Στον απόηχο της 28ης Οκτωβρίου η διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων

Στον απόηχο της 28^ης Οκτωβρίου η διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων

Δεν πρόκειται να εγκαταλείψουμε τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων

Γράφει ο  Σωκράτης Βαρδάκης   

Μέχρι το πρόσφατο παρελθόν, καμία ελληνική κυβέρνηση δεν φρόντισε να εγείρει στα διπλωματικά και διεθνοπολιτικά fora, ουσιαστικά το ζήτημα των επανορθώσεων. Μέχρι την ανάληψη καθηκόντων από την παρούσα κυβέρνηση, κανένα κοινοβουλευτικό όργανο δεν προέβη στη διερεύνηση, καταγραφή και άρθρωση νομικού-πολιτικού δόγματος για τη διεκδίκηση.

Αυτό έγινε για πρώτη φορά από την πλειοψηφία στη Διακομματική Επιτροπή του 2016, η οποία είναι η μόνη που κατέληξε σε Πόρισμα, την ίδια στιγμή που πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες κυβέρνησαν επί μακρόν (ΠΑΣΟΚ , ΝΔ) αρνήθηκαν να λάβουν θέση έναντι του αυτονόητου: της διεκδίκησης της δικαίωσης του Ελληνικού Λαού μετά από 70 έτη.

Με δεσμευτικές δηλώσεις, ο Έλληνας Πρωθυπουργός από την μαρτυρική Κάνδανο Χανίων, έκανε σαφές ότι η διεκδίκηση των Γερμανικών αποζημιώσεων είναι για εμάς ιστορικό χρέος, επισημαίνοντας ότι μέχρι το τέλος του έτους θα έρθει στην ολομέλεια της Βουλής το πόρισμα της επιτροπής και θα αποφασισθούν οι περαιτέρω ενέργειες. Το ίδιο επιβεβαίωσε και ο Πρόεδρος της Βουλής στον Αμιρά Βιάννου στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για το ολοκαύτωμα της Βιάννου τον περασμένο Σεπτέμβρη.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών της Διακομματικής Επιτροπής και όπως καταγράφεται και στο Πόρισμα δεν προέκυψε από πουθενά ότι η χώρα μας έχει παραιτηθεί από τις διεκδικήσεις της, αλλά ούτε και ότι αυτές έχουν παραγραφεί ή αποδυναμωθεί, παρά τα όσα υποστηρίζει η Γερμανική πλευρά «περί ρυθμισμένου πολιτικά και νομικά θέματος». Εξάλλου, σύμφωνα και με τη συνθήκη της Χάγης του 1907, δεν προβλέπεται παραγραφή αξιώσεων που στηρίζονται στη διεθνή αστική ευθύνη του κατέχοντος κράτους.

Η διεκδίκηση της Ελλάδας αφορά απαιτήσεις που προέκυψαν και από τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους.

Όσον αφορά στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Βάσει του ποσοτικού προσδιορισμού του Γ.Λ.Κ. η απαίτηση αυτή την 31-12-2014 ανέρχεται σε 9.189.270.837 ευρώ. Η «Συμφωνία του Λονδίνου περί εξωτερικών γερμανικών χρεών» (1953) προβλέπει αναβολή και δεν θέτει ζήτημα ανυπαρξίας ή αποδυνάμωσης ή παραγραφής της απαίτησης αυτής, που παραμένει εκκρεμής και πλήρως ενεργή.

Όσον αφορά στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο:

Οι ζημίες που προκλήθηκαν από Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους αφορούν:

Θανατώσεις, τραυματισμούς και πρόκληση αναπηριών με διαφόρους τρόπους, εγκλεισμούς σε στρατόπεδα συγκέντρωσης με καταναγκασμό σε εργασία, φυλακίσεις, αφαίρεση ή καταστροφή ιδιωτικών περιουσιών λόγω αρπαγών, κλοπών και άλλων μέσων κ.λ.π.

Καταστροφή ή διαρπαγή ή αφαίρεση υποδομών και εγκαταστάσεων (σιδηροδρόμων, οδών, λιμένων κ.λπ.), πολεμικού και στρατιωτικού υλικού, εκκλησιών, μουσείων, κατοικιών, οδών, πλατειών, βιομηχανιών, πλοίων, χρυσού, υδραυλικών έργων, γεωργικών προϊόντων, αγροτικών εγκαταστάσεων και φυτειών, αλυκών, μεταλλείων, λουτροπόλεων, κτηνοτροφιών, δασικού πλούτου κ.ά.

Καταβολές σε μετρητά στα γερμανικά και ιταλικά στρατεύματα κατοχής (κατοχικό δάνειο).

Κλοπή αρχαιολογικών θησαυρών.

