Παιδιά σε εμπόλεμες ζώνες

 

Παιδιά σε εμπόλεμες ζώνες

Μια σιωπηλή τραγωδία που δεν πρέπει να γίνει κανονικότητα

«Υπερασπίσου το παιδί.

Γιατί αν γλιτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα»

Όσοι είχαν την ατυχία να μεγαλώσουν μέσα σε μια εμπόλεμη ζώνη δεν χρειάζονται εξηγήσεις. Ο πόλεμος είναι ασφαλώς κόλαση για όλους όμως για τα παιδιά είναι κάτι ακόμη πιο σκοτεινό: μια χαοτική, αποπροσανατολιστική πραγματικότητα που αδυνατούν να κατανοήσουν.

Υπάρχουν παιδιά που πρόλαβαν να ζήσουν μόνο για λίγο. Να γνωρίσουν την αγάπη των γονιών τους, τη συντροφικότητα των αδελφών τους, τις εύθραυστες χαρές και τις αναπόφευκτες δυσκολίες της ζωής. Και ύστερα, να χαθούν.

Στον κόσμο των εμπόλεμων ζωνών υπάρχουν χιλιάδες παιδιά που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Παιδιά που γεννήθηκαν και πέθαναν μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Παιδιά που δεν πρόλαβαν να αποκτήσουν αναμνήσεις, όνειρα ή μέλλον.

Κάποια από αυτά παραμένουν ακόμη θαμμένα κάτω από τα ερείπια. Οι προσπάθειες εντοπισμού τους συχνά εμποδίζονται από την συνέχιση του πολέμου, την έκταση της καταστροφής και την έλλειψη εξοπλισμού. Σε πολλές περιπτώσεις, η ταυτοποίηση είναι αδύνατη. Έτσι, δεν θα υπάρξει ποτέ ένα όνομα, ένας τάφος, μια τελετή αποχαιρετισμού.

Και ακόμη κι όταν υπάρχει τάφος, συχνά δεν υπάρχουν γονείς για να πενθήσουν.

Υπάρχουν όμως και εκείνα τα παιδιά που επέζησαν τραυματισμένα, ακρωτηριασμένα, σημαδεμένα για πάντα. Σε νοσοκομεία μακριά από τον τόπο τους, κουβαλούν όχι μόνο τα σωματικά τραύματα, αλλά και ένα βάρος που δεν μπορούν να εξηγήσουν.

Τα μεγαλύτερα παιδιά προσπαθούν να σταθούν όρθια μέσα στον πόνο. Με όση δύναμη τους έχει απομείνει, υψώνουν ένα χέρι, ένα βλέμμα, ένα μήνυμα αντοχής. Σαν να θέλουν να πουν ότι όσα έχασαν δεν ήταν μάταια.

Τα μικρότερα, όμως, κοιτούν γύρω τους με απορία. Δεν καταλαβαίνουν τι έχει συμβεί. Δεν καταλαβαίνουν γιατί λείπουν οι γονείς τους, γιατί άλλαξαν όλα, γιατί ο κόσμος τους διαλύθηκε.

Μιλούν για τους δικούς τους ανθρώπους σαν να πρόκειται να επιστρέψουν. Περιμένουν. Ελπίζουν. Χωρίς να γνωρίζουν ότι η απώλεια είναι οριστική.

Ο πόλεμος δεν αφαιρεί μόνο ζωές· αφαιρεί και την αίσθηση της ασφάλειας, της λογικής, της συνέχειας. Για ένα παιδί, αυτό είναι ίσως το πιο βαρύ τραύμα.

Κι όμως, μέσα σε αυτή τη διαρκή καταστροφή, υπάρχει ένας ακόμη μεγαλύτερος κίνδυνος: η συνήθεια. Η κανονικοποίηση.

Όταν η εικόνα νεκρών παιδιών επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, κινδυνεύει να γίνει απλώς «άλλη μία είδηση». Όταν οι αριθμοί μεγαλώνουν, η ευαισθησία μικραίνει. Και τότε, το αδιανόητο αρχίζει να φαίνεται αναπόφευκτο.

Αν αποδεχτούμε ότι ο θάνατος παιδιών είναι «μέρος του πολέμου», τότε έχουμε ήδη χάσει κάτι βαθύτερο από οποιαδήποτε σύγκρουση: την ίδια μας την ανθρωπιά.

Δεν πρόκειται για μια τραγωδία που αφορά μόνο μια χώρα ή μια περιοχή. Είναι μια συλλογική αποτυχία. Κάθε παιδί που χάνεται, κάθε παιδί που τραυματίζεται, κάθε παιδί που μεγαλώνει μέσα στον φόβο, είναι μια πληγή που ανήκει σε όλους μας.

Οι νόμοι, οι συμβάσεις και οι διεθνείς αρχές υπάρχουν. Όμως, όταν δεν εφαρμόζονται, μετατρέπονται σε κενά λόγια. Και για όσους υποφέρουν, αυτό δεν φέρνει παρηγοριά παρά μόνο θυμό και απογοήτευση.

Γι’ αυτό το αίτημα είναι απλό, αλλά επιτακτικό:

Να μην επιτρέψουμε να γίνει ο θάνατος των παιδιών κάτι φυσιολογικό.

Να μην αρκεστούμε στην αδιαφορία, ούτε στην πρόσκαιρη συγκίνηση. Ούτε καν στην αγανάκτηση, αν αυτή δεν οδηγεί σε πράξη.

Τα παιδιά δεν ανήκουν στον πόλεμο. Δεν είναι «παράπλευρες απώλειες». Δεν είναι αριθμοί.

Είναι ζωές που άξιζαν να ζήσουν.

Και η ευθύνη να το θυμόμαστε και να το υπερασπιζόμαστε είναι απόλυτα δική μας.

κγ