Translate -TRANSLATE -

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2022

ΑΧΕΡΟΝΤΑΣ - Οι ειδυλλιακές πύλες του Κάτω Κόσμου


 

Ποταμός Αχέροντας: Τα νερά που γέννησαν τους μύθους

Κρυμμένος καλά στους μίτους του μύθου και στα κάθετα φαράγγια που τον αγκαλιάζουν, ο μεγάλος ποταμός της Βορειοδυτικής Ελλάδας λικνίζεται μαιανδρικά πριν καταλήξει στο Ιόνιο, συμβολίζοντας με τους θρύλους του τις ανεξέλεγκτες δυνάμεις της φύσης.

Ο Αχέροντας

Γιος της Γης, ο μυθικός ποταμός Αχέροντας έκανε το μοιραίο λάθος ενώ εξελισσόταν η Τιτανομαχία να προσφέρει νερό στους Τιτάνες για να σβήσουν τη δίψα τους. Ο Δίας έγινε έξαλλος. Μαύρισε τα νερά του και τον καταδίκασε να γίνει για πάντα το όριο μεταξύ του κόσμου των ζωντανών και των νεκρών. Εκεί που ο Αχέροντας συναντούσε τον ποταμό των δακρύων, Κωκυτό, τοποθέτησε η λαϊκή φαντασία την είσοδο του υποχθόνιου κόσμου. Στην πύλη του στεκόταν ο φοβερός Κέρβερος, αδελφός της Λερναίας Ύδρας και γιος της Έχιδνας.

Αυτός είναι ο μύθος που χάνεται στους αιώνες. Η σημερινή αλήθεια είναι ότι ο υπέροχος, δυνατός Αχέροντας, είναι ένα ποτάμι με σπάνιες ομορφιές και μοναδικά οικοσυστήματα στο Δέλτα, στις πηγές και στις απότομες χαράδρες του, που πηγάζει από τα όρη του Σουλίου και διανύοντας με διαδοχικούς μαιανδρισμούς μια υδάτινη διαδρομή 64 χιλιομέτρων εκβάλλει στο Ιόνιο πέλαγος, στον κόλπο του Γλυκέα.

 

 

Ψυχοπομπός Ερμής και Χάροντας

Η απολαυστική περιήγηση στον Αχέροντα δεν μπορεί παρά να ξεκινήσει με μια ιχνηλασία στα απομεινάρια του αρχαίου παρελθόντος. Σε ανασκαφές που άρχισαν το 1958 στον λόφο πάνω από τη συμβολή του ποταμού με τον Κωκυτό ανακαλύφθηκε το αρχαιότερο ελληνικό νεκρομαντείο…

Εδώ οι ζωντανοί έρχονταν σε επαφή με τους νεκρούς με διάφορες τελετουργίες και παρακάλια προς τους θεούς του Κάτω Κόσμου, αλλά και τους ίδιους τους νεκρούς. Νεκρομαντεία στον ελλαδικό χώρο κατά την αρχαιότητα υπήρχαν πολλά όπως του Ταίναρου, της Ερμιόνης, της Φιγαλείας, της Ιεράπολης στη Φρυγία και της Κύμης στην Κάτω Ιταλία. Απ’ όλα όμως το πιο αρχαίο, φημισμένο κι ονομαστό ήταν αυτό της Εφύρας στη γη της Θεσπρωτίας.

Το ταξίδι προς το αιώνιο σκοτάδι δεν ήταν απλό. Ο ψυχοπομπός Ερμής, ως θεός της πορείας ήταν αυτός που μετέφερε τις ψυχές των θνητών μέχρι τις πύλες του Άδη, στην αρχή του φαραγγιού του Γκορίλα κοντά στο χωριό Σεριζιανά. Για να διαπλεύσουν οι ψυχές το ποτάμι έπρεπε να προσφύγουν στις υπηρεσίες του θλιβερού περαματάρη Χάροντα. Πρώτη του φροντίδα είναι να λάβει τον οβολό που κάθε «επιβάτης» όφειλε να έχει στο στόμα του. Όσοι νεκροί δεν είχαν το κόμιστρο των πορθμείων καταδικάζονταν σε αιώνια περιπλάνηση στις τραχιές χαράδρες και στα σκιερά φαράγγια του Αχέροντα.

Ο βαρκάρης κατέβαινε βιαστικά το ποτάμι κουβαλώντας τις ψυχές για να τις παραδώσει με τη σειρά του στον Άδη. Στη μακριά διαδρομή του στη χώρα των Θεσπρωτών ο Αχέροντας εξαφανιζόταν εδώ κι εκεί μέσα σε βαθιές αβύσσους και ξανάβγαινε στην επιφάνεια, φτάνοντας κοντά στην αρχαία πόλη Εφύρα, που σχηματιζόταν η Αχερουσία λίμνη.

 


 Τα αρχαία δρώμενα του Νεκρομαντείου της Εφύρας

Ανηφόρισα τον λόφο στο χωριό Μεσοπόταμος και πέρασα την πύλη του Νεκρομαντείου. Από εδώ ψηλά αποκαλύπτεται το πανόραμα της μυθικής χώρας του Άδη που περιβάλλεται από βουνά και ράχες και διαρρέεται από τρία ποτάμια που σμίγουν κι ενωμένα χύνονται στον κόλπο του Γλυκέα.

Ο Αχέροντας, ο Κωκυτός και ο βουβός Πυριφλεγέθοντας που στα παρόχθια λιβάδια του, τα γεμάτα ασφόδελους, έκαναν βόλτες οι ψυχές των νεκρών (οι φερτές φωσφορικές ύλες που κατεβάζει έχουν σαν αποτέλεσμα να λαμπυρίζει μέσα στη νύχτα).

Είναι συγκλονιστικό πόσο οι αρχαίες παραδόσεις για τον Αχέροντα συγχωνεύτηκαν με τις μετέπειτα χριστιανικές. Σύμφωνα με παλιούς θρύλους στη σπηλιά του βουνού Γκορίλα κοντά στο σημερινό χωριό Γλυκή, όπου βρίσκονται και πολλές πηγές του ποταμού, ζούσε ένας δράκος που έκανε το νερό πικρό και θανατηφόρο (ο Αχέροντας ονομάζεται και Μαυροπόταμος).