Βάσει της ανωτέρω κατηγοριοποίησης εγείρονται απαιτήσεις που αφορούν:

α. πολεμικές αποζημιώσεις για τις υλικές καταστροφές και διαρπαγές,

β. πολεμικές επανορθώσεις των θυμάτων και των συγγενών των θυμάτων,

γ. αποπληρωμή του κατοχικού δανείου,

δ. επιστροφή των κλεμμένων αρχαιολογικών θησαυρών και εκκλησιαστικών κειμηλίων.

Ο ποσοτικός προσδιορισμός των απαιτήσεων από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο:

α. βάσει της Συνδιάσκεψης των Παρισίων (1945): με τη Συμφωνία των Παρισίων (1945) καθορίστηκε για την Ελλάδα μερίδιο, βάσει του οποίου το Γ.Λ.Κ. προσδιόρισε ότι το σύνολο του υπολοίπου των καθαρών απαιτήσεων της Ελλάδας έναντι της Γερμανίας, ανέρχεται την 31-12-2014 σε 309.498.827.179 ευρώ. Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει τις αποζημιώσεις από τη βύθιση εμπορικών πλοίων, τις αποζημιώσεις από την αφαίρεση χρυσού και την αρπαγή χρυσού των ιδιωτών την καταστροφή ιδιωτικών περιουσιών, τα αφαιρεθέντα καπνά και τις αποθετικές ζημίες.

β. βάσει του αρχειακού υλικού: το Γ.Λ.Κ. προσδιόρισε ότι το σύνολο του υπολοίπου των καθαρών απαιτήσεων της Ελλάδας έναντι της Γερμανίας ανέρχεται την 31-12-2014 σε 269.547.005.854 ευρώ. Δεν περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις για αποζημιώσεις από την απώλεια ανθρωπίνων ζωών, αναπηριών κ.λ.π.

Ο ποσοτικός προσδιορισμός των πολεμικών αποζημιώσεων των ιδιωτών: Το Γ.Λ.Κ. επιχείρησε δύο (2) προσεγγίσεις για τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων βάσει του αριθμού των θυμάτων με τις απαιτήσεις να ανέρχονται έως και τα 107.268.000.000 ευρώ – χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι.

Οι συνέπειες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και για τους πολίτες της υπήρξαν τρομακτικές και ανεπανόρθωτες. Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση μεταξύ των κρατών που θρήνησαν θύματα εκ του Πολέμου. Η αναλογία των θυμάτων επί του συνολικού πληθυσμού των 7.335.000 (έτους 1939) ανέρχεται σε ποσοστό19,70%.(ενώ: Γιουγκοσλαβία 13,83%, Γαλλία 2,65%, Ολλανδία 2,50%, Τσεχοσλοβακία 2,44%, Λουξεμβούργο 2,34%, Βέλγιο 2,24%, Μεγάλη Βρετανία 1,55%, Η.Π.Α. 0,66%).

Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 558.000 θανόντες και σε 880.000 αναπήρους, ήτοι συνολικά 1.438.000 θύματα.

Η Γερμανία δεν έχει το δικαίωμα και δεν μπορεί να έχει οποιαδήποτε ένσταση κατά των αξιώσεων της Χώρας μας επειδή:

Σε καμία συνθήκη από όσες έχουν υπογράψει με την Ελλάδα, δεν υπάρχει διάταξη για παραγραφή των ελληνικών απαιτήσεων.

Η Γερμανία αποπλήρωνε τις απαιτήσεις που είχαν προκύψει από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι το 1986.

Η Χώρα μας δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος ούτε και έχει αποδεχθεί ρητά ή σιωπηρά την Συμφωνία 2+4 της Μόσχας το 1990, ενώ επιπρόσθετα δεν συμπεριλήφθηκε καμία διάταξη για παραίτηση αξιώσεων ή δικαιώματα επανορθώσεων ενάντια στη Γερμανία από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, των χωρών που συμμετείχαν στη Συμφωνία του 1990

Η μοναδική συμφωνία χορήγησης επανορθώσεων που έχει υπογραφεί μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας με τη Συμφωνία της Βόννης το 1960, αφορούσε αποζημίωση προσώπων που διώχθηκαν παράνομα λόγω ιδεολογίας και δεν περιελάμβανε αποζημίωση για θύματα, για πρόσωπα που υποβλήθηκαν σε καταναγκαστική εργασία ή εστάλησαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, ούτε ρύθμισε κάτι αναφορικά με το θέμα των διακρατικών επανορθώσεων ή του κατοχικού δανείου.

Η αναπτυξιακή βοήθεια που λάβαμε ως χώρα την περίοδο 1960 – 1970 δεν αφορούσαν σε καμία περίπτωση επανορθώσεις ή έναντι οφειλών ένεκα μαζικών θηριωδιών (εγκλημάτων πολέμου & εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας).

