ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΜΑ, ΜΕΡΣΕΝΤΕΣ, ΣΟΥΙΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΗΤΟΡΕΣ.

ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΜΑ, ΜΕΡΣΕΝΤΕΣ, ΣΟΥΙΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΗΤΟΡΕΣ.

ΤΟΥ ΣΤΕΛΙΟΥ ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗ

Η απίστευτη λίστα με τις εκκεντρικές απαιτήσεις των γιατρών από τις φαρμακευτικές εταιρείες για να συνταγογραφούν συγκεκριμένα σκευάσματα. H αποκάλυψη του σκανδάλου της Novartis ανοίγει τα στόματα για τις πρακτικές των φαρμακευτικών και τις «χορηγίες» τους προς γιατρούς σε χρήμα ή ακόμα και σε είδος.

Πολυτελή αυτοκίνητα, ακριβά έπιπλα για το γραφείο, υπολογιστές, αλλά και εντελώς εξωφρενικές παροχές, όπως η εξεύρεση... επιβήτορα για φοράδα ή η προμήθεια κόκκινου χώματος για το χωράφι, είναι μερικά από τα «δωράκια» που φέρονται να λάμβαναν γιατροί από φαρμακευτικές εταιρείες με αντάλλαγμα να γράφουν σκευάσματα στους ασθενείς. Η αποκάλυψη του σκανδάλου της Novartis ανοίγει τα στόματα για τις πρακτικές που επικρατούσαν και τα «δώρα» των φαρμακευτικών προς γιατρούς σε χρήμα ή σε είδος για να προτιμήσουν τα δικά τους σκευάσματα σε βάρος του ανταγωνισμού. Οι ιατρικοί επισκέπτες με τους οποίους επικοινώνησε το «Εθνος της Κυριακής», δηλαδή οι άνθρωποι που έκλειναν αυτού του είδους τις συμφωνίες, λένε ότι μέρος της δουλειάς τους ήταν να ανιχνεύουν και να ικανοποιούν όσο περισσότερο γινόταν τις επιθυμίες πολλών γιατρών, αλλά και να ελέγχουν την τήρηση των συμφωνιών. Και όπως εξηγούν, πολλοί γιατροί δεν αρκούνταν σε συμμετοχές σε συνέδρια που τους έδιναν την αφορμή για ένα ταξίδι αναψυχής.

ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

«Εδώ και λίγα χρόνια εφαρμόζεται ο κώδικας δεοντολογίας και δεν μπορείς να δώσεις ούτε στυλό με το λογότυπο της εταιρείας. Παλαιότερα μπορούσες να κάνεις τα πάντα. Ένας γιατρός μου ζήτησε να καλύψω την ξενάγηση φίλων του από το εξωτερικό στις Μυκήνες. Να βρω αυτοκίνητο, οδηγό, ξεναγό, να πληρώσω το γεύμα τους, όλο το πακέτο» λέει ο Σ.Μ. «Αλλά αυτή δεν είναι η πιο παράλογη απαίτηση. Κάποιος ζήτησε δύο φορτηγά κοκκινόχωμα για το χωράφι του, ένας άλλος ήθελε πουκάμισα με μονόγραμμα και ένας τρίτος ζητούσε έπιπλα από γνωστό και ακριβό κατάστημα» συμπληρώνει. Αντίστοιχη είναι και η μαρτυρία του Θ.Ρ., ο οποίος δεν μπορεί να ξεχάσει ότι ένας γιατρός τού ζήτησε επιβήτορα για τη φοράδα του. «Και δεν μπορώ να ξεχάσω ότι μια φαρμακευτική πήρε με λίζινγκ για τέσσερα χρόνια 30 Mercedes SLK και τις έδωσε σε γιατρούς που προωθούσαν τα φάρμακα της. Το διαπιστώσαμε όταν οι γιατροί ήρθαν σε ένα συνέδριο και τα αυτοκίνητα είχαν συνεχόμενους αριθμούς κυκλοφορίας και αυτοκόλλητα της εταιρείας που τα ενοικίασε» συμπληρώνει. .

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ...