Για να τον καλοπιάσουν οι γύρω κάτοικοι του πρόσφεραν κάθε χρόνο μια κόρη για να την καταβροχθίσει. Ο άνθρωπος που σύμφωνα με την παράδοση μπόρεσε και σκότωσε τον δράκο που μόλυνε τα νερά του ποταμού λεγόταν Αηδονάτος και ήταν επίσκοπος Ευροίας, ο μετέπειτα Αϊ-Δονάτος που η γιορτή του στις 30 Απριλίου πανηγυρίζεται και σήμερα με μεγαλοπρέπεια σε όλα τα χωριά που βρίσκονται κοντά στον Αχέροντα. Το νερό έγινε πάλι γλυκό και το χωριό που βρισκόταν στην έξοδο του φαραγγιού του Αχέροντα ονομάστηκε Γλυκή. Από το όνομα του Αϊ-Δονάτου η πόλη της Παραμυθιάς και τα περίχωρά της ονομάζονταν Αϊδονάτι. Καζάς Αηδονάτου γραφόταν η επαρχία στα τούρκικα κατάστιχα.

Το Νεκρομαντείο της Εφύρας είναι κτίσμα του 3ου προχριστιανικού αιώνα. Μέχρι και έναν σεληνιακό μήνα παρέμεναν οι χρηστηριαζόμενοι για να μυηθούν στην πολύπλοκη διαδικασία επαφής με τους αγαπημένους τους νεκρούς. Μια διαδικασία σκοτεινή και απόλυτα σιωπηλή.

Προτού εισέλθουν στην ιερή αίθουσα μασούσαν σπόρους, φύλλα και κουκιά που προκαλούσαν ζάλη και οπτασίες, στα πλαίσια της στέρησης των αισθήσεων που επέβαλε η όλη διαδικασία. Με τέτοια κουκιά και σπόρους βρέθηκαν γεμάτα πιθάρια στο Νεκρομαντείο. Για τον εξαγνισμό του ιερού χώρου θυμιάτιζαν με καιόμενο θειάφι. Ο χρηστηριαζόμενος περνούσε από το ιερό της Περσεφόνης, όπου άφηνε το τάμα του, εισερχόταν στον περίβολο και δια της μεγάλης δυτικής πύλης στον βόρειο διάδρομο. Έχανε πια το φως της ημέρας και προετοιμαζόμενος για την επαφή με τους νεκρούς υποβαλλόταν σε μυστηριακές τελετές. Έτρωγε ορισμένο φαγητό (χοιρινό, θαλασσινά, οστρακοειδή), πλενόταν, μασούσε ναρκωτικούς καρπούς και φέροντας μαζί του το αγγείο με τα άλφιτα (χοντροαλεσμένα δημητριακά) και δύο λιθάρια προχωρούσε για τον ανατολικό διάδρομο.

 


 

Αποτροπιαστικά σύμβολα και ιερές σπονδές

Προτού εισέλθει στον δεύτερο διάδρομο έριχνε δεξιά του τη μία πέτρα για να αφήσει το κακό πίσω του (αποτρόπαια λίθος) και έπλενε συμβολικά τα χέρια του σε πιθάρι με νερό που ήταν τοποθετημένο στην είσοδο (η πρακτική επιβιώνει μέχρι και τις μέρες μας, καθώς στην Ήπειρο εξακολουθούν μετά τις κηδείες να ρίχνουν νερό πίσω τους). Ο οδηγός-μαντολόγος ψιθύριζε ευχές και ιερά, ακατάληπτα λόγια επικαλώντας και προτρέποντας τους χθόνιους θεούς να επιτρέψουν την επικοινωνία του χρηστηριαζομένου με τα φαντάσματα των νεκρών. Στον ανατολικό διάδρομο που ακούγονταν τα μακάβρια γαβγίσματα του Κέρβερου ο χρηστηριαζόμενος προχωρούσε σε έναν μαιανδρικό λαβύρινθο που συμβόλιζε την περιπλάνηση των ψυχών στον Άδη και το αδιέξοδο της ανθρώπινης ζωής και από εκεί εισερχόταν στο κυρίως ιερό.

Μπαίνοντας έριχνε και τον δεύτερο αποτρόπαιο λίθο για να εξορκιστεί το κακό από πάνω του και έκανε σπονδές με μέλι, κρασί, γάλα και λάδι θέλοντας να εξευμενίσει τη ζήλια των νεκρών για τους ζωντανούς και τον Επάνω Κόσμο. Την ίδια στιγμή που οι ιερείς έκαιγαν δάφνες και λιβάνια ο χρηστηριαζόμενος αντίκριζε στο βάθος της ιερής αίθουσας τη σκιά του ειδώλου του νεκρού. Εδώ προκύπτει και το μεγάλο ερώτημα. Ήταν οι ιερείς μύστες και πνευματιστές που νόμιζαν ότι πράγματι έρχονταν σε επαφή με την άλλη πλευρά ή μήπως έστηναν μια καλοστημένη παράσταση θεάτρου σκιών εκμεταλλευόμενοι τη συγκίνηση και τις παραισθήσεις των χρηστηριαζομένων;

 


Theodoor van Thulden: Κάθοδος του Οδυσσέα στον Άδη

 

Οι πρωταγωνιστές του μύθου

Κάποιοι πιο επώνυμοι, πάντως, είχαν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν απευθείας επίσκεψη στον Κάτω Κόσμο. Ο μουσικός Ορφέας μην αντέχοντας τον χωρισμό της πολυαγαπημένης του Ευρυδίκης κατέβηκε στον Άδη και με τη λύρα του συγκίνησε τον Πλούτωνα και την Περσεφόνη που του επέτρεψαν να την πάρει μαζί του με την προϋπόθεση να μη γυρίσει να την κοιτάξει μέχρι να ανέβει στη γη.

Ο ανυπόμονος Ορφέας αθέτησε την υπόσχεση και η Ευρυδίκη εξαφανίστηκε. Από κοντά και τα πρωτοπαλίκαρα του αρχαίου κόσμου, ο Ηρακλής και ο Θησέας.

Συγκλονιστική, ίσως η συγκλονιστικότερη απ’ όλες, είναι και η κάθοδος του Οδυσσέα στον Άδη ύστερα από τη συμβουλή της Κίρκης να συναντήσει εκεί τον νεκρό μάντη Τειρεσία για να μάθει τι ακόμα του επιφυλάσσει η μοίρα στο ταξίδι του για την Ιθάκη.

«Έμπα στο καράβι σου και ο βοριάς θα σε οδηγήσει στον Αχέροντα. Μη φοβηθείς. Έμπα μέσα στον ωκεανό του ποταμού δέσε το καράβι σου και πεζός τράβα για τον Άδη. Θα δεις δάσος από λεύκες και ιτιές. Είναι το δάσος στο βασίλειο της Περσεφόνης. Εκεί που ο Πυριφλεγέθοντας πέφτει στον Αχέροντα και σμίγουν με τον Κωκυτό υπάρχει βράχος, κομμάτι της Στύγας. Ανέβα ψηλά και κάνε σπονδές και θα δεις να πετάγονται μέσα από το Έρεβος μιλιούνια οι ψυχές των νεκρών μαζί με την ψυχή του Τειρεσία.»