Η μονομερής άρνηση της Γερμανίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις της και να προχωρήσει στην καταβολή των αποζημιώσεων, δεν καλύπτεται νομικά.

Η νομική οδός της διεκδίκησης είναι πάντοτε ανοικτή βάσει των δυνατοτήτων της Συμφωνίας του Λονδίνου του 1953, αλλά και βάσει των δυνατοτήτων που προσφέρει η συμμετοχή των δύο κρατών στον ΟΗΕ, όργανο του οποίου αποτελεί και το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η Χώρα μας οφείλει να ασκήσει την πολιτική και διπλωματική πίεση που απαιτείται, ώστε η Γερμανία να προσέλθει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης. Η κοινοποίηση του πορίσματος της διακομματικής επιτροπής καθώς και η ανασύσταση του Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου, αποτελούν τα πρώτα βήματα άσκησης αυτής της πίεσης.

Στην παρούσα φάση, καλείται η Ελληνική Βουλή πλέον να ψηφίσει στη συντριπτική πλειοψηφία το πόρισμα της Επιτροπής ώστε να ανοίξει ο δρόμος για αποζημίωση και δικαίωση.

Η μαύρη περίοδος 1941-1944 βύθισε τον τόπο μας σε ανεξίτηλο πένθος. Η ναζιστική κτηνωδία σφράγισε τον τόπο μας και τη ζωή όσων επέζησαν και κλήθηκαν να ανέβουν τον δικό τους Γολγοθά. 75 χρόνια πέρασαν όμως και δεν κατάφεραν να ξεθωριάσουν τις μνήμες ούτε να απαλύνουν τον πόνο για τα γεγονότα έτσι όπως τα γνωρίσαμε από τις γιαγιάδες μας και τους γονείς μας.

Σήμερα 75 χρόνια μετά είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε τη διεκδίκηση αποζημιώσεων και τη δικαίωση.

https://www.patris.gr/2018/10/26/den-prokeitai-na-egkataleipsoyme-ti-diekdikisi-ton-germanikon-apozimioseon/

Νίκος Καζαντζάκης 61 χρόνια απουσίας

Νίκος Καζαντζάκης 61 χρόνια απουσίας

Εξήντα ένα χρόνια συμπληρώθηκαν στις 26 Οκτωβρίου από την ημέρα που  έφυγε από τη ζωή ο μεγάλος Κρητικός, συγγραφέας, ποιητής, στοχαστής Νίκος Καζαντζάκης (18 Φεβρ. 1883 – 26 Οκτ. 1957).

Η υπαρξιακή του αγωνία βρήκε ανάπαυση στο αγαπημένο του χώμα της Κρήτης, στον προμαχώνα Μαρτινέγκο, στην γενέτειρά του το Ηράκλειο, την πόλη μας, όπως είχε θελήσει ο ίδιος.

“Ο  Θεός δεν θέλησε – σημειώνει η Κατερίνα Ζωγραφιστού, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη – να δώσει παράταση χρόνου σ’ αυτόν τον μοναδικό δημιουργό μολονότι ο ίδιος το ζήτησε. Ο Ν. Καζαντζάκης έζησε μια λιτή ζωή αφιερωμένη στη συγγραφή και τον στοχασμό.

Μελέτησε ολόκληρη την παγκόσμια φιλοσοφία και την μετέτρεψε σε λογοτεχνία. Γι’ αυτό κατόρθωσε να υπερβεί τα σύνορα της Ελλάδας. Το τεράστιο έργο που άφησε τού χάρισε την αθανασία όπως χαρίζουν τα μεγάλα έργα στους δημιουργούς. Ακόμα κι αν θέλουμε να τον ξεχάσουμε, δεν θα μπορέσουμε ποτέ, κι ούτε έχουμε το δικαίωμα αυτό.

Από την ΑΣΚΗΤΙΚΗ όπου περιέχονται οι βασικές φιλοσοφικές του αναζητήσεις παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα.

«Είμαι ένα πλάσμα εφήμερο, αδύναμο, καμωμένο από λάσπη και ονείρατα. Μα μέσα μου νογώ να στροβιλίζουνται όλες οι δυνάμεις του Σύμπαντου.

Θέλω μια στιγμή, προτού με συντρίψουν, ν’ ανοίξω τα μάτια μου και να τις δω. Άλλο σκοπό δε δίνω στη ζωή μου.

Θέλω να βρω μια δικαιολογία για να ζήσω και να βαστάξω το φοβερό καθημερινό θέαμα της αρρώστιας, της ασκήμιας, της αδικίας και του θανάτου.

