόβει το σπάγκο και φεύγει. Το αγκίστρι μένει καρφωμένο στο στόμα του καιρό, όσο πού το ψάρι αυτό πιάνεται σε άλλο αγκίστρι και πέφτει στα χέρια του ψαρά. Αυτό σημαίνει ότι το ψάρι αυτό, όχι μόνον άντεξε, έχοντας ολόκληρο αγκίστρι καρφωμένο στο στόμα του, αλλά και δεν εμποδίστηκε στο φαγητό του. Με το αγκίστρι στο στόμα, έψαχνε κι' έβρισκε τροφή κι' έτρωγε. Αλλιώτικα δεν θα μπορούσε να ζήσει.

Ένα ψάρι μπορεί να μείνει πιασμένο όλη νύχτα στο αγκίστρι της πετονιάς, να δέρνεται ώρες και ώρες, κι' όμως να βρεθεί το πρωί ζωντανό ακόμα. Όλα αυτά δείχνουν ότι τα ψάρια γενικώς έχουν μεγάλη ζωτικότητα και αντοχή.

Εκείνο το πράγμα πού σκοτώνει τα ψάρια είναι η απότομη αλλαγή του βάθους και της θερμοκρασίας. Ψάρια πού ζουν σε ορισμένο βάθος, υπό ορισμένη πίεση, σκάζουν αν τα ανασύρουμε απότομα προς την επιφάνεια. Επίσης το ψάρι δεν αντέχει όταν αλλάξει απότομα γύρω του η θερμοκρασία.                              

Μέσα στα στοιχείο του, δηλαδή μέσα στο νερό, το ψάρι παρουσιάζεται τελείως διαφορετικό απ' ότι ξέρουμε. Έχει άλλο χρώμα και άλλο μάτι. Το μάτι του είναι πολύ ζωηρός και το χρώμα του αλλιώτικο από το χρώμα παν μας δείχνει όταν το βγάλουμε από το νερό. Επίσης το ψάρι παίρνε  άλλο χρώμα όταν ψοφήσει.

Αρκετά  ψάρια παρουσιάζουν μεγάλη αντοχή κι' όταν βγουν από το νερό. Υπάρχουν ψάρια που διατηρούνται ζωντανά αρκετές ώρες στην ξηρά ή μέσα στη βάρκα. Πρώτο στην αντοχή έρχεται το χέλι. Ένα χέλι ζει ώρες έξω από το νερό, ακόμα κι' όταν είναι βαριά πληγωμένο. Τα χέλια κινούνται σαν φίδια ανάμεσα στα νοτισμένα, στα υγρά χορτάρια του κάμπου και περνούν από τη μια λίμνη στην άλλη. Αρκετή ώρα μπορεί να ζήσει έξω από το νερό και η σμέρνα, άγριο φιδόψαρο που συγγενεύει με το χέλι.

Από τα άλλα γνωστά ψάρια που ζουν στα παράλιά μας, τη μεγαλύτερη αντοχή έξω από το νερό παρουσιάζει ο λύχνος, ψάρι τού αμμουδερού βυθού με χονδρό δέρμα και σφιχτό κρέας, Ό λύχνος ζει πέντε, δέκα, δώδεκα ώρες μακριά από το στοιχείο του. Τον πιάνεις από βραδύς, τον ρίχνεις μέσα στο πανέρι και το πρωί είναι ζωντανός. Αντοχή μεγάλη παρουσιάζει και ο σκορπιός, ιδίως ό μαύρος. Στην ψαραγορά βλέπουμε συχνά ζωντανούς σκορπιούς, πού έχουν μεταφερθεί από μεγάλη απόσταση. Τέλος ο γύλος ζει αρκετή ώρα έξω από το νερό, αρκεί να τον βάλεις σε μέρος σκιερό και δροσερό.

Όλα σχεδόν τα άλλα ψάρια ζουν ελάχιστο χρονικό διάστημα έξω από το νερό. Μερικά, όπως αίφνης το μπαρμπούνι και η μαρίδα, ψοφούν αμέσως. Ξεψυχάνε μέσα σε δύο λεπτά της ώρας.

Μεγάλη αντοχή μέσα στο νερό αλλά κι' έξω παρουσιάζει και το χταπόδι. Το χταπόδι μπορεί να ζήσει κι' όταν του κόψης δυο-τρία πλοκάμια   η  όταν του  τρυπήσεις την κουκούλα χωρίς να πειράξεις τα εσωτερικά όργανα. Ώρες μένει ζωντανό το χταπόδι έξω από το νερό και  παλεύει.

Επίσης πολλές ώρες ζουν έξω από το νερό και ο αστακός και οι μικρές καραβίδες της λάσπης. Αν ρωτάτε και για τον μαύρο κάβουρα, αυτός είναι πού δεν σκοτίζεται καθόλου όταν βρεθεί έξω από το νερό,  αφού συνηθίζει να βγαίνει μόνος του έξω από τη θάλασσα και να σουλατσάρει στα βραχάκια...

* Ο Θέμος Ποταμιάνος (Κεφαλλονιά 3 Μαρτίου 1895 - Αθήνα 10 Δεκεμβρίου 1973) ήταν Έλληνας συγγραφέας.

Γεννήθηκε στην Aνωμεριά Λιβαράτων της Κεφαλονιάς. Σπούδασε στη Σχολή Δοκίμων και στη συνέχεια έγινε Οικονομικός Αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού. Στη θέση αυτή παρέμεινε μέχρι και το 1935 όταν και αποστρατεύτηκε. Στα γράμματα πρωτοεμφανίστηκε το 1955. Τα μυθιστορήματά του περιέγραφαν κυρίως τη ζωή των ναυτικών και των ψαράδων καθώς και τον Κόσμο της θάλασσας. Πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου του 1973 σε ηλικία 78 ετών στην Αθήνα κι ενταφιάστηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του.