Έφτασε ο Οδυσσέας, ακολουθώντας κατά γράμμα τις συμβουλές της Κίρκης και εξιλέωσε την Περσεφόνη με παρακάλια, θυσιάζοντας στους νεκρούς, χύνοντας κρασί και μέλι. Πετάχτηκαν από τη χαράδρα του βράχου μελίσσι οι ψυχές. Ο Οδυσσέας μιλάει με τον Τειρεσία, συναντιέται με τον Αγαμέμνονα που κλαίει σαν παιδί για τη δολοφονία του, συναντά τον Αχιλλέα που επιστρέφει απ’ το λιβάδι με τους ασφόδελους, γεμάτος χαρά που άκουσε καλά λόγια για τον γιο του, Νεοπτόλεμο.

Βλέπει ακόμα τον Τάνταλο να σκύβει σκασμένος από τη δίψα να πιει νερό κι εκείνο να χάνεται και τον Σίσυφο να παιδεύεται στο απέναντι βουνό να ανεβάσει το θεόρατο λιθάρι και μόλις το φτάνει στην κορυφή, να του κατρακυλάει. Τέλος, συναντά και συνομιλεί με τη μητέρα του, Αντίκλεια, που είχε αφήσει ζωντανή φεύγοντας από την Ιθάκη, στη λυρικότερη και συγκινητικότερη ίσως στιγμή της Οδύσσειας.

-«Την είδα και τα μάτια μου γέμισαν δάκρυα, η ψυχή μου λύπη»

-«Γιε μου πώς ήλθες ζωντανός στο ζοφερό σκοτάδι

δύσκολο είναι όσοι ζουν να δουν τον κόσμο τούτο…»

 


 

Ιστορικές επιδρομές και αρχαιολογικές ανασκαφές

Το 167 π.Χ. το Νεκρομαντείο δέχεται σφοδρή επίθεση από τους Ρωμαίους του Αιμίλιου Παύλου. Οι μάντεις και το προσωπικό του ιερού μανταλώνουν τις πόρτες και αντιστέκονται. Ο εχθρός βάζει σε ενέργεια τις πολιορκητικές μηχανές και οι τοίχοι σπάζουν. Ο,τι γλιτώνει από τους καταπέλτες παραδίδεται στην πυρά.

Κι όμως, το κάψιμο του Νεκρομαντείου από τους Ρωμαίους και το θάψιμο των ερειπίων του ίσως και να έσωσε το μοναδικό αυτό μνημείο της αρχαιότητας από την ολοκληρωτική καταστροφή. Οι γεροντότεροι στο Μεσοπόταμο θυμούνται ότι σαν παιδιά κατρακυλούσαν λιθάρια από τον λόφο ενώ θυμούνται και κάποιους Ιταλούς που το 1914 ανέβηκαν στον λόφο φόρτωσαν δεκαπέντε άλογα και αναχώρησαν ανενόχλητοι για την πατρίδα τους. Το 1958 ύστερα από τις επίμονες προσπάθειες του Σπύρου Μουσελίμη, επιμελητή αρχαιοτήτων, λογοτέχνη και ακούραστου ερευνητή της θεσπρωτικής γης αρχίζουν ανασκαφές στον λόφο του Αγίου Γιάννη του Πρόδρομου από τον Σωτήρη Δάκαρη (1916-1996), πανεπιστημιακό καθηγητή και πρύτανη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων που συνεχίζονται μέχρι και το 1964, που αποκαλύπτεται ολόκληρος ο χώρος του Νεκρομαντείου, των διαδρόμων, του δωματίου και του περιβόλου.

 

Οι πλούσιοι βιότοποι του άγριου ποταμού

Το οδοιπορικό στον Αχέροντα θα ακολουθήσει πορεία ανάποδη από τη ροή του ποταμού και το πλωτό ταξίδι του Χάροντα. Με αφετηρία το χωριό Γλυκή θα επιχειρούσα την «Αχέροντος ανάβαση» στις Πύλες του Άδη. Ο ποταμός, εγκαταλείποντας το, σχεδόν μονίμως σκιερό φαράγγι του μετά τη Γλυκή, κυλούσε προς τα δυτικά, τροφοδοτούσε τη βαλτώδη λίμνη Αχερουσία και από εκεί συνέχιζε την πορεία του έως τις κοντινές εκβολές του.

Μετά την οριστική αποξήρανση της λίμνης Αχερουσίας τη δεκαετία του ’50 με σκοπό την δημιουργία της εύφορης πεδιάδας του Φαναρίου, ο μυθικός ποταμός συνεχίζει πλέον απευθείας τη ροή του προς το μεγάλης φυσικής αξίας οικοσύστημα του Δέλτα του. Δύο αξιοσημείωτοι ελώδεις υγρότοποι σχηματίζονται. Το μεγάλο έλος της Αμμουδιάς και το μικρότερο της Βελανιδοράχης καλύπτονται από χιλιάδες καλαμιές, βούρλα, σκλήθρα, φράξους και αλμυρίκια. Περισσότερα από 150 είδη πουλιών έχουν παρατηρηθεί στην περιοχή των εκβολών του Αχέροντα καθιστώντας ιδιαίτερα αξιόλογη την ορνιθοπανίδα της περιοχής.

Η χλωρίδα του Δέλτα περιλαμβάνει 415 είδη. Ανάμεσά τους και είδη με περιορισμένη εξάπλωση, όπως το ρακοβότανο, η λουίζα, η κραμπουτσάνα, αλλά και ο πανέμορφος λευκός κρίνος της θάλασσας που σχηματίζει μικρά λιβάδια στις αμμούδες των εκβολών. Η μαγεία της περιοχής των εκβολών του ποταμού συμπληρώνεται από την εντυπωσιακή παραλία της Αμμουδιάς, του Αμονιού, της Λούτσας και του κόλπου του Οδυσσέα. Ίσως ο καλύτερος τρόπος για τη γνωριμία με την περιοχή του Δέλτα να είναι το μικρό ποταμόπλοιο που πραγματοποιεί εκδρομές από το ποτάμιο λιμάνι της Αμμουδιάς μέχρι και το χωριό Μεσοπόταμος. Πρόκειται μάλιστα για την ίδια διαδρομή που ακολούθησε κι ο Οδυσσέας αναζητώντας τον νεκρό μάντη Τειρεσία στο βασίλειο του Πλούτωνα…

Το δυσπρόσιτο ανάγλυφο στα περίφημα Στενά

Από το χωριό Γλυκή (περίπου 20 χλμ. από τις εκβολές) ξεκινά το μονοπάτι που διασχίζει το περίφημο φαράγγι του Αχέροντα. Η Σκάλα της Τζαβέλαινας ανηφορίζει στα στενά και το αχολόγημα του ποταμού γίνεται όλο και εντονότερο. Το δυσπρόσιτο ανάγλυφο της περιοχής των Στενών του Αχέροντα, η τραχύτητα των γύρω βουνών, η πλούσια βλάστηση και τα καθαρά και ορμητικά νερά του ποταμού συνθέτουν ένα τοπίο ιδιαίτερης ομορφιάς. Σε αρκετά τμήματα εκεί που η ροή του το καλοκαίρι είναι ομαλή, σχηματίζονται νερόλακκοι και μικρές λίμνες, τόποι ιδανικοί για τη διαβίωση πολλών αμφιβίων και ψαριών. Σε άλλες πλευρές, ο ποταμός κυλά ορμητικά μέσα από κατακόρυφους και ψηλούς βράχους. Κάποιες φορές το ύψος τους ξεπερνά κατά πολύ τα 100 μέτρα, ενώ το πλάτος του ποταμού στα σημεία αυτά φτάνει τα δύο μέτρα.