Ξεκίνησα από ένα σκοτεινό σημείο, τη Μήτρα• οδεύω σ’ ένα σκοτεινό σημείο το Μνήμα. Μια δύναμη με σφεντονάει μέσα από το σκοτεινό βάραθρο• Μια άλλη δύναμη με συντραβάει ακατάλυτα στο σκοτεινό βάραθρο.

…Και μάχουμαι πώς να γνέψω στους συντρόφους, προτού πεθάνω. Να τους δώσω το χέρι μου, να προφτάσω να συλλαβίσω και να τους ρίξω ένα ακέραιο λόγο. Να τους πω τι φαντάζομαι πως είναι τούτη η πορεία• και κατά που ψυχανεμίζουμαι πως πάμε…».

Αυτός ήταν ο Νίκος Καζαντζάκης. Ας τον θυμούμαστε και ας μελετάμε τα γεμάτα σοφία έργα του.

Αιωνία του η μνήμη.

Η  Τοπική Επιτροπή Ηρακλείου της ΔΕΦΝΚ ανασυγκροτήθηκε πρόσφατα. Όσοι ενδιαφέρονται για την μελέτη και την προώθηση του έργου του Ν. Καζαντζάκη μπορούν να γίνουν μέλη της για τον σκοπό αυτό. Επικοινωνήστε με τις κυρίες Κατερίνα Ζωγραφιστού, τηλ. 6973-026789 (kzo-grafistou@gmail.com) και  Σοφία Νταλαμπέκη τηλ. 6937427898 (so-fia.ntalampeki@gmail.com)

Από άρθρο στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ του Ηρακλείου Κρήτης

Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Πόντιση ναρκών στα εχθρικά νερά από πλοία

Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος

Πόντιση ναρκών στα εχθρικά νερά από πλοία

Του Υποναυάρχου R. C. DICKSON

Η πόντιση ναρκών εξακολούθησε σ’ όλη την πολεμική περίοδο. Από την κήρυξη του πολέμου βυθίστηκαν η έπαθαν βλάβες από Βρετανικές νάρκες περισσότερα από χίλια εχθρικά πλοία. Χίλια πλοία! Ή πόντιση ναρκών είναι δουλειά του ναυτικού· γι’ αυτό και η όλη επιχείρηση καταστρώθηκε στη μεγαλύτερη της έκταση από το Ναυαρχείο. Ωστόσο απ’ αυτά τα χίλια πλοία είναι βέβαιο ότι περισσότερα από το 60 % καταστράφηκαν από νάρκες του ναυτικού πού πόντισε η R.A.F. και κυρίως τα αεροπλάνα της Διοίκησης Βομβαρδιστικών. Η πόντιση ναρκών είναι φοβερό καταστρεπτικό πολεμικό μέσο, πολύ περισσότερο στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο από κάθε προηγουμένη φορά, γιατί τα αεροπλάνα μπορούν να εργασθούν και σε μέρη πού δεν είναι δυνατό να πάνε πλοία, όπως π.χ. στη Βαλτική Θάλασσα.

Από την αρχή του πολέμου το Βρετανικό Ναυαρχείο κατασκεύασε μια κατηγορία πλοίων εντελώς νέα σε κάθε ναυτικό. Τα πλοία αυτά ονομάστηκαν ναρκοθέτιδες μεγάλης ταχύτητας, και αρχικά ήταν τέσσερα: Abdiel, L,atona, Welshman και Manxman. Τώρα υπάρχουν και άλλα. Αν εγώ θα μιλήσω μόνο για το Manxman και για πράγματα πού έγιναν στα 1943 είναι γιατί είχα την τιμή να είμαι κυβερνήτης του κατά τα μέσα του πολέμου. Και τα τέσσερα όμως εργάστηκαν το ίδιο. Τα τρία πρώτα βυθίστηκαν, το Manxman διασώθηκε μ’ όλο πού τορπιλίστηκε τις πρώτες μέρες της απόβασης στη Βόρειο "Αφρική.

Οι ναρκοθέτιδες έχουν το μέγεθος των ελαφρών καταδρομικών, και ξεχωριστό τους γνώρισμα είναι η ταχύτητα. Επειδή ήταν τα ταχύτερα πλοία του κόσμου, τα αποσπούσαν συχνά από το κύριο τους έργο για να τα χρησιμοποιήσουν για κάθε άλλο είδος υπηρεσίας, όπως για την επείγουσα μεταφορά ενισχύσεων η πολεμοφοδίων ή για την επικίνδυνη αποστολή τροφίμων στη Μάλτα. Ο αρχικός προορισμός τους όμως ήταν ένας: επιθετική πόντιση ναρκών στο κατώφλι του εχθρού, στους στενούς πορθμούς και στην είσοδο των λιμανιών του. Η δουλειά αυτή μπορούσε να γίνει και από την αεροπορία· ένα πλοίο όμως, αν επιτύχει στην αποστολή του,   μπορεί να   μεταφέρει σ’ ένα μόνο  ταξίδι πολύ, μεγαλύτερο φορτίο ναρκών από πολλά αεροπορικά σμήνη· γι' αυτό το λόγο έχει μεγάλη αξία η ταχύτητα των ναρκοθέτιδων, γιατί μπορούν να πάνε σε κάθε σημείο της εχθρικής ακτής και να γυρίσουν μέσα σε μια νύχτα.                                                                          