Οι ιατρικοί επισκέπτες είναι πολύ καλά εκπαιδευμένοι για να εντοπίζουν και να ικανοποιούν τις ανάγκες των γιατρών. Ο Θ.Δ. τονίζει ότι «είχα κάνει σκληρή εκπαίδευση σε αυτόν τον τομέα. Μπαίνοντας στο ιατρείο καταλάβαινα πολλά πράγματα και έπειτα από λίγες συναντήσεις ήξερα τα πάντα. Για παράδειγμα, αν έμπαινα στο γραφείο του γιατρού και έβλεπα τους τοίχους γεμάτους με βεβαιώσεις από συνέδρια και φωτογραφίες με χειραψίες, ήξερα αμέσως ότι αυτός ήθελε περισσότερα συνέδρια και την ευκαιρία για δημόσιες σχέσεις. Και έκανα ό,τι μπορούσα για να του τα παρέχω».

Μέρος της δουλειάς των ιατρικών επισκεπτών ήταν να ελέγχουν και αν τηρείται η συμφωνία από την πλευρά των γιατρών. Ο Σ.Μ. λέει ότι μια καλή ένδειξη ήταν οι επισκέψεις στα φαρμακεία που βρίσκονταν κοντά στο ιατρείο, όπου ρωτούσαν αν έχει αυξηθεί ο αριθμός των συνταγών για το φάρμακο που τους ενδιέφερε. «Για τον λόγο αυτό καλλιεργούσαμε σχέσεις με τους φαρμακοποιούς. Επίσης, ζητούσαμε από τους γιατρούς να μας δείχνουν το συνταγολόγιο, για να μετράμε πόσες φορές έγραψαν το φάρμακο και να τους πληρώσουμε με το κομμάτι. Συνάδελφοι μου μού έχουν διηγηθεί ότι με την εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης πολλοί γιατροί τυπώνουν το σχετικό υλικό και το δίνουν στους ιατρικούς επισκέπτες. Αυτό είναι ανήθικο, επειδή μεταφέρονται και τα προσωπικά δεδομένα των ασθενών» λέει ο Θ.Ρ.

Ο ίδιος συμπληρώνει ότι σε πολλούς γιατρούς δεν αρκούν τα δώρα των εταιρειών. Θέλουν να είναι και καλύτερα από αυτά που παίρνουν οι συνάδελφοι τους. «Κατά τη διάρκεια ενός συνεδρίου, μια φαρμακευτική είχε κλείσει μίνι σουίτα σε έναν καθηγητή. Εμείς την τελευταία στιγμή στείλαμε δύο επιμελητές και επειδή δεν υπήρχε άλλο δωμάτιο, υποχρεωθήκαμε να τους δώσουμε την προεδρική σουίτα. Ο καθηγητής χάλασε τον κόσμο επειδή οι επιμελητές του έμεναν σε καλύτερο δωμάτιο από το δικό του» καταλήγει. 

ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

ΙΑΤΡΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΕ «ΔΩΡΑΚΙΑ» ΑΚΟMΗ ΚΑΙ CALL GIRLS

ΙΑΤΡΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΕ «ΔΩΡΑΚΙΑ» ΑΚΟMΗ ΚΑΙ CALL GIRLS

ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΟΥ

Ο κώδικας δεοντολογίας του ΣΦΕΕ του 2012 έκοψε τις ακραίες πολυτέλειες και τα έξοδα και περιόρισε τη φιλοξενία σε τετράστερα ξενοδοχεία, προκαλώντας... σοκ στους συμμετέχοντες γιατρούς.

Ακόμη και... συνοδούς πολυτελείας ως «δωράκι» φαίνεται ότι λάμβαναν διάφοροι μεγαλογιατροί στο παρελθόν από φαρμακευτικές εταιρείες, προκειμένου να μείνουν ικανοποιημένοι και στη συνέχεια να συνταγογραφούν χωρίς... φόβο και πάθος.

Και μπορεί να ακούγεται απίστευτο, αποτελούσε όμως μια γνωστή τακτική δωροδοκίας γιατρών κατά τη διάρκεια ταξιδιών που πραγματοποιούνταν με πρόσχημα κάποιο συνέδριο, όπως λένε σήμερα γνώστες της αγοράς φαρμάκου. Εξάλλου, στην Κίνα μεγάλη φαρμακευτική εταιρεία τιμωρήθηκε για τέτοιες πρακτικές, αφού διαπιστώθηκε ότι γίνονταν και... σεξουαλικές χάρες σε συνεργαζόμενους γιατρούς. Και βέβαια, η παροχή σε είδος και με τη μορφή των call girls μπορεί να φαντάζει... ελκυστική μέθοδος ειδικά για τον ανδρικό πληθυσμό, αποτελούσε όμως μόνο την κορυφή του παγόβουνου.

ΟΛΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Μάλιστα, όσο πιο «διάσημος» ήταν ένας γιατρός, τόσο περισσότερα απολάμβανε. Έπαιρνε το καλύτερο συνέδριο, στην καλύτερη χώρα, την πιο εξωτική, το πιο πολυτελές ξενοδοχείο, την καλύτερη σουίτα.

Στις περιπτώσεις αυτές ήταν σύνηθες να μπορούν να συνοδεύονται στα ιατρικά συνέδρια ή στις επιστημονικές εκδηλώσεις (όπως ονομάζονταν τα ταξίδια-«δώρα») από σύζυγο, τέκνα, συμπεθέρες και λοιπούς συγγενείς, ενίοτε και από την ερωμένη. Σήμερα οι παροχές αυτές φαίνεται ότι ανήκουν στο παρελθόν. Επισήμως τουλάχιστον.

Το εντυπωσιακό είναι ότι η αγορά φαρμάκου υποχρεώθηκε να αυτορρυθμιστεί, καθώς πολλοί γιατροί είχαν αρχίσει να γίνονται όλο και πιο άπληστοι.

Η αρχή έγινε το 2002, όταν και δημοσιοποιήθηκε για πρώτη φορά ένας κώδικας δεοντολογίας του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ). Τέθηκε σε εφαρμογή, αλλά χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία.

Είχε προηγηθεί, όμως, η δημοσιοποίηση μιας υπόθεσης που είχε εκθέσει ουκ ολίγους. Ιατρικός επισκέπτης μεγάλης πολυεθνικής φαρμακευτικής εταιρείας είχε φροντίσει να δημοσιοποιήσει τιμολόγια και άλλες έγγραφες αποδείξεις για τις παροχές πολυτελείας προς δεκάδες γιατρούς. Στην αγορά φαρμάκου επικράτησε για μερικούς μήνες πανικός. Γρήγορα, όμως, το θέμα ξεχάστηκε και το «χρηματιστήριο» μετά... δωράκια προς τους γιατρούς συνεχίστηκε. Ωστόσο, προς τα τέλη του 2012 ο κώδικας δεοντολογίας του ΣΦΕΕ επανήλθε, πιο αυστηρός αυτή τη φορά, καθώς οι ίδιες οι μητρικές εταιρείες επιχειρούσαν σε παγκόσμιο επίπεδο να βάλουν φρένο στις απαιτήσεις του ιατρικού κόσμου. Ο κώδικας απαγόρευε τα πεντάστερα ξενοδοχεία σε τουριστικούς προορισμούς στην Ελλάδα, ενώ για τα συνέδρια του εξωτερικού είχε επιβάλει οι γιατροί να φιλοξενούνται μόνο σε τετράστερα.

Μάλιστα, η φημολογία της εποχής ανέφερε ότι είχε παρέμβει ο ίδιος ο τότε πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, στον κλάδο, προκειμένου να μην πληγεί μεγάλη τουριστική μονάδα που βρίσκεται στην περιοχή του, λόγω των νέων κανόνων του ΣΦΕΕ. Η πληροφορία, που είχε διαρρεύσει σε όλους τους κύκλους, δεν διαψεύστηκε ποτέ.

Αξιοσημείωτο είναι -όπως μεταφέρουν στο «Έθνος της Κυριακής» στελέχη της φαρμακευτικής αγοράς- ότι κατά την πρώτη εφαρμογή του μέτρου στο εξωτερικό, σε μεγάλο συνέδριο για τον διαβήτη, επικράτησε αναστάτωση στους προσκεκλημένους όταν ανακάλυψαν ότι θα διέμεναν σε τετράστερα ξενοδοχεία.