 


Στις βραχώδεις πλαγιές των Στενών του Αχέροντα φωλιάζουν πολλά είδη αρπακτικών πουλιών, όπως γερακίνες, ξεφτέρια, βραχοκιρκίνεζα, ασπροπάρηδες και φιδαετοί. Μεγάλα θηλαστικά, όπως λύκοι και αγριογούρουνα, αναζητούν τροφή και καταφύγιο στις δασωμένες πλαγιές του φαραγγιού, ενώ άλλα θηλαστικά της περιοχής των Στενών είναι η αλεπού, ο ασβός, το πετροκούναβο, η νυφίτσα, η αγριόγατα και ο δασοποντικός. Στα νερά του ποταμού ζει η βίδρα, ένα σπάνιο υδρόβιο θηλαστικό που ζει μόνο σε καθαρά νερά με πλούσια παρόχθια βλάστηση. Τέλος, στα νερά του Αχέροντα αναπαράγονται περισσότερα από εννέα είδη ψαριών, ένα από τα οποία είναι ο περίφημος αχερωνογοβιός, ένα ενδημικό είδος που πήρε το όνομα του ποταμού.

Με πενήντα λεπτά πορεία φτάνω στη γέφυρα του Ντάλα. Άσπρα βράχια σκαλισμένα από τον χρόνο και το νερό. Το μονοπάτι διακόπτεται από το Τσαγγαριώτικο ρέμα. Από εδώ, μία ώρα ανηφορική διαδρομή οδηγεί στο ιστορικό χωριό Σαμονίβα, στο Μέσα Σούλι.

Τα ανυπότακτα Σουλιωτοχώρια αντιστάθηκαν για χρόνια σθεναρά στον Αλή Πασά και τελικά -όπως σε πολλές περιπτώσεις στην Ιστορία μας- βρέθηκε ο προδότης για να δώσει τη λύση. Ο Πήλιος Γούσης πρόδωσε το Σούλι και ο καλόγερος Σαμουήλ ανατίναξε το Κούγκι στέλνοντας στον άλλο κόσμο Τούρκους και Σουλιώτες.

 

 

Ηρωικοί τόποι γεμάτοι κάστρα, δάση και γεφύρια

Το εντυπωσιακό Κάστρο της Κιάφας (μαζί με τα χωριά Σαμονίβα, Αβαρίκο και Σούλι αποτελούσαν το περίφημο τετραχώρι, τον πυρήνα της αυτόνομης ομοσπονδίας των Σουλιωτών) με άφησε άφωνο με το μέγεθος και την οχύρωσή του πάνω στο απόκρημνο βουνό. Μετά την πτώση του Σουλίου, ο Αλή Πασάς επισκεύασε το κάστρο και εγκατέστησε μόνιμη φρουρά. Το φρούριο της Κιάφας -που σώζεται σχεδόν ακέραιο- αποτελεί και το ύστατο σημείο άμυνας των Σουλιωτών κατά τη δεύτερη και οριστική εκδίωξή τους το 1822.

Επιστροφή στη γέφυρα του Ντάλα και περπάτημα σε μονοπάτι με νοτιοανατολική κατεύθυνση και επίπονη πορεία που οδηγεί στις Πύλες του Άδη κοντά στο χωριό Σεριζιανά. Στη θέση Ταμπουράκια στη χαρακτηριστική στροφή του ποταμού προς την Ανατολή ένα δάσος με πυκνές ιτιές που αχνίζει από την πρωινή δροσιά. Μια εικόνα συναρπαστική και συνάμα απόκοσμη που ταιριάζει απόλυτα με την περιγραφή της Κίρκης για το δάσος της Περσεφόνης. Κυκλάμινα, ίριδες, ανεμώνες, νάρκισσοι αλλά και φτέρες, ασφάκες και σκυλοκρεμμύδες.


Το Κάστρο της Κιάφας κρέμεται στα βράχια του φαραγγιού. Η θέα και η βοή του ποταμού γίνονται πιο συγκλονιστικές. Το μονοπάτι παρουσιάζει κάποιες δυσκολίες, ιδιαίτερα για όσους υποφέρουν από υψοφοβίες. Σκαλοπάτια και προστατευτικά κιγκλιδώματα έχουν τοποθετηθεί για το πέρασμα των δύσκολων σημείων. Αντικρίζω επιτέλους τις Πύλες του Άδη, το λιμάνι του θλιβερού βαρκάρη Χάροντα, τον τόπο όπου ο Ηρακλής πάλεψε με τον Κέρβερο. Τα λόγια τα δικά μου μάλλον περιττεύουν μπροστά στην εικόνα άγριας ομορφιάς και την τρομακτική βοή του μυθικού ποταμού που κυλά με ορμή ανάμεσα στα βράχια, οδηγώντας τις ψυχές στο βασίλειο του Πλούτωνα. Καλύτερα να μιλήσουν οι στίχοι από την ανεπανάληπτη δημοτική μας παράδοση.

Στο χαροπόταμο πλέει η κόρη

σκιά ωχρόλυπη με τ’ άξιο αγόρι

Στη μαύρη βάρκα του στέκετ’ ο Χάρος

και στον Αχέροντα πάει κουρσάρος.

Ακούει το μούγκρισμα το ερημάδι

του στοιχειού τ’ άγριου κάτου στον Αδη

και τρέμει σύγκορμη κατασκιασμένη

που παίνει η άμοιρη, τι την προσμένει;

Κείμενο – Φωτογραφίες: Αντώνης Δήμας. Πηγή: Έθνος

https://oreinomeli.wordpress.com/2017/05/21/ποταμός-αχέροντας-τα-νερά-που-γέννησα/

 

 

Σάββατο 8 Ιουνίου 2019

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ



ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΥΤΙΕΣ στην παραλία της Αγίας Παρασκευής.



ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ

Καλοκαίρι στην προικισμένη Πέρδικα Θεσπρωτίας

 Το χωριό Πέρδικα καθώς βρίσκεται κοντά στην Εγνατία οδό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αφετηρία για πολλές εκδρομές στη Θεσπρωτία

Όσοι γνωρίζουν την περιοχή επιμένουν πως σε τούτη τη γωνιά της Ηπείρου βρίσκονται οι καλύτερες παραλίες του Ιονίου. Οι υπόλοιποι μάλλον δεν ξέρουν τι χάνουν. Ευκαιρία να διαπιστώσετε «ιδίοις όμμασι» του λόγου το αληθές.

Κείμενο Θοδωρής Αθανασιάδης

Σε τούτο το κομμάτι της ακτογραμμής του Ιονίου οι διαφορές ανάμεσα σε ετερόκλητα πράγματα είναι μηδαμινές. Κρυφά λιμανάκια συνυπάρχουν πλάι σε χιλιόμετρα αμμουδιάς, σκιερά πλατανοδάση με κελαρυστά ρυάκια διαδέχονται γκρεμούς και αγριοτόπια, άγνωστοι αρχαιολογικοί χώροι που αξίζει να εξερευνήσεις κρύβονται πλάι σε όμορφα χωριά. Και όλα αυτά μαζί συνδυάζονται αρμονικά πάνω στον καμβά μιας μοναδικής τοπιογραφίας που αναδεικνύει το μεγαλείο της ηπειρώτικης γης.
Αν σας αρέσει να κολυμπάτε σούρουπο, πάνω στο υγρό χρυσαφί μονοπάτι του ήλιου που χαράζει στο νερό πριν χαθεί στο βάθος του ορίζοντα και έπειτα να κλείνετε τη βραδιά σας με εκλεκτούς μεζέδες στα ταβερνάκια δίπλα στην ακροποταμιά, εδώ θα βρείτε τον «παράδεισο» σας. Αν, πάλι, σας κυριεύει η λαχτάρα της εξερεύνησης και αγαπάτε τους ατελείωτους περιπάτους σε θαλερά δάση όπου κάθε βήμα κρύβει και μια έκπληξη ή θέλετε ν' ανακαλύψετε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, άγνωστους στους περισσότερους, τότε ήρθατε στο σωστό μέρος.
Ακόμα και για όσους αγαπούν τις κοντινές αποδράσεις, υπάρχει εδώ ενδιαφέρον, αφού μπορούν να πραγματοποιούν εύκολα, σύντομες και ξεκούραστες εκδρομές στην ευρύτερη περιοχή.

Λίγη γεωγραφία



Πίσω από απότομους γκρεμούς και τα σμιλεμένα από την ορμή του πελάγους βράχια, ανάμεσα στη δημοφιλή Πάργα και στους διάσημους ορμίσκους των Συβότων, ξεδιπλώνονται οι ακτές της Πέρδικας. Η άκρως ενδιαφέρουσα αυτή περιοχή τη ηπειρωτικής ακτογραμμής έχει βαθμηδόν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια ένα φανατικό κοινό που επανειλημμένως την επιλέγει για τις διακοπές του. Έτσι δικαιολογημένα πια το ημιορεινό κεφαλοχώρι και τα ακρογιάλια του διεκδικούν τη θέση που τους ανήκει ανάμεσα στ' άλλα γνωστά και καταξιωμένα θαλασσινά τουριστικά θέρετρα της Βορειοδυτικής Ελλάδας.
Αν έρχεστε από την Πάργα, όσο και από τα Συβοτα, η διαδρομή θα σας χαρίσει εικόνες από ανυπέρβλητα παραθαλάσσια φυσικά τοπία που αποκλείεται να σας αφήσουν ασυγκίνητους. Μόνο λίγη προσοχή χρειάζεται στην οδήγηση, καθώς οι δρόμοι έχουν κάκιστη σήμανση και άφθονες στροφές, ενώ σε κάποια σημεία παρατηρούνται και κατολισθήσεις. Αν έρχεστε από τη Βόρεια Ελλάδα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την Εγνατία Οδό και να προσεγγίσετε κατευθείαν την Πέρδικα. Από εδώ σας χωρίζουν μόλις λίγες κατηφορικές στροφές μέχρι να «αγγίξετε» το γαλάζιο Ιόνιο. Η Πέρδικα είναι ένας μεγάλος οικισμός σκαρφαλωμένος σε υψόμετρο 250 μ. πάνω σε δασωμένη πλαγιά που γλιστρά απότομα προς τη θάλασσα, κτισμένη σε προνομιακή θέση με εκπληκτική θέα προς το πέλαγος, τους Παξούς και την Κέρκυρα.
Χρησιμοποιώντας την Πέρδικα, αλλά και τις προτεινόμενες κοντινές παραλίες ως ορμητήριο, μπορείτε να πραγματοποιήσετε ευχάριστες ημερήσιες εκδρομές, τόσο προς τα Σύβοτα και την Ηγουμενίτσα, όσο και προς την Πάργα αλλά και τα παράλια της Πρέβεζας - και μάλιστα διανύοντας μόνο λίγα χιλιόμετρα.