Για την επιτυχία αυτών των επιχειρήσεων δυο πράγματα είναι αναγκαία; Πρώτα έπρεπε το ναρκοπέδιο να ποντιστεί ακριβώς στο προκαθορισμένο μέρος, πράγμα πού απαιτούσε μεγάλες γνώσεις ναυσιπλοΐας· αν ό εχθρός διέκοπτε την εργασία μας δεν έπρεπε να περιπλεύσομε τις ακτές και να ρίξουμε κάπου το φορτίο μας γιατί, αν δεν μπορούσαμε να γυρίσομε πίσω, κανείς δεν θα γνώριζε που ποντίσαμε το ναρκοπέδιο και ό στόλος μας θα κινδύνευε για πολλούς μήνες. Γιατί πρέπει να έχετε υπ' όψη σας ότι οι νάρκες είναι το μόνο πολεμικό μέσο όπου ο στόχος ρίχνεται πάνω στο όπλο. Δεύτερο έπρεπε να τελειώσουμε τη δουλειά μας και να γυρίσουμε χωρίς να μας δουν και να μας ακούσουν.

Μέσα στο πλοίο παρακαλούσαμε μόνο για ένα πράγμα: μια σκοτεινή νύχτα —πραγματικά σκοτεινή. Το φεγγάρι ήταν ο διάβολος μας. Μερικές φορές όμως έπρεπε να δουλέψουμε και με πανσέληνο, αν ήταν επείγουσα ανάγκη, όπως όταν το Sharnhorst και το Gneisenatt στάθμευαν στη Βρέστη. Το φεγγάρι όμως το εχθρευόμασταν πάντα, γιατί μας άφηνε ακάλυπτους. Όταν το φεγγάρι ήταν στο τελευταίο του τέταρτο και είχε φθάσει η σκοτεινή περίοδος του μήνα, εγκαταλείπαμε τη βάση μας πού βρισκόταν στις βορειοδυτικές ακτές της Σκωτίας για να συναντήσαμε τη Διοίκηση μας σ' ένα από τα νότια λιμάνια. Εκεί φορτώναμε τις νάρκες· ή τεχνική δοκιμαστική εργασία και η τοποθέτηση γινόταν πάνω στο πλοίο. Ύστερα συναντούσαμε το τοπικό ναυτικό και αεροπορικό επιτελείο για να σχεδιάσουμε πώς έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε καλύτερα τις λίγες σκοτεινές νύχτες προτού γυρίσει το φεγγάρι.

Το απόγευμα της ημέρας πού καταστρωνόταν το σχέδιο αποπλέαμε το σούρουπο, και μόλις απομακρυνόμαστε αρκετά από το λιμάνι ρίχναμε στη θάλασσα τη «συσκευή εντάσεως καλωδίου». Αυτό είναι όργανο πού έχει σκοπό να βοηθήσει στην ορθή πορεία και λειτουργεί με το ξετύλιγμα από μια μπομπίνα πολλών μιλίων μετάλλινου σύρματος. Ρίχνεται στη θάλασσα από την πρύμη για να μετράει την απόσταση πού διανύσαμε. Όταν δούλευε άξιζε μια λίρα για κάθε λεπτό, μα όταν δε δούλευε ήταν κατάρα και καταστροφή. Μερικές φορές το σύρμα έσπαζε στα μισά της Μάγχης· τότε πια έπρεπε να βασιστούμε μόνο στην τύχη και στους υπολογισμούς μας, γιατί οι παλίρροιες της Μάγχης είναι πολύ ισχυρές και ο εχθρός δεν μας έκανε τη χάρη να έχει φάρους. Χρειαζόταν τύχη, γιατί πολύ πιθανό να έπρεπε να κατευθυνθούμε σε σημείο πού απείχε μόνο  ένα-δυο μίλια από τις ακτές της Βρετάνης και οτιδήποτε κι’ αν μας περίμενε εκεί, τίποτα δεν ήταν τόσο δυσάρεστο όσο η αβεβαιότητα για το πού βρισκόμασταν μέσα στο σκοτάδι της νύχτας κοντά σέ μια ακτή ρηχή, γεμάτη βράχια.

