Τάκης Κατσιμάρδος : Τείχη και μεσοτοιχίες

Τείχη και μεσοτοιχίες 

 

Το τείχος του Βερολίνου σημάδεψε διά παντός τον γερμανικό και γενικότερα τον «υπαρκτό σοσιαλισμό». Η ανέγερση και η πτώση του σηματοδο­τούν διακριτές περιόδους στην ευρωπαϊκή Iστορία. Τηρουμένων των αναλογιών, στο ίδιο ιστορικό κεφάλαιο φαίνονται προορισμένα να προστεθούν και όσα διαδραματίζονται σήμερα με τα νέα αντιπροσφυγικά τείχη. Χωρίς συναισθημα­τισμούς, στερεότυπα και ιδεοληψίες, ας παρατηρήσουμε πρώτα τη μεγάλη εικόνα. Αλλά και χωρίς απανθρωπο­ποι­ητικές «ροές» και «ποσοστά», που αριθμο­ποιούν και σχετικοποιούν την ανείπωτη προσφυγική τραγωδία. Μέχρι να εμφανιστεί σε πλήρη ανάπτυξη το προσφυγικό τσουνάμι βλέπαμε μια Ευρώπη να υψώνει, με τις πολιτικές λιτότητας, τείχη στο εσωτερικό της. Κατ' αρχάς μεταξύ Βορρά και Νότου, με τη χώρα μας να είναι το κατεξοχήν «θύμα».

Παραλλήλως με το μεγάλο τείχος, βλέπουμε να ανεγείρονται και κοινωνικές-ταξικές μεσοτοιχίες ανάμεσα στους πληθυ­σμούς των ίδιων των χωρών, με τη ραγδαία φτωχοποίηση, την ανεργία, τη μετανάστευση των νέων και όλες τις άλλες κοινωνικές επιπτώσεις των νεοφιλελεύθερων μέτρων. Αν και σ' ένα ευρύτερο φόντο αυτά δεν ήταν τα μοναδικά τείχη στον ευρωπαϊκό ορίζοντα. Ανοικοδομήθηκαν και ορισμένα παλιότερα ψυχροπολεμικά. Οπως αυτά, λόγου χάρη, που αποτυπώνονται στα μέτρα εναντίον της Ρωσίας, με αφορμή το ουκρανικό.

Τα νέα αντιπροσφυγικά τείχη είτε μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης είτε ακόμη και στο εσωτερικό τους -επειδή κι εκεί μοιραία θα φυτευτούν- θρυμματίζουν το όποιο όραμα της ενωμένης, αλληλέγγυας και συγκλίνουσας Ευρώπης. Η οικονομική κρίση, η νεοφιλελεύθερη φυλακή της σημερινής Ευρωζώνης, οι πολιτικές της λιτότητας, μαζί με το προσφυγικό, πληρούν όλες τις προϋποθέσεις για τη ναρκοθέτηση και ανατίναξη του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Οσο κι αν φαντάζει παράδοξο, στις πολύπλοκες σημερινές συνθήκες, όλα αυτά λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία. Το προσφυγικό, για να μείνουμε μόνο σε αυτό, είναι παράγωγο, ως έναν σημαντικό βαθμό, των ίδιων των ευρωπαϊκών επιλογών στη Συρία, τη Λιβύη, στο Ιράκ, το Αφγανιστάν... Δεν έπεσε ξαφνικά από τον ουρανό. Προκλή­θηκε από τους πολέμους και όχι βεβαίως επειδή εκεί είχαν την εξουσία αυταρχικά καθεστώτα και δικτάτορες. Με μια έννοια οι στρατιές των προσφύγων συνιστούν «τιμωρία» για τις ευρωπαϊκές αποικιοκρατικές πρακτικές στη Μέση Ανατολή -και όχι μόνο.

Η ηγεσία της EE δεν καλείται, τώρα πλέον, να τιθασεύσει μόνο το προσφυγικό και να ανταποκριθεί σε στοιχειώδεις ανθρωπιστικές υποχρεώσεις της. Αλλά και να αντιμετωπίσει μαζικές εθνικιστικές, ρατσιστικές και ξενοφοβικές καταστάσεις ως παρενέργειες γενικότερων επιλογών της. Τέτοιες οι οποίες από τη φύση τους αναπτύσσονται και θεριεύουν εντός τειχών...

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=28326&subid=2&pubid=64280483