Καραβοστάσι και Αρίλλας


 Αρίλλας, η παραλία στην Πέρδικα Θεσπρωτίας

Φυσική διέξοδος της Πέρδικας προς τη θάλασσα είναι οι αμμουδερές ακτές Αρίλλας (Σκάλωμα) και Καραβοστάσι, όπου θα πάτε ακολουθώντας ασφάλτινους αλλά με αρκετές στροφές δρόμους.
Η πανέμορφη ακρογιαλιά του Αρίλλα απέχει μόλις 6 χιλιόμετρα από το κέντρο του χωριού της Πέρδικας. Είναι στρωμένη με ολόλευκη άμμο και τουλάχιστον έτσι όπως την κοιτάς από ψηλά σ' εντυπωσιάζει με τα υπέροχα χρώματα της. Κατά μήκος της παραλίας θα βρείτε αρκετά ενοικιαζόμενα δωμάτια και εστιατόρια, ενώ ένα μικρό λιμάνι προσφέρει ασφάλεια στα σκάφη αναψυχής και στις λίγες ψαρόβαρκες.
Η αμμουδιά είναι αρκετά απλωμένη σε μήκος και δύσκολα ακόμη και τον Αύγουστο μπορείς να πεις ότι γνωρίζει τον κορεσμό. Τα νερά της είναι ρηχά και ζεστά, γι' αυτό και προτείνεται για οικογένειες. Μάλιστα, στο νότιο τμήμα της όπου πάνω στην ακροθαλασσιά αναπτύσσονται εστιατόρια και καφέ μπορείτε να απολαμβάνετε το καφεδάκι σας ή το φαγητό σας και παράλληλα να επιτηρείτε τα πιτσιρίκια σας που θα κολυμπούν σε πολύ ρηχά, ασφαλή νερά!
Ο βράχινος απόκρημνος όγκος του βουνού Ανεμοβόρι ορθώνεται νότια της ακτής του Αρίλλα και εμποδίζει την άμεση πρόσβαση στην αμέσως επόμενη παραλία που είναι το Καραβοστάσι. Κατά συνέπεια, για να φθάσετε στο Καραβοστάσι με το απλωτό ακρογιάλι του, κατηφορίζοντας από την Πέρδικα και πριν βγείτε στην ακτή του Αρίλλα, θα συνεχίσετε αριστερά ακολουθώνταδ τον ασφάλτινο δρόμο που ελίσσεται ανάμεσα σε λιόδεντρα (συνολικά 7 χλμ.).
Η παραλία αυτή για πολλούς θεωρείται μία από τις ομορφότερες των ελληνικών ακτών. Η υπέροχη αμμουδιά συνδυάζεται ιδανικά με το πυκνό πλατανόδασος, ενώ στη βόρεια άκρη της ένα ποταμάκι με κελαριστά νερά συμπληρώνει την ενδιαφέρουσα τοπιογραφία. Λειτουργούν αρκετές καλές ξενοδοχειακές μονάδες και συγκροτήματα ενοικιαζόμενων δωματίων, τόσο κοντά στην αμμουδιά όσο και μέσα στο πλατανόδασος. Η παραλία είναι στρωμένη με ολόλευκη άμμο και σε αρκετά σημεία της υπάρχουν ομπρέλες και ξαπλώστρες, αλλά πάντα, ακόμη και τον Αύγουστο, μεγάλο μέρος της αμμουδερής ακρογιαλιάς, που ξεπερνά σε μήκος το 1 χιλιόμετρο, παραμένει ελεύθερη. Ο δρόμος τρέχει κατά μήκος της ακτής, καθώς όμως η αμμουδιά είναι εξαιρετικά πλατιά, η κίνηση των οχημάτων δεν ενοχλεί του λουόμενους. Μόνη παραφωνία τα δεκάδες αυτοκινούμενα τροχόσπιτα των Βορειοευρωπαίων επισκεπτών που θεωρούν αδιαμφισβήτητο δικαίωμά τους να τα παρκάρουν στα πιο όμορφα, σκιερά σημεία της παραλίας, ακόμη και πάνω στην άμμο!

Άμμος και βράχια


Στη γύρω πολύ κοντινή περιοχή υπάρχουν μερικές ακόμη παραλίες που αξίζει να αναζητήσετε. Μία από αυτές ακούει στο όνομα Κατσονήσι και βρίσκεται βόρεια από τον Αρίλλα. Πρόκειται για ένα πανέμορφο, μικρό σε μήκος ακρογιάλι που όμως δεν θα το εντοπίσετε εύκολα αφού δεν υπάρχουν ταμπέλες, ενώ η πρόσβαση στην ακτή εμποδίζεται από την περίφραξη παρακείμενων ιδιοκτησιών -έτσι καλύτερα να έρθετε εδώ με σκάφος.
Λίγο βορειότερα από το Κατσονήσι και αυτήν τη φορά εύκολα προσβάσιμη είναι η παραλία του Σοφά. Προσεγγίζεται με σύντομη παράκαμψη από το δρόμο Πέρδικας-Συβότων. Εδώ βρίσκεται και το ομώνυμο κάμπινγκ με άφθονη φυσική σκιά πάνω σε εξαιρετική αμμουδερή ακρογιαλιά. Πραγματικά αξίζει να έρθετε εδώ για την ομορφιά του τοπίου, αλλά και την ησυχία του.
Από την Πέρδικα μέχρι να φθάσετε στην ακροθαλασσιά, δώστε προσοχή στις αλλεπάλληλες στροφές καθώς το οδόστρωμα είναι αρκετά στενό και υπάρχει κίνηση φορτηγών τροφοδοσίας των τουριστικών μονάδων.
Αμέσως μετά τη διασταύρωση προς την παραλία Σοφά, με κατεύθυνση βορινή προς Συβοτα θα βρεθείτε μπροστά στο πανέμορφο τοπίο της Αγίας Παρασκευής που ποζάρει εκπληκτικά δελεαστικό από το δρόμο.
Με σύντομη παράκαμψη θα κολυμπήσετε στα ακρογιάλια Καμίνι (βότσαλο και πετραδάκι), στην Αγκάλη (άμμος και βοτσαλάκι) και την Αγία Παρασκευή που απλώνει τα λευκά της βότσαλα σε σχήμα δ, απέναντι από την κατάφυτη ομώνυμη νησίδα. Στο νησάκι μπορείτε να πάτε ακόμα και κολυμπώντας αφού το χωρίζουν μόλις 150 μέτρα από την ακτή. Προσοχή όμως στα θαλάσσια ρεύματα. Είναι οργανωμένη και σε μικρή απόσταση υπάρχουν εστιατόρια και καφέ.
Δυστυχώς η παραδεισένια αυτή τοποθεσία τα τελευταία χρόνια κτίζεται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς και οι καινούργιες οικοδομές, αταίριαστες με το περιβάλλον, αλλοιώνουν βαθμηδόν το μοναδικό φυσικό τοπίο.

Αρχαίο Δυμόκαστρο

 Αρχαίο Δυμόκαοτρο: Εδώ θα έρθετε ακολουθώντας μονοπάτι από τη νότια άκρη της παραλίας Καραβοστάσι ή ανηφορικό τσιμεντόδρομο