ΑΛΛΑΞΑΝ ΟΙ ΠΑΡΟΧΕΣ

Από τότε μέχρι σήμερα έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι και οι ίδιες οι φαρμακοβιομηχανίες έχουν περιορίσει σημαντικά τις παροχές. Άλλωστε, μέσα στον κυκεώνα των προσφορών που γίνονταν στο παρελθόν, παραμένει η ανάγκη για παρακολούθηση συνεδρίων διεθνούς επιπέδου που μπορούν να προσφέρουν όλες τις  απαραίτητες νέες γνώσεις στους γιατρούς. Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), πάντως, εκδίδει όλο και νέους περιορισμούς για τη συμμετοχή των γιατρών στα ιατρικά συνέδρια, ώστε να διασφαλιστεί το γεγονός πως δεν πρόκειται για ταξιδάκια αναψυχής.

Με βάση τις τελευταίες ρυθμίσεις του ΕΟΦ, περιορίζονται, εκτός των άλλων, τα ποσά που μπορεί να καλύπτει για διαμονή και διατροφή μία φαρμακευτική εταιρεία σε έναν γιατρό.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τον ΕΟΦ, το κόστος φιλοξενίας των επαγγελματιών υγείας σε επιστημονικές εκδηλώσεις-συνέδρια του εσωτερικού δεν μπορεί να υπερβαίνει ημερησίως τα 70 ευρώ για διατροφή και τα 150 ευρώ για διαμονή. Όσο για το κόστος φιλοξενίας των επαγγελματιών υγείας σε επιστημονικές εκδηλώσεις-συνέδρια του εξωτερικού, καθορίστηκε στα 70 ευρώ το ανώτερο κόστος διατροφής, συμπεριλαμβανομένου πρωινού, και στα 250 ευρώ το ανώτερο κόστος διαμονής. Οι συγκεκριμένοι κανόνες πρέπει να τηρούνται, καθώς διαφορετικά ο ΕΟΦ δεν δίνει το «πράσινο φως» για τη συμμετοχή γιατρών σε συνέδρια.

Από την άλλη, και οι ίδιες οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν δημιουργήσει τον δικό τους ελεγκτικό μηχανισμό, ενώ όσες εταιρείες παρανομούν τιμωρούνται.

Βέβαια, τα πρόστιμα δεν μοιάζουν να... συνταράσσουν τα οικονομικά δεδομένα των φαρμακοβιομηχανιών, καθώς περιορίζονται σε μερικές χιλιάδες ευρώ, αλλά φαίνεται ότι τίθεται θέμα γοήτρου.

Δεν είναι τυχαίο, όπως περιγράφει στο «Έθνος της Κυριακής» ο γενικός διευθυντής του ΣΦΕΕ, Μιχάλης Χειμώνας, ότι οι περισσότερες εταιρείες στις οποίες έχει επιβληθεί ποινή για μη συμμόρφωση στον κώδικα δεοντολογίας προσφεύγουν στη δευτεροβάθμια επιτροπή του ΣΦΕΕ προκειμένου να δικαιωθούν. Κάτι που προφανώς δεν γίνεται για τα χρηματικά ποσά που επιβάλλονται. «Έχουμε επιβάλει πολλά πρόστιμα και πολλές εταιρείες προσφεύγουν στη δευτεροβάθμια επιτροπή. Η επιτροπή περιλαμβάνει πρόσωπα εγνωσμένου κύρους, όπως δικαστικούς, ειδικούς επιστήμονες, πρώην γενικούς διευθυντές εταιρειών κ.ά., οι οποίοι ελέγχουν όλα τα συνέδρια.». Σχετικά με τις ποινές που επιβλήθηκαν, ο γενικός διευθυντής του ΣΦΕΕ, Μ. Χειμώνας, σημειώνει: «Μέσα στο 2017 έχουμε κάνει συστάσεις σε διάφορες εταιρείες και έχουμε επιβάλει πρόστιμα τα οποία είναι μεν της τάξης των 5.000 και 10.000 ευρώ, αλλά είναι θέμα γοήτρου για μια εταιρεία να μην εμφανίζεται ότι κάνει παραβάσεις. Άλλωστε, εμείς δεν είμαστε δικαστήριο. Όμως, είναι σημαντικό ότι σήμερα δεν υπάρχει μεγάλη παραβατικότητα λόγω των μέτρων που έχουμε λάβει κι εμείς». ·