Συνήθως ξεκινούσαμε με μέτρια ταχύτητα — κοντά 28 κόμβους— και πρώτη μας δουλειά ήταν να κανονίσουμε σταθερά αύτη την ταχύτητα και να περάσουμε κοντά από ένα ορισμένο σημείο όπως π. χ. το Wolf Rock η το Eddystone, προσέχοντας να λειτουργεί καλά το δρομόμετρο. Έτσι θα είχαμε ένα κάλο ξεκίνημα. Ύστερα πια σκοτείνιαζε και δεν είχαμε να κάνουμε τίποτε άλλο παρά να συγκεντρώσουμε την προσοχή μας στη πορεία μας και να κάνουμε υποθέσεις για τον καιρό πού θα είχαμε στην επιστροφή. Εκτελέσαμε πολλές τέτοιες επιχειρήσεις πάντα όμως είχαμε το χτυποκάρδι κάνοντας επίθεση στις συσκοτισμένες ακτές του εχθρού με ένα πλοίο γεμάτο από ισχυρές εκρηκτικές ύλες. Όταν βρισκόμαστε στη μίση απόσταση κατεβαίναμε να ετοιμάσουμε τις νάρκες. Το μέρος φωτιζόταν από αμυδρά μπλε φώτα, οι τορπιλιστές στέκονταν κοντά στις νάρκες πού ήταν τοποθετημένες κατά σειρά και κάθε μια ήταν ψηλότερη από ένα άνδρα και είχε βάρος ενός τόνου. Οι μηχανικοί επιθεωρούσαν τα μηχανήματα πού όταν άρχιζε η πόντιση περνούσαν τις νάρκες έξω από τις πόρτες της πρύμνης.

Στο κατάστρωμα το υπόλοιπο πλήρωμα γέμιζε τα πυροβόλα. Πίσω στο κατάστρωμα ο βοηθός του ναύκληρου, στεκόταν κοντά στο δρομόμετρο με ένα συσκοτισμένο φανάρι στο ένα χέρι και στο άλλο το τηλέφωνο της γέφυρας. Παρακολουθούσε το δυναμόμετρο πού έκανε τον έλεγχο στην πίεση του σύρματος και μετρούσε την απόσταση πού είχαμε διανύσει. Το δυναμόμετρο έχει πάνω στη γέφυρα ένα ηλεκτρικό επαναλήπτη. Εκεί βρισκόμαστε εμείς χωρίς να βγάζουμε μιλιά. Θυμάμαι πώς τούτο το όργανο έκανε ένα ανατριχιαστικό θόρυβο με το χτύπημα του. Όταν πια φθάναμε στο προσδιορισμένο μέρος, ελαττώναμε την ταχύτητα και ανοίγαμε τις πόρτες της πρύμης. Τότε ό αξιωματικός της πορείας έλεγε: «Φθάσαμε, σερ» και ακουγότανε ή διαταγή «Ποντίστε τις νάρκες». Ή επόμενη ώρα ήταν όλο δράση γιατί τη στιγμή πού η πρώτη νάρκη άγγιζε το νερό ξέραμε ότι άρχιζε η εκτέλεση της δουλειάς μας. Οτιδήποτε απρόοπτο κι' αν συνέβαινε μέσα σ’ αυτή τη μισή ώρα και πολύ συχνά είχαμε απρόοπτα — δυο πράγματα μπορούσαν να συμβούν: είτε να τελειώσει η πόντιση σύμφωνα με το σχέδιο, είτε να διακοπεί και να φύγουμε. Αν όμως τύχαινε να πάθουμε καμιά βλάβη —μια άτυχη έκρηξη στο μηχανοστάσιο η πρόσκρουση σε βυθισμένα ναυάγια —τότε δε μπορούσαμε να αναπτύξουμε ταχύτητα για να διαφύγουμε.

Πάνω στη γέφυρα υπήρχε μια αμυδρά φωτισμένη πλάκα, σαν το  ταχύμετρο του αυτοκινήτου, πού έδειχνε πόσες νάρκες έχουν ποντισθεί σε κάθε στιγμή Θυμάμαι πώς κρατούσαμε την αναπνοή μας την ώρα πού ο δείχτης έφτανε στον τελευταίο αριθμό. Τότε δινόταν η αναφορά «όλες οι νάρκες τελείωσαν, σερ»· και αμέσως κατόπι ακουγόταν ή διαταγή «Επιστροφή, Τζων». Οι μεγάλες πόρτες των ναρκών στη πρύμη έκλειναν και οι μηχανές μπαίνανε σε ενέργεια για να αναπτύξουμε το ανώτατο όριο ταχύτητας· έπειτα από λίγο μπορούσες να νοιώσεις τη βαθμιαία της ανάπτυξη.