Από τη νότια άκρη της παραλίας στο Καραβοστάσι θα δείτε το ανηφορικό μονοπάτι που σκαρφαλώνει στη ράχη του βουνού Δυμόκαστρο. Είναι σημαδεμένο, όμως έντονα ανηφορικό καθώς από το μηδενικό υψόμετρο της θάλασσας θα σας ανεβάσει μετά από 40 λεπτά (1.100 μέτρα) στα 250 μέτρα ψηλά, όπου βρίσκεται ο οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος του Δυμοκάστρου. Η περιοχή είναι γνωστή στους ντόπιους και σαν Ελιμόκαστρο, Ερημόκαστρο ή και Ελινόκαστρο.
Στο Δυμόκαοτρο μπορείτε να έρθετε επίσης οδικώς ακολουθώντας τσιμεντένιο στην αρχή και μετά κακοτράχαλο χωματόδρομο που θα σας βγάλει στην είσοδο του περιφραγμένου αρχαιολογικού χώρου. Αν όμως αγαπάτε την πεζοπορία, σίγουρα θα πρέπει να δοκιμάσετε τα... πόδια σας. Η ανάβαση είναι έντονη, αλλά η διαδρομή καθώς με αλλεπάλληλα ζικ ζακ σκαρφαλώνει στα απόκρημνα πρανή πλαγιάς καλυμμένης από αιωνόβιες βελανιδιές θα σας αποζημιώσει με την πανώρια θέα της, για κάθε σταγόνα του ιδρώτα σας. Φτάνοντας στην κορυφή του λόφου το θέαμα της ξεχασμένης πολιτείας που μοιάζει να αιωρείται πάνω από το απέραντο γαλάζιο του Ιονίου είναι ανεπανάληπτο.
Σύμφωνα με του αρχαιολόγους, ο τειχισμένος οικισμός του Δυμόκαστρου (4οδ π.Χ.) ταυτίζεται με την αρχαία Ελίνα που ήταν αποικία των Κορινθίων. Η οχυρωμένη πολιτεία άκμασε για περίπου τρεις αιώνες. Μάλιστα, με την πάροδο του χρόνου το οικιστικό συγκρότημα επεκτάθηκε προς τη θάλασσα και κατά την Ελληνιστική περίοδο διέθετε και λιμάνι. Το 167 π.Χ. όταν όλες οι ελληνικές πόλεις περνούσαν σταδιακά και βίαια στα χέρια των Ρωμαίων, ο στρατηγός Αιμίλιος Παύλος κατέλαβε την Ελίνα και την κατέστρεψε. Οι Ρωμαίοι, ωστόσο, δεν εγκατέλειψαν τη στρατηγικής σημασίας πόλη που επιτηρούσε το θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στην Ιταλία και την Κέρκυρα και συνέχισαν να την κατοικούν για ακόμη 2 με 3 αιώνες.
Ο καθαρισμός και η ανάδειξη της αρχαίας πολιτείας του Δυμόκαστρου ξεκίνησαν το 2001, ενώ οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 2008. Σήμερα το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στο άνω μέρος του οικισμού, όπου διακρίνονται τμήματα οχυρώσεων, μέρος κατοικιών, δημόσιοι δρόμοι, αλλά και οι τρεις λαξευμένες στον βράχο, κυκλικές δεξαμενές που χρησίμευαν στη συγκέντρωση του βρόχινου νερού. Εκτός των τειχών ξεχωρίζει το αρχαίο νεκροταφείο και ο ταφικός τύμβος.
Από την είσοδο του αρχαιολογικού χώρου ακολουθώντας χωματόδρομο και στη συνέχεια στενό μονοπάτι θα κατηφορίσετε για την απόμερη αμμουδερή παραλία Πράπα Μάλι, όπου συνήθως κατασκηνώνουν νέοι από την Πέρδικα.

Το πλατανόδασος


Πίσω από το Καραβοστάσι απλώνεται μια εύφορη έκταση όπου παλιά υπήρχαν πολλά περιβόλια και καλλιέργειες. Σήμερα μέρος αυτού του εύφορου τόπου έχει καταληφθεί από νεόκτιστα συγκροτήματα ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων. Αν έχετε ποδήλατο και προτιμάτε τις ήπιες διαδρομές, το σημεία είναι ιδανικό για να απολαύσετε αξέχαστες βόλτες.
Οπωσδήποτε θα ανηφορίσετε με το αυτοκίνητο ή ακόμη και με τα πόδια μέχρι το εκκλησάκι του Αϊ-Θανάση (κτίσμα του 1811), που κρύβεται μέσα στα πλατάνια. Στην περιοχή αυτή μπορείτε να έρθετε και από τον δεύτερο δρόμο που προσεγγίζει την παραλία στο Καραβοστάσι, χωρίς όμως να χρειαστεί να μπείτε στην Πέρδικα. Στο προαύλιο του ναού θα δείτε την αιωνόβια ελιά και θα ξεδιψάσετε στην πέτρινη κρήνη.
Το Πάρκο Αναψυχής του Αϊ-Θανάση καλύπτει μία έκταση 1.500 περίπου στρεμμάτων, «πνιγμένη» από αιωνόβια πλατάνια και διασχίζεται από μικρό ποτάμι. Σε κάποια σημεία υπάρχουν πάγκοι και καλαίσθητοι χώροι για ξεκούραση. Προσπάθειες καταβάλλονται ώστε το πάρκο να χρησιμεύσει ως καταφύγιο άγριων ζώων, καθώς προστατεύεται από το κυνήγι και από άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα η υλοτομία.

ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΔΙΚΑΣ

 Εκτός των άλλων η παραλία Καραβοστάσι φημίζεται για το υπέροχο ηλιοβασίλεμα της



Ακόμη αξίζει ν' αφιερώσετε αρκετό από τον χρόνο σας στο χωριό της Πέρδικας, που είναι το μεγαλύτερο του νόμου Θεσπρωτίας με περίπου 2.000 κατοίκους. Ευχάριστα διαμορφωμένη για περιπάτους είναι η πλατεία του χωριού, ενώ άξιο αναφοράς είναι το Λαογραφικό Μουσείο, όπου έχει συγκεντρωθεί πλήθος αντικειμένων κυρίως του καθημερινού νοικοκυριού, γεωργικής και κτηνοτροφικής χρήσης, αλλά παραδοσιακές ενδυμασίες, παλιά όπλα και νομίσματα.
Η Πέρδικα, πάντως, είναι διάσημη για το δειλινό της. Ο ήλιος που φεύγει φωτίζει με τα πιο γλυκά χρώματα το πέλαγος, τους Παξούς και τη Νότια Κέρκυρα. Υπάρχουν εστιατόρια και καφέ που προσφέρουν στους πελάτες τους αυτή την ανεπανάληπτη θέα και φυσικά λόγω θέσης γίνονται περιζήτητα την ώρα του ηλιοβασιλέματος

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΕΑ

Χρησιμοποιώντας την Παραμυθιά σαν αφετηρία, θα προσεγγίσετε το χωριό Χρυσαυγή η Βέλιανη (8 χλμ.), θα περάσετε μέσα από τον οικισμό και θα συνεχίσετε για ακόμη 3,5 χλμ. σε ορεινό αλλά ασφαλτινό δρόμο, ώσπου να βγείτε στην είσοδο του αρχαίου οχυρωμένου οικισμού της Ελέας, γνωστού και ως «Καστρί Βέλιανης».
Η αρχαία Ελέα, που άκμασε πριν 2500 χρόνια, ήταν μια πόλη με άριστη ρυμοτομία, μεγαλόπρεπα δημόσια κτίρια, ναούς και Αγορά, στην οποία αναφέρεται και ο αρχαίος ιστορικός Θουκυδίδης. Η λαμπρή αυτή πολιτεία που καταστράφηκε από τους Ρωμαίους το 167 π.Χ. υπήρξε έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών και βρέθηκε στην ακμή της τον 4ο π.Χ. αιώνα, ενώ καταγράφτηκε η παρουσία της και καθ' όλη την Ελληνιστική περίοδο.
Τα υπολείμματα της αρχαίας ακρόπολης είναι πράγματι εντυπωσιακά και αξίζει να τα αναζητήσετε λίγο έξω από τα όρια του οικισμού. Ο αρχαιολογικός χώρος είναι οργανωμένος και επισκέψιμος. Πριν ξεκινήσετε ενημερωθείτε αν είναι ανοιχτός, καθώς υπάρχει έλλειψη προσωπικού.  