Ύστερα μόνη μας φροντίδα ήταν η κατάλληλη τοποθέτηση του πλοίου σύμφωνα με τον αέρα και τη θάλασσα για να μπορέσει να αναπτύξει τη μεγαλύτερη ταχύτητα όλη τη νύχτα, ελπίζοντας πώς το πρωί θά είμαστε πάνω κάτω στο σημείο πού περίμεναν να μας βρουν τα μαχητικά μας. Όταν πια φώτιζε, αν ήμασταν τυχεροί, έπρεπε δεξιά μας, στη σωστή απόσταση, να είναι το Land's End (το τελευταίο ΝΔ. ακρωτήριο της Αγγλίας) και από επάνω να πετούν τα μαχητικά μας. Σ' όλη μου τη ζωή έβλεπα το L,and's End από τη θάλασσα, μα τον καιρό της ειρήνης το θεωρούσα μιαν ασήμαντη σταχτερή γωνιά. Τώρα, έχω γι 'αυτό πολύ πιο φιλικά αισθήματα.

Από το The Listener

LELAND STOWE : Αυτοί οι μικρόσωμοι Έλληνες

Ένας Αμερικανός πολεμικός ανταποκριτής γράφει από το μέτωπο

Αυτοί  οι  μικρόσωμοι Έλληνες

Του LELAND STOWE

Πολεμικού  ανταποκριτή στο Αλβανικό  Μέτωπο   της   εφημερίδας Chicago Daily News    

ΣΕ ΜΙΑ ακατάπαυστη περιοδεία δέκα ήμερων, συχνά με αυτοκίνητο, αλλά και καβάλα στο άλογο η και με τα πόδια μέσα στη γλιστερή λάσπη, επισκεφθήκαμε όλους τους πολεμικούς τομείς από την Κέρκυρα και τη νότια παραλία ως τις όχθες της λίμνης 'Οχρίδας πού βρίσκονται 250 χλμ. βορειότερα. Ό συνάδελφος μου Edmund Steeven και εγώ είμαστε οι μόνοι απεσταλμένοι πού περάσαμε σ' αυτό το άγριο, το απίστευτα ορεινό πολεμικό θέατρο της Αλβανίας από τη μια άκρη ως την άλλη. Είδαμε τα Ελληνικά στρατεύματα σε κάθε είδους συνθήκες, και τα είδαμε πάντα να προχωρούν. Γι' αυτό νομίζω πώς μπορούμε να εξετάσουμε τί στρατός είναι στην πραγματικότητα αυτός ο απίστευτος Ελληνικός στρατός.

Πρώτα απ’ όλα το εξωτερικό των Ελλήνων είναι αρκετά απατηλό. Είναι άνδρες μικρόσωμοι με μέσο όρο στο ύψος τους μόλις πέντε πόδια. Στους περισσότερους οι στολές τους μοιάζουν να είναι δυο ως τρία νούμερα μεγαλύτερες. Με την πρώτη ματιά θα νόμιζε κάνεις πώς βλέπει μια τυχαία συνάθροιση ανθρώπων. 'Ακούγοντας μάλιστα τις ζωηρές συζητήσεις τους θα τους υποψιαζόταν εντελώς ανίκανους για μια καλά οργανωμένη προσπάθεια. Γρήγορα όμως ανακαλύπτετε πώς οι Έλληνες στρατιώτες με την απροσδιόριστη αύτη εμφάνιση είναι καταπληκτικά ικανοί και αποδοτικοί. Κάτω από την επιφάνεια με τις χειρονομίες, πού τάχα δείχνει σύγχυση, κάνουν τη δουλειά τους περίφημα. Οι Φιλανδοί στρατιώτες, θυμάμαι, έχουν πιο επιβλητική όψη, αυτοί όμως οι γεροί, νευρώδεις, μικρόσωμοι Έλληνες έχουν το ίδιο σθένος, αντοχή και θέληση. Νόμιζα πώς δε θα εύρισκα άλλο στρατιώτη πού να μπορεί να συγκριθεί, άνδρας με άνδρα, με το Φιλανδό πολεμιστή. Τέτοιο όμως στρατό βρήκα στην 'Ελλάδα. Ποτέ δεν είδα στρατιώτες πού να «γλεντούν» τον πόλεμο και τις κακουχίες σαν τους μικροκαμωμένους ζωηρούς  Έλληνες.

Είναι οι πιο πρόσχαροι μαχητές πού μπορείτε να φαντασθείτε. Οπου και αν πήγαμε συναντήσαμε λασπωμένους γελαστούς άνδρες. Υστερα από ολονύκτιες, σκληρές πορείες πάνω σε εξαντλητικούς ορεινούς δρόμους οι Έλληνες στρατιώτες στο πέρασμα σας χαιρε¬τούν με γέλια και σας φωνάζουν αστεία, χειρονομώντας πάντα. Οι χειρονομίες τους είναι αριστοτεχνήματα μιμικής και συνοδεύονται πάντα από καλόκαρδους καγχασμούς. Σίγουρα ο Ελληνικός στρατός σήμερα είναι ο στρατός με το καλύτερο ηθικό σ’ όλο τον κόσμο, παρ' όλη τη λάσπη, τη βροχή, τα χιόνια και τις εκατοντάδες τα στενά, τους γκρεμούς και τις χιονισμένες κορυφές, πού πρέπει κάθε μέρα να καταληφθούν. Είναι άνδρες με σιδερένιους μυς και θερμή καρδιά τα ταπεινά και άπλα παιδιά της Ελλάδας, πού κατακτούν την καρδιά σας με το θάρρος και με τον αυθορμητισμό τους. Καταλαβαίνετε γιατί οι αξιωματικοί τους μιλούν γι’ αυτούς με τόση περηφάνια. Προχθές συναντήσαμε μια μικρή φάλαγγα στρατιωτών σε πορεία μέσα στο τσουχτερό κρύο και τη βροχή. Ο αξιωματικός τους μας πληροφόρησε πώς είχαν ξεκινήσει την προηγούμενη στις έξη το απόγευμα και είχαν περπατήσει μέσα στη λάσπη, τη βροχή και τα χιόνια ως τις πέντε το πρωί. Στις έντεκα εκείνες ώρες οι άντρες αυτοί έκαμαν 30 χλμ. Κοιμήθηκαν πάνω στο υγρό χώμα και στα βράχια και στις δυο το μεσημέρι συνέχισαν την πορεία τους. «Είναι σπουδαίοι στρατιώτες», είπε άπλα ο αξιωματικός.

Τέτοια πράγματα συμβαίνουν σ’ όλους τους τομείς της πολεμικής ζώνης πού κρατά 250 μίλια, και μας βοηθούν να εξηγήσομε τους αληθινούς άθλους των Ελληνικών δυνάμεων σε λιγότερο από έξη βδομάδες πολέμου.

Μεγάλη είναι και η αξία της ηγεσίας του 'Ελληνικού Στρατού. Όταν έρθετε σε στενή επαφή με το στρατό στο μέτωπο, σχηματίζετε την έντονη εντύπωση πώς όλη η δράση διευθύνεται με βάση ένα καθορισμένο σχέδιο και βλέπετε πώς ο νους και η αδάμαστη θέληση των αρχηγών είναι αισθητή παντού. Η οργανωτική ικανότητα και η τακτική επιδεξιότητα του Ελληνικού Γενικού Επιτελείου φαίνονται καθαρά με τις συνεχείς νίκες πού επιτυχαίνουν.

Μιλήσαμε με πέντε Έλληνες στρατηγούς σε διαφορετικούς τομείς τού μετώπου. Ήταν όλοι έξυπνοι, δραστήριοι, γεμάτοι σθένος. Καταλαβαίνει κάνεις αμέσως πόσο καλά ξέρουν τη δουλειά τους και πώς είναι έμπειροι στη χρήση των δυνάμεων τους με οικονομία μα και άφθαστη αποτελεσματικότητα. Αν έχει και η Ιταλία παρόμοια στελέχη στο στρατό της, δε φαίνεται να έχουν έρθει ακόμα στην 'Αλβανία. Και καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα πώς οι Έλληνες αρχηγοί όσο και οι Έλληνες στρατιώτες είχαν υποτιμηθεί πριν αρχίσει ο πόλεμος τόσο πολύ, όσο είχε υπερτιμηθεί ή ποιότητα του Ιταλικού Στρατού. Ο πόλεμος αυτός γίνεται από Ελληνικά στρατεύματα πού από την ανώτερη ως την κατώτερη βαθμίδα συμμορφώνονται με τις μεγάλες στρατιωτικές παραδόσεις της αρχαίας Ελλάδας. Αν οι Έλληνες έχουν ενίσχυση σε πολεμικό υλικό, είναι δύσκολο να προβλέψομε που θα σταματήσει η προέλαση τους.

Ο χειμώνας  είναι  ίσως το μόνο  πράγμα πού θα μπορούσε να επιβραδύνει την προέλαση των Ελλήνων. Ωστόσο αυτός ο μικρόσωμος άλλα μαχητικός Ελληνικός στρατός είναι κάτι πού αξίζει να το δει κανείς, κάτι πού θα το θυμάται πάντα. Εμείς πού το είδαμε καταλαβαίνουμε γιατί ο Μουσολίνι δε θα μπορέσει να το ξεχάσει. Είναι επικίνδυνο να περιφρονεί κάνεις «Στρατιώτες σαν τους Έλληνες.

ΕΚΛΟΓΗ

LELAND STOWE "A Lesson from the Greeks" (1942)