Παραμυθιά και Αχέροντας: Δύο εκδρομές που αξίζει να κάνετε

Η Πέρδικα είναι ιδανικό ορμητήριο για να γνωρίσετε την ευρύτερη περιοχή. Δυο ημερήσιες εξορμήσεις που αξίζει από κάθε άποψη να κάνετε είναι αφενός στη λιγότερο γνωστή ηπειρώτικη κωμόπολη της Παραμυθιάς και αφετέρου στις μαγευτικές εκβολές του Αχέροντα:

Στην ωραία Παραμυθιά

0 ναός του Αγίου Ιωάννη, κτίσμα του 17ου αιώνα, δεσπόζει στον αρχαιολογικό χώρο του Νεκρομαντείου.


Από την Πέρδικα θα βγείτε στο μεσόγειο χωριό Καρτέρι (11 χλμ.), που βρίσκεται σε κομβικό σημείο, και θα συνεχίσετε προς Μαζαράκια για να πιάσετε τη νεότευκτη Εγνατία, μέσω της οποίας εύκολα θα προσεγγίσετε την ηπειρώτικη πολιτεία της Παραμυθιάς, η οποία ακουμπά στις βραχώδεις πλαγιές του βουνού Γορίλλας (1658 υψόμ.) (Πέρδικα-Παραμυθιά 35 χλμ.).
Οι πρώτοι οικιστικοί πυρήνες δημιουργήθηκαν ανάμεσα στον 11ο και 12ο αιώνα, στη θέση όπου είναι κτισμένη η σημερινή κωμόπολη. Ωστόσο η ευρύτερη περιοχή κατοικείται αδιάλειπτα από τη Νεότερη Παλαιολιθική εποχή. Υπάρχουν υπολείμματα οχυρώσεων (θέση Τσαρδάκια) Ύστερης Εποχής του Χαλκού, ενώ κατά τους κλασσικούς χρόνους αναπτύχθηκαν τριγύρω σημαντικές πολιτείες.
Γενικά η έκταση που καταλαμβάνει σήμερα ο Δήμος Παραμυθιάς είχε εποικισθεί από το φύλο των Ελεατών Θεσπρωτών και θεωρούνταν από τις πιο δραστήριες και πυκνοκατοικημένες περιοχές της Ηπείρου. Σήμερα πίσω από τα άφθονα νεότερα κτίρια θα ξεχωρίσετε παλιές, πέτρινες γεροδεμένες κατασκευές του 19ου αιώνα που είτε εγκαταλελειμμένες έχουν αφεθεί στη φθορά του χρόνου είτε εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σαν κατοικίες, αποθήκες ή χώροι στέγασης καταστημάτων.
Από τα πλέον αξιοπρόσεκτα ιστορικά θρησκευτικά και πολιτιστικά μνημεία της Παραμυθιάς είναι ο σημαντικός Ναός της Παναγιάς Παρηγορήτριας που χρονολογείται από τον 13ο αι., ο εντυπωσιακός πολεμόπυργος «Κούλια» των μεταβυζαντινών χρόνων που δεσπόζει στις πάνω γειτονιές και το γεροδεμένο βυζαντινό κάστρο του Αϊ-Δονάτου, κτισμένο σε κατάφυτη θέση με εκπληκτική θέα στις παρυφές του όρους Γορίλλας.
Ξεχωριστή αναφορά θα πρέπει να γίνει για το Βενετσιάνικο Ρολόι στο κέντρο της πόλης, κτίσμα του 1750 με έξοδα της οικογένειας Μαρούτση που έμενε στη Βενετία. Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι μηχανισμός του ρολογιού στη θέση του μεταλλικού ελατηρίου έχει λεπτή τριχιά που ξετυλίγεται από το βάρος δεμένης πέτρας!

Στις εκβολές του Αχέροντα

 Ανάπαυλα στο σκιερό παραποτάμιο δάσος του ποταμού Αχέροντα

Νότια της Πάργας, κοντά στο χωριό Αμμουδιά, εκβάλλει ο ποταμός Αχέροντας. Στην ενδοχώρα κοντά στο χωριό Γλυκή (απέχει 55 χλμ. από την Πρέβεζα και 48 χλμ. από την Πέρδικα) θα δείτε τις σημαντικότερες πηγές του και θα ξαποστάσετε στο σκιερό παραποτάμιο δάσος του. Στη δροσερή ακροποταμιά υπάρχουν καφέ και εστιατόρια, όπως επίσης έχουν τη βάση τους εταιρείες εναλλακτικών δραστηριοτήτων όπου, αν θέλετε, μπορείτε να κάνετε μονοράφτ, καγιάκ, ιππασία ή και ράφτινγκ υπό την επίβλεψη έμπειρων συνοδών.
Δεκατέσσερα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Γλυκής, πάνω στον δρόμο για τα παράλια του Ιονίου και κοντά στο χωριό Μεσοπόταμος, υπάρχει ο αρχαιολογικός χώρος του Νεκρομαντείου, όπου στους αρχαίους χρόνους λατρευόταν ο χθόνιος Ποσειδώνας. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν πως εδώ, στη συμβολή των ποταμών Κωκυτού και Αχέροντα, εκεί όπου σχηματιζόταν η σκοτεινή Αχερουσία λίμνη, βρισκόταν η μία από τις Πύλες του Άδη. Στην Οδύσσεια ο Όμηρος περιγράφει την κάθοδο του Οδυσσέα στον Άδη από τις πύλες του Αχέροντα, προκειμένου να πάρει χρησμό από την ψυχή του μάντη Τειρεσία.
Μόλις 5 χιλιόμετρα δυτικά από το Νεκρομαντείο απλώνεται η λαμπερή ακτή της Αμμουδιάς που ενδείκνυται για κολύμπι. Με εκδρομικό σκάφος μπορείτε να πραγματοποιήσετε μια βόλτα στην πλωτή -μέχρι 2 μίλια από την ακτή- κοίτη του Αχέροντα, ενώ για τους πιο τολμηρούς είναι δυνατή η πρόσβαση με καγιάκ στο κάτω τμήμα του ποταμού, μέχρι τις εκβολές του μέσα από πανδαισία βλάστησης.

ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ/5.